7.14.2026

14 juli en de "pijnlijke geschiedenis"

Benoit Lannoo schreef voor Otheo, voorheen Kerk & Leven, aka het parochieblad, een tamelijk vreemd stuk over 14 juli. “Frankrijk viert op 14 juli, de Kerk herinnert zich een pijnlijke geschiedenis”.

Op zich geen misse titel. De geschiedenis van het ‘Ancien Regime’ en de rol die de Kerk speelde is inderdaad ronduit pijnlijk. Maar dat is blijkbaar niet wat hij bedoelde. 

 

De antikatholieke hetze begon direct na het uitbreken van de revolutie.

Hun geprivilegieerde positie maakte van Kerk en clerus doelwitten bij uitstek van de republikeinen. Het rooms-katholicisme was staatsgodsdienst en in 1789 waren alle bisschoppen afkomstig uit de adel. De prelaten vormden de eerste van de drie standen van de samenleving en de kerk was ’s lands grootste landbezitter, die via de tienden almaar rijker werd. Vele revolutionairen, zoals de Hébertisten van Jacques René Hébert, wilden dit alles dus eens en voorgoed zien verdwijnen. Anderen, zoals Maximilien de Robespierre en Georges Danton, waren voorzichtiger, omdat ze vreesden voor extra vijandschap voor de republiek in zowel binnen- als buitenland.

 

Het lijkt een pagina uit de gewijde geschiedenis uit de jaren stillekes. Daarin kregen we een harmonieuze Franse samenleving voorgespiegeld, hardhandig om zeep geholpen door rabiaat antiklerikale revolutionairen. Met bijbehorende bloedstollende taferelen over martelaren en geplunderde kerken en kloosters. Lannoo gaat gelukkig niet zo ver, maar er wordt een negatief beeld opgeroepen. 

 

Hij schrijft “Vele revolutionairen wilden dit alles dus eens en voorgoed zien verdwijnen”. Ik veronderstel dat elk weldenkend mens af wil/wou van die zaken. De standenmaatschappij was een expliciet en bewust discriminatoir maatschappelijk bestel, waarin mensen ongelijk werden behandeld, het systeem van tienden een onrechtvaardig belastingsstelsel dat veel geld onttrok aan de gewone mensen om in het kerkelijk apparaat maar vooral in de levensstijl van kerkvorsten te pompen. 

 

De Katholieke Kerk was een steunpilaar van het Franse absolutisme. Een quasi almachtige vorst omringd door een stand van grootgrondbezitters aan de top van een maatschappelijke hiërarchie gebaseerd op genadeloze uitbuiting van de boeren en omzeggens rechteloze landarbeiders, in combinatie met een koloniaal netwerk van bezette gebieden en de ronduit wreedaardige uitbuiting van de lokale bevolking én verhandelde tot slaafgemaakten. De Kerk maakte deel uit van de machtsstructuur, kerkelijke hoogwaardigheidsbekleders oefenden machtsposities uit over de bevolking, leidden legers, spraken recht, bevalen martelingen en executies. Frankrijk had rabiaat onverdraagzame wetten en was een ronduit gevaarlijk land voor religieuze maar ook politieke, etnisch-culturele, seksuele en genderminderheden. 

 

Je kan geen beeld schetsen van de Franse revolutie, inclusief haar duistere kanten, zonder ook de ronduit sinistere rol van de Kerk voor de revolutie te belichten. 

 

Ja, er waren duistere kanten aan de revolutie en ja, er waren geestelijken die ijverden voor een democratisch Frankrijk. Maar de Kerk zelf stond expliciet aan de kant van de koningen en de adel. De Kerk zelf stond expliciet op de barricade tegen de mensenrechten, tegen sociale rechten, tegen de godsdienstvrijheid, tegen de scheiding tussen Kerk en staat. 

 

We kunnen niet ten volle werken aan de Kerk van de toekomst als we ons wegsteken voor mistoestanden en zelfs misdaden uit het verleden. De Kerk stond zéér regelmatig aan de verkeerde kant van de geschiedenis. We mogen daar niet blind voor zijn. Enkel spreken over antiklerikalisme zonder te spreken over de gigantische balk in ons eigen oog gaat ons niet dichter bij de Kerk van de toekomst brengen. 



Lees het volledige stuk op Otheo

 

 

7.09.2026

“In deze omstandigheden kunnen we niet opstarten in september”

In het Vlaams onderwijs gaat het niet goed. Het onderwijs in de Franse Gemeenschap staat zo mogelijk onder nog meer druk. De afgelopen maanden waren er indrukwekkende stakingen en acties van scholieren en leerkrachten.

DeWereldMorgen brengt een interview met leerkracht Sara Vanobbergen, die ik nog goed ken van toen ze in Gent studeerde.  

 

 Sara Vanobbergen. Foto: Han Soete

 

Op de meeste scholen zijn leerkrachten die dag druk bezig met klassenraden en evaluaties. Toch zijn er honderden betogers komen opdagen. Een week later, 4 juli, zou de zomervakantie beginnen. “Ik heb die rust dringend nodig”, geeft ze aan. Maar ze vertelt ondertussen ook hoe ze al bezig zijn met het organiseren van acties voor de eerste schooldagen. “In deze omstandigheden kunnen we niet opstarten in september.”

 

Kan je ons eens vertellen waarom jullie hier vandaag staan? Aan Nederlandstalige kant weten we immers amper iets van jullie beweging. We horen er enkel over in onze media als er relletjes zijn in Brussel.

We voeren al een hele tijd actie. Al meerdere jaren. Ook onder de vorige regering. En het gaat al die tijd over de toestand van het onderwijs. Kort samengevat willen we kleinere klassen en meer middelen om onze leerlingen beter te begeleiden.

Die beweging voor een herwaardering van het onderwijs is al enkele jaren bezig. Maar nu is er een nieuwe regering waarin de MR (Franstalige liberale partij) en Les Engagés (Franstalige christendemocraten) een nieuw besparingsplan in het onderwijs hebben doorgevoerd. Met hun plannen willen ze 500 miljoen euro besparen tegen 2029. Voor wapens, raketten en F-35’s is er altijd geld, maar voor onderwijs niet. 

Bij ons op school hebben we al 22 dagen actie gevoerd tegen die besparingsmaatregelen. Een van de belangrijkste maatregelen is de verhoging van het inschrijvingsgeld voor studenten in hogescholen en universiteiten. Voor een hogeschool stijgt dat van 350 euro naar 1.200 euro. Voor universiteiten was het al 850 euro, maar ook daar zal het nog stijgen.

Ze willen ook de werkingsbudgetten van scholen verlagen. We weten allemaal dat daardoor onder andere eten op school duurder zal worden. Ook zullen als gevolg bijvoorbeeld kopieerkosten voor leerlingen stijgen.

De regering zal ook minder investeren in de renovatie van schoolgebouwen, en die zijn nu al in zeer slechte staat. De gebouwen voldoen al lang niet meer aan de isolatienormen, het zijn energetische rampen. Dat hebben we nog eens aan den lijve ondervonden tijdens de hittegolf. Er zou dus dringend en serieus geïnvesteerd moeten worden in de modernisering van schoolgebouwen, maar men wil er net op besparen.

Een andere belangrijke maatregel is dat de werklast van een groot deel van de leerkrachten in het hoger secundair onderwijs met 10 procent wordt verhoogd. Dit zal leiden tot een verlies van 1.300 banen, én een hogere werkdruk zonder extra loon. In welke sector zie je dat nog?

Die maatregel zal ook heel wat praktische problemen veroorzaken in de lessen. Bijvoorbeeld: een leraar Frans geeft vijf uur les. Met een volledige opdracht heeft hij vier klassen van vijf uur. Zijn werktijd wordt met twee lesuren verhoogd, maar een vak Frans bestaat niet uit blokken van twee uur. Misschien kan de minister 5 delen door 2, maar wij krijgen dat niet geregeld. Dan krijg je dus klassen die twee uur les krijgen van één leerkracht, twee uur van een tweede, en het vijfde uur misschien van een derde leerkracht. Dat slaat gewoon nergens op. Op die manier kan je leerlingen niet goed begeleiden of hun moeilijkheden opvolgen. Dat is dus ook pedagogisch een groot probleem.

Nog een maatregel: academies (dans, tekenen, kunst, woord, muziek) zullen betalend worden voor leerlingen onder de twaalf jaar. Tot nu toe waren die volledig gratis. Het was een van de weinige buitenschoolse activiteiten die gratis toegankelijk waren. Nu wordt dat bijna 100 euro per kind. Dat zal veel gezinnen, vooral minder bemiddelde, treffen. En het zal ook banen kosten in de academies.

Ze gaan ook besparen op gratis maaltijden. Ongeveer 50.000 kinderen krijgen nu gratis lunch via projecten in scholen met kwetsbare jongeren. Dat zal dus verdwijnen. Er blijft nog 45 cent per kind over, daar koop je nog geen ei mee. Terwijl een kind dat ’s middags niet kan eten, kan niet goed leren.

En dus ja, we zijn erg boos over deze maatregelen. Die woede leeft al lang in het onderwijs, dat al jaren ondergefinancierd is. Dit voelt als de genadeslag.

Ook de manier waarop het decreet werd goedgekeurd, stelt ons voor problemen. Het parlement van de Fédération Wallonie-Bruxelles heeft het erdoor gedrukt zonder de eigen regels te respecteren (normaal zijn er advies- en overlegprocedures die nu niet werden nageleefd). Dat roept vragen op over de democratie. Wij bereiden de burgers van morgen voor, we leren hen wat democratie is, de scheiding der machten, en intussen worden beslissingen erdoor gedrukt zonder overleg.

 

Jullie voeren vandaag actie, maar de maatregelen zijn al goedgekeurd. Normaal gezien dooft zo’n beweging uit zodra het parlement heeft gestemd. Waarom gaan jullie toch door?

De hervormingen zijn pas in juni goedgekeurd, waardoor scholen geen tijd hebben gehad om zich voor te bereiden. September dreigt dan ook bijzonder chaotisch te worden. Bovendien is de onvrede zo groot dat die niet vanzelf zal verdwijnen.

In die omstandigheden kunnen we niet zomaar opstarten. Voor de start van het schooljaar zijn inmiddels al stakingsaanzeggingen ingediend. In het secundair onderwijs beginnen die op 24 augustus, en rond 14 september volgen andere onderwijsinstellingen.

 

Sommige politici zeggen dat jullie de leerlingen gijzelen. Hoe reageren jullie daarop?

Wij geven oprecht om het welzijn van onze leerlingen. In werkelijkheid is het de minister die het onderwijs gijzelt, door niet naar het veld te luisteren.

Leerlingen hebben nood aan ondersteuning, maar de omstandigheden volgend jaar dreigen zo slecht te worden dat actie nu noodzakelijk is. Als we nu niets doen, zullen de gevolgen voor hen des te groter zijn. Het is dan ook onze verantwoordelijkheid om in actie te komen.

Bovendien trekken leerlingen zelf de straat op om hun stem te laten horen. Vanaf 16 jaar mogen ze bij bepaalde verkiezingen stemmen, dus hun bezorgdheden verdienen ook gehoor. Veel jongeren maken zich zorgen over de toegankelijkheid van het hoger onderwijs, zeker door de stijgende kosten. Die onvrede leeft sterk, en ook vandaag zullen ze mee betogen in Charleroi.

 

 

 bron: DeWereldMorgen.be

 

7.06.2026

FSSPX

De Katholieke Kerk heeft eindelijk Pius X aan de deur gezet. Beter gezegd, Pius X heeft zichzelf aan de deur gezet. 
 


  

Het Priesterbroederschap Sint Pius X - SSPX, Fraternité Sacerdotale Saint-Pie X, is een traditionalistische, integristische sekte. Tot voor kort behoorde zij nog tot de Katholieke Kerk. Vandaag bevind ze zich er buiten.
 

Om het ontstaan van SSPX te begrijpen, moeten we terug naar het Tweede Vaticaans Concilie. Voor de extreem-rechtse zijde van de Katholieke Kerk bleken de hervorming onaanvaardbaar. Een deel verenigde zich uiteindelijk rond Mgr. Lefebvre. 

De Franse aartsbisschop Marcel Lefebvre (1905–1991) was algemeen overste van de Congregatie van de Paters van de Heilige Geest en voormalig aartsbisschop van Dakar. Tijdens het concilie ontpopte hij zich tot de leider van de conservatieve vleugel. Na het concilie trad hij terug uit zijn functies. 
Op 1 november 1970 richt hij het Priesterbroederschap Sint Pius X op. In het Zwitserse Ecône stichtte Lefebvre het internationale priesterseminarie van het broederschap, waar seminaristen werden opgeleid volgens de pre-conciliaire tradities en de Tridentijnse liturgie. 
Ecône wordt al snel een verzamelpunt voor integristen uit heel Europa en daarbuiten. De openlijke kritiek van Lefebvre op de paus en het concilie leidden al snel tot spanningen met het Vaticaan.
In 1975 wordt de erkenning van de SSPX ingetrokken. Rome eist de sluiting van het seminarie in Ecône. Lefebvre weigert. Omdat Lefebvre doorgaat met het wijden van priesters zonder toestemming, legt Paus Paulus VI hem een suspensie op (een verbod om de sacramenten toe te dienen). Lefebvre negeert dit.
Het kookpunt wordt bereikt in 1988. De inmiddels hoogbejaarde Lefebvre besluit op 30 juni 1988 vier nieuwe “bisschoppen” te wijden. Dit zonder toestemming van Paus Johannes Paulus II. 
Het Vaticaan reageert direct: Omdat het wijden van bisschoppen zonder pauselijk mandaat een directe daad van ongehoorzaamheid is, verklaart Rome dat Lefebvre en de vier nieuwe bisschoppen automatisch zijn geëxcommuniceerd. Lefebvre zelf overlijdt in 1991, nog altijd geëxcommuniceerd.


De opvolger van Johannes Paulus II, Paus Benedictus XVI gaat vergaande stappen zetten om de banden met SSPX te herstellen. Net als zijn voorganger is hij eerder traditionalistisch ingesteld en hij herstelt in het motu proprio “Summorum Pontificum” de Latijnse mis. In 2009 gaat hij nog verder en heft formeel de excommunicaties op van de vier in 1988 gewijde bisschoppen. Dit leidde trouwens tot nogal wat ophef toen bleek dat een van hen, Richard Williamson, een holocaustontkenner was. 
Franciscus legde de Latijnse Mis weer terug wat aan banden maar bleef inzetten op verzoening met SSPX. Zo kregen priesters van SSPX de formele toestemming om biecht te horen. Ook Leo XIV bewandelde weg van de dialoog. 


De reactie van de integristen op verzoening en dialoog is niet mis te verstaan. 
In een verklaring voorgelezen door secretaris-generaal Foucauld le Roux net voor hun nieuwe “bisschopswijding” stelde SSPX o .a.

Étant donné que depuis le concile Vatican II jusqu’à aujourd’hui, les autorités de l’Église sont animées d’un esprit contraire à celui de la Foi, et agissent contre la sainte Tradition – « ils ne supportent plus la saine doctrine, détournant l’ouïe de la vérité, pour se tourner vers des fables », comme le dit saint Paul à Timothée dans sa seconde épître (IV, 3-5) –, nous estimons devant Dieu qu’il est un devoir sacré envers la sainte Église et envers les âmes de procéder à la consécration d’évêques pleinement fidèles à la sainte Tradition et au Magistère constant de l’Église.

 

De reactie van de Kerk liet niet op zich wachten. Het Dicasterie voor de Geloofsleer zette onmiddellijk de puntjes op de i. 

De deelnemende bisschoppen zijn geëxcommuniceerd. 

Priesters van het Priesterbroederschap worden opgeroepen het te verlaten en zich te verzoenen met de Kerk. Zij dienen expliciet het Tweede Vaticaans Concilie en de legitimiteit van de Novus Ordo Missae te aanvaarden en zich te wenden tot een bisschop of een kerkelijke gezagsdrager die hen “ad experimentum” wil onder zijn vleugels nemen. De priester moet vervolgens met de hand een brief schrijven aan de Heilige Vader, waarin hij zich voorstelt en vraagt om kwijtschelding van de censuren die hij heeft opgelopen vanwege de wijding die hij ontving van een geëxcommuniceerde of onregelmatige bisschop, of omdat hij, hoewel hij geldig en rechtmatig gewijd was, vervolgens lid werd van de Priesterbroederschap Sint-Pius X. De priester moet ondertekend en gedateerd, “de Professio fidei en de Formula adhaesionis“ opsturen, een belijdenis van geloof en een belofte van trouw aan de Kerk. Hij moet expliciet de leerstelling nummer 25 van de conciliaire dogmatische constitutie “Lumen gentium” over de trouw aan het leergezag van de Kerk aanvaarden. Hij moet tevens verklaren dat hij de viering van de mis volgens de door de pausen Paulus VI en Johannes Paulus II afgekondigde riten als geldig beschouwt, en dat hij zich houdt aan de normen van het door paus Johannes Paulus II afgekondigde Wetboek van Canoniek Recht.


Leken die lid zijn van het Priesterbroederschap Sint-Pius X dienen zich te wenden tot hun plaatselijke bisschop, zij moeten formeel en schriftelijk verklaren besloten te hebben het Priesterbroederschap Sint Pius X te verlaten. Ook dienen zij hun Professio fidei en de Formula adhaesionis, gedateerd en ondertekend, te overhandigen. „Zodra de documenten zijn ontvangen, zal de plaatselijke Ordinarius ervoor zorgen dat de leek wordt verwelkomd op het tijdstip en op de wijze die hij het meest geschikt acht.”
Leken die Priesterbroederschap Sint Pius X uitsluitend om liturgische of spirituele redenen hebben bezocht worden niet verantwoordelijk geacht. Leken die, hoewel zij zich bewust zijn van de spanningen met de Heilige Stoel, het leergezag of het gezag van de paus niet verwerpen kunnen zich gewoon wenden tot een katholieke priester (in volle gemeenschap)  met het voornemen om in de toekomst niet meer deel te nemen aan de Priesterbroederschap Sint-Pius X.

 

Mensen die nieuwsgierig zijn geworden, in Gent kun je deze beweging bezoeken aan de Kortrijkse Steenweg, https://fsspx.be/nl/sint-amanduskapel-gent-41504. Ik zou het niet aanraden. 

7.04.2026

"Black radicals read the Declaration of Independence"

De Amerikaanse revolutie ging over inspraak, over zelfbestuur. Democracy Now geeft het woord aan Robin D. G. Kelly over het democratische gehalte van die revolutie en over het verzet, het activisme en de strijd van Afro-Amerikanen. 

 

 

Lees zijn zeer interessante stuk in Hammer & Hope, Do You Understand Your Own Language? 

 

First America

 Op deze Fourth of July een zeer interessante podcast over het ontstaan van de Verenigde Staten en de First Nations.

 

Ter inleiding een reportage van Democracy Now:

 

Veel luisterplezier