7.09.2026

“In deze omstandigheden kunnen we niet opstarten in september”

In het Vlaams onderwijs gaat het niet goed. Het onderwijs in de Franse Gemeenschap staat zo mogelijk onder nog meer druk. De afgelopen maanden waren er indrukwekkende stakingen en acties van scholieren en leerkrachten.

DeWereldMorgen brengt een interview met leerkracht Sara Vanobbergen, die ik nog goed ken van toen ze in Gent studeerde.  

 

 Sara Vanobbergen. Foto: Han Soete

 

Op de meeste scholen zijn leerkrachten die dag druk bezig met klassenraden en evaluaties. Toch zijn er honderden betogers komen opdagen. Een week later, 4 juli, zou de zomervakantie beginnen. “Ik heb die rust dringend nodig”, geeft ze aan. Maar ze vertelt ondertussen ook hoe ze al bezig zijn met het organiseren van acties voor de eerste schooldagen. “In deze omstandigheden kunnen we niet opstarten in september.”

 

Kan je ons eens vertellen waarom jullie hier vandaag staan? Aan Nederlandstalige kant weten we immers amper iets van jullie beweging. We horen er enkel over in onze media als er relletjes zijn in Brussel.

We voeren al een hele tijd actie. Al meerdere jaren. Ook onder de vorige regering. En het gaat al die tijd over de toestand van het onderwijs. Kort samengevat willen we kleinere klassen en meer middelen om onze leerlingen beter te begeleiden.

Die beweging voor een herwaardering van het onderwijs is al enkele jaren bezig. Maar nu is er een nieuwe regering waarin de MR (Franstalige liberale partij) en Les Engagés (Franstalige christendemocraten) een nieuw besparingsplan in het onderwijs hebben doorgevoerd. Met hun plannen willen ze 500 miljoen euro besparen tegen 2029. Voor wapens, raketten en F-35’s is er altijd geld, maar voor onderwijs niet. 

Bij ons op school hebben we al 22 dagen actie gevoerd tegen die besparingsmaatregelen. Een van de belangrijkste maatregelen is de verhoging van het inschrijvingsgeld voor studenten in hogescholen en universiteiten. Voor een hogeschool stijgt dat van 350 euro naar 1.200 euro. Voor universiteiten was het al 850 euro, maar ook daar zal het nog stijgen.

Ze willen ook de werkingsbudgetten van scholen verlagen. We weten allemaal dat daardoor onder andere eten op school duurder zal worden. Ook zullen als gevolg bijvoorbeeld kopieerkosten voor leerlingen stijgen.

De regering zal ook minder investeren in de renovatie van schoolgebouwen, en die zijn nu al in zeer slechte staat. De gebouwen voldoen al lang niet meer aan de isolatienormen, het zijn energetische rampen. Dat hebben we nog eens aan den lijve ondervonden tijdens de hittegolf. Er zou dus dringend en serieus geïnvesteerd moeten worden in de modernisering van schoolgebouwen, maar men wil er net op besparen.

Een andere belangrijke maatregel is dat de werklast van een groot deel van de leerkrachten in het hoger secundair onderwijs met 10 procent wordt verhoogd. Dit zal leiden tot een verlies van 1.300 banen, én een hogere werkdruk zonder extra loon. In welke sector zie je dat nog?

Die maatregel zal ook heel wat praktische problemen veroorzaken in de lessen. Bijvoorbeeld: een leraar Frans geeft vijf uur les. Met een volledige opdracht heeft hij vier klassen van vijf uur. Zijn werktijd wordt met twee lesuren verhoogd, maar een vak Frans bestaat niet uit blokken van twee uur. Misschien kan de minister 5 delen door 2, maar wij krijgen dat niet geregeld. Dan krijg je dus klassen die twee uur les krijgen van één leerkracht, twee uur van een tweede, en het vijfde uur misschien van een derde leerkracht. Dat slaat gewoon nergens op. Op die manier kan je leerlingen niet goed begeleiden of hun moeilijkheden opvolgen. Dat is dus ook pedagogisch een groot probleem.

Nog een maatregel: academies (dans, tekenen, kunst, woord, muziek) zullen betalend worden voor leerlingen onder de twaalf jaar. Tot nu toe waren die volledig gratis. Het was een van de weinige buitenschoolse activiteiten die gratis toegankelijk waren. Nu wordt dat bijna 100 euro per kind. Dat zal veel gezinnen, vooral minder bemiddelde, treffen. En het zal ook banen kosten in de academies.

Ze gaan ook besparen op gratis maaltijden. Ongeveer 50.000 kinderen krijgen nu gratis lunch via projecten in scholen met kwetsbare jongeren. Dat zal dus verdwijnen. Er blijft nog 45 cent per kind over, daar koop je nog geen ei mee. Terwijl een kind dat ’s middags niet kan eten, kan niet goed leren.

En dus ja, we zijn erg boos over deze maatregelen. Die woede leeft al lang in het onderwijs, dat al jaren ondergefinancierd is. Dit voelt als de genadeslag.

Ook de manier waarop het decreet werd goedgekeurd, stelt ons voor problemen. Het parlement van de Fédération Wallonie-Bruxelles heeft het erdoor gedrukt zonder de eigen regels te respecteren (normaal zijn er advies- en overlegprocedures die nu niet werden nageleefd). Dat roept vragen op over de democratie. Wij bereiden de burgers van morgen voor, we leren hen wat democratie is, de scheiding der machten, en intussen worden beslissingen erdoor gedrukt zonder overleg.

 

Jullie voeren vandaag actie, maar de maatregelen zijn al goedgekeurd. Normaal gezien dooft zo’n beweging uit zodra het parlement heeft gestemd. Waarom gaan jullie toch door?

De hervormingen zijn pas in juni goedgekeurd, waardoor scholen geen tijd hebben gehad om zich voor te bereiden. September dreigt dan ook bijzonder chaotisch te worden. Bovendien is de onvrede zo groot dat die niet vanzelf zal verdwijnen.

In die omstandigheden kunnen we niet zomaar opstarten. Voor de start van het schooljaar zijn inmiddels al stakingsaanzeggingen ingediend. In het secundair onderwijs beginnen die op 24 augustus, en rond 14 september volgen andere onderwijsinstellingen.

 

Sommige politici zeggen dat jullie de leerlingen gijzelen. Hoe reageren jullie daarop?

Wij geven oprecht om het welzijn van onze leerlingen. In werkelijkheid is het de minister die het onderwijs gijzelt, door niet naar het veld te luisteren.

Leerlingen hebben nood aan ondersteuning, maar de omstandigheden volgend jaar dreigen zo slecht te worden dat actie nu noodzakelijk is. Als we nu niets doen, zullen de gevolgen voor hen des te groter zijn. Het is dan ook onze verantwoordelijkheid om in actie te komen.

Bovendien trekken leerlingen zelf de straat op om hun stem te laten horen. Vanaf 16 jaar mogen ze bij bepaalde verkiezingen stemmen, dus hun bezorgdheden verdienen ook gehoor. Veel jongeren maken zich zorgen over de toegankelijkheid van het hoger onderwijs, zeker door de stijgende kosten. Die onvrede leeft sterk, en ook vandaag zullen ze mee betogen in Charleroi.

 

 

 bron: DeWereldMorgen.be

 

7.06.2026

FSSPX

De Katholieke Kerk heeft eindelijk Pius X aan de deur gezet. Beter gezegd, Pius X heeft zichzelf aan de deur gezet. 
 


  

Het Priesterbroederschap Sint Pius X - SSPX, Fraternité Sacerdotale Saint-Pie X, is een traditionalistische, integristische sekte. Tot voor kort behoorde zij nog tot de Katholieke Kerk. Vandaag bevind ze zich er buiten.
 

Om het ontstaan van SSPX te begrijpen, moeten we terug naar het Tweede Vaticaans Concilie. Voor de extreem-rechtse zijde van de Katholieke Kerk bleken de hervorming onaanvaardbaar. Een deel verenigde zich uiteindelijk rond Mgr. Lefebvre. 

De Franse aartsbisschop Marcel Lefebvre (1905–1991) was algemeen overste van de Congregatie van de Paters van de Heilige Geest en voormalig aartsbisschop van Dakar. Tijdens het concilie ontpopte hij zich tot de leider van de conservatieve vleugel. Na het concilie trad hij terug uit zijn functies. 
Op 1 november 1970 richt hij het Priesterbroederschap Sint Pius X op. In het Zwitserse Ecône stichtte Lefebvre het internationale priesterseminarie van het broederschap, waar seminaristen werden opgeleid volgens de pre-conciliaire tradities en de Tridentijnse liturgie. 
Ecône wordt al snel een verzamelpunt voor integristen uit heel Europa en daarbuiten. De openlijke kritiek van Lefebvre op de paus en het concilie leidden al snel tot spanningen met het Vaticaan.
In 1975 wordt de erkenning van de SSPX ingetrokken. Rome eist de sluiting van het seminarie in Ecône. Lefebvre weigert. Omdat Lefebvre doorgaat met het wijden van priesters zonder toestemming, legt Paus Paulus VI hem een suspensie op (een verbod om de sacramenten toe te dienen). Lefebvre negeert dit.
Het kookpunt wordt bereikt in 1988. De inmiddels hoogbejaarde Lefebvre besluit op 30 juni 1988 vier nieuwe “bisschoppen” te wijden. Dit zonder toestemming van Paus Johannes Paulus II. 
Het Vaticaan reageert direct: Omdat het wijden van bisschoppen zonder pauselijk mandaat een directe daad van ongehoorzaamheid is, verklaart Rome dat Lefebvre en de vier nieuwe bisschoppen automatisch zijn geëxcommuniceerd. Lefebvre zelf overlijdt in 1991, nog altijd geëxcommuniceerd.


De opvolger van Johannes Paulus II, Paus Benedictus XVI gaat vergaande stappen zetten om de banden met SSPX te herstellen. Net als zijn voorganger is hij eerder traditionalistisch ingesteld en hij herstelt in het motu proprio “Summorum Pontificum” de Latijnse mis. In 2009 gaat hij nog verder en heft formeel de excommunicaties op van de vier in 1988 gewijde bisschoppen. Dit leidde trouwens tot nogal wat ophef toen bleek dat een van hen, Richard Williamson, een holocaustontkenner was. 
Franciscus legde de Latijnse Mis weer terug wat aan banden maar bleef inzetten op verzoening met SSPX. Zo kregen priesters van SSPX de formele toestemming om biecht te horen. Ook Leo XIV bewandelde weg van de dialoog. 


De reactie van de integristen op verzoening en dialoog is niet mis te verstaan. 
In een verklaring voorgelezen door secretaris-generaal Foucauld le Roux net voor hun nieuwe “bisschopswijding” stelde SSPX o .a.

Étant donné que depuis le concile Vatican II jusqu’à aujourd’hui, les autorités de l’Église sont animées d’un esprit contraire à celui de la Foi, et agissent contre la sainte Tradition – « ils ne supportent plus la saine doctrine, détournant l’ouïe de la vérité, pour se tourner vers des fables », comme le dit saint Paul à Timothée dans sa seconde épître (IV, 3-5) –, nous estimons devant Dieu qu’il est un devoir sacré envers la sainte Église et envers les âmes de procéder à la consécration d’évêques pleinement fidèles à la sainte Tradition et au Magistère constant de l’Église.

 

De reactie van de Kerk liet niet op zich wachten. Het Dicasterie voor de Geloofsleer zette onmiddellijk de puntjes op de i. 

De deelnemende bisschoppen zijn geëxcommuniceerd. 

Priesters van het Priesterbroederschap worden opgeroepen het te verlaten en zich te verzoenen met de Kerk. Zij dienen expliciet het Tweede Vaticaans Concilie en de legitimiteit van de Novus Ordo Missae te aanvaarden en zich te wenden tot een bisschop of een kerkelijke gezagsdrager die hen “ad experimentum” wil onder zijn vleugels nemen. De priester moet vervolgens met de hand een brief schrijven aan de Heilige Vader, waarin hij zich voorstelt en vraagt om kwijtschelding van de censuren die hij heeft opgelopen vanwege de wijding die hij ontving van een geëxcommuniceerde of onregelmatige bisschop, of omdat hij, hoewel hij geldig en rechtmatig gewijd was, vervolgens lid werd van de Priesterbroederschap Sint-Pius X. De priester moet ondertekend en gedateerd, “de Professio fidei en de Formula adhaesionis“ opsturen, een belijdenis van geloof en een belofte van trouw aan de Kerk. Hij moet expliciet de leerstelling nummer 25 van de conciliaire dogmatische constitutie “Lumen gentium” over de trouw aan het leergezag van de Kerk aanvaarden. Hij moet tevens verklaren dat hij de viering van de mis volgens de door de pausen Paulus VI en Johannes Paulus II afgekondigde riten als geldig beschouwt, en dat hij zich houdt aan de normen van het door paus Johannes Paulus II afgekondigde Wetboek van Canoniek Recht.


Leken die lid zijn van het Priesterbroederschap Sint-Pius X dienen zich te wenden tot hun plaatselijke bisschop, zij moeten formeel en schriftelijk verklaren besloten te hebben het Priesterbroederschap Sint Pius X te verlaten. Ook dienen zij hun Professio fidei en de Formula adhaesionis, gedateerd en ondertekend, te overhandigen. „Zodra de documenten zijn ontvangen, zal de plaatselijke Ordinarius ervoor zorgen dat de leek wordt verwelkomd op het tijdstip en op de wijze die hij het meest geschikt acht.”
Leken die Priesterbroederschap Sint Pius X uitsluitend om liturgische of spirituele redenen hebben bezocht worden niet verantwoordelijk geacht. Leken die, hoewel zij zich bewust zijn van de spanningen met de Heilige Stoel, het leergezag of het gezag van de paus niet verwerpen kunnen zich gewoon wenden tot een katholieke priester (in volle gemeenschap)  met het voornemen om in de toekomst niet meer deel te nemen aan de Priesterbroederschap Sint-Pius X.

 

Mensen die nieuwsgierig zijn geworden, in Gent kun je deze beweging bezoeken aan de Kortrijkse Steenweg, https://fsspx.be/nl/sint-amanduskapel-gent-41504. Ik zou het niet aanraden. 

7.04.2026

"Black radicals read the Declaration of Independence"

De Amerikaanse revolutie ging over inspraak, over zelfbestuur. Democracy Now geeft het woord aan Robin D. G. Kelly over het democratische gehalte van die revolutie en over het verzet, het activisme en de strijd van Afro-Amerikanen. 

 

 

Lees zijn zeer interessante stuk in Hammer & Hope, Do You Understand Your Own Language? 

 

First America

 Op deze Fourth of July een zeer interessante podcast over het ontstaan van de Verenigde Staten en de First Nations.

 

Ter inleiding een reportage van Democracy Now:

 

Veel luisterplezier

 

7.03.2026

"het evenwicht tussen restaureren en fixeren”

Vorige week verscheen een artikel in De Gentenaar met een stand van zaken over de restauratie en reconversie van de Sint-Annakerk.

 

 


 

“We zoeken het evenwicht tussen restaureren en fixeren”

Geen kerkstoelen, maar metershoge stellingen. Geen heilige stilte, maar het gehamer van werklui. Zo gaat het er momenteel aan toe in de Sint-Annakerk. De monumentale kerk wordt verbouwd tot een restaurant, wijnbar en Delhaize-winkel. De nieuwsgierigheid van de Gentenaars is groot. “Zet de deur even open en er kijkt iemand binnen.”

  

Tientallen meters boven de kerkvloer, in de nok van het dak van de Sint-Annakerk, wordt geconcentreerd gewerkt. Een van de restaurateurs herstelt een stuk blauwe hemel met gouden sterren. De juiste verfkleur werd precies nagemaakt.

“De beschilderingen van beneden tot boven maken de kerk uniek, maar vormen ook een uitdaging”, zegt projectleider Janus Van Aert. “We kiezen voor een evenwicht tussen restaureren en fixeren wat er is. We leggen er geen lagen verf bij, dat brengt schade toe. We proberen het origineel zo goed mogelijk te herstellen, zonder dat het nieuw lijkt.”

Delhaize heeft het gebouw in erfpacht voor de komende 99 jaar en gaat er een wijnbar, restaurant en winkel in inrichten. Maar eerst zijn stevige oplap­werken nodig, waarvoor de supermarktketen in april 2025 het startschot gaf. Het gaat om een miljoenenwerf. Vlaanderen subsidieert het project voor 3 miljoen euro, het totale prijskaartje is niet bekend.

De kerk wordt tegelijk aan de binnen- en buitenkant grondig onder handen genomen. “Iets wat we als Delhaize natuurlijk niet elke dag doen”, zegt woordvoerder Sarah De Meester. “Het blijft een unieke locatie, waarvoor we een project op maat maken. We zoeken de balans tussen restaureren en het gebouw toekomstbestendig maken.”

  

200 jaar stof

Zo wordt 325 vierkante meter witsteen vernieuwd en 1.500 vierkante meter gevel gereinigd. Alle glas-in-loodramen samen zijn goed voor 190 vierkante meter. En de muren zijn dus bedekt met 9.250 vierkante meter aan interieurschilderingen. “Centimeter per centimeter reinigen we die met sponsjes”, zegt Van Aert. “Je ziet de kerk zo opbloeien. Op de sierelementen bijvoorbeeld ligt voor tweehonderd jaar aan stof.”

De stellingen schuiven telkens op. Waar de restaurateurs al passeerden, zijn witte vochtplekken weggewerkt en blinkt het bladgoud weer. Dat zo houden, vergt nog extra werk. “De combinatie van markthal en wijnbar brengt koelingen en vocht met zich mee, terwijl schilderingen een constante temperatuur en luchtvochtigheid nodig hebben. Maar dat wordt meegenomen in het verluchtingssysteem. Al zou dit makkelijker zijn in de Sint-Baafskathedraal: daar is alles natuursteen zonder verf.”

De glas-in-loodramen worden stuk per stuk hersteld in een atelier. Een exemplaar dat gedurende de jaren te zwaar beschadigd was geraakt, werd volledig historisch verantwoord gekopieerd. De originele luchters worden gerestaureerd met ledverlichting om ze weer te kunnen ophangen. En het orgel blijft bespeelbaar.

  

Replica's

Aan de buitenkant van de kerk zie je hoe beschadigd de muren zijn. “Door de weersomstandigheden zijn ze gaan afschilferen”, zegt Van Aert. “We proberen wel zo veel mogelijk de originele stenen op te schuren en te hergebruiken. Als dat niet lukt, vervangen we ze door Franse massangis- en semond-kalkstenen, die zo goed mogelijk passen qua kleur.”

Aan de achterkant wordt het metselwerk opnieuw gevoegd. Daar komt een buitenterras bij het restaurant. De linkerkant krijgt een stuk nieuwbouw met een loskade voor leveringen. Aan de rechterkant staan nu nog werfcontainers, maar komt een nieuw parkje. Dat brengt een andere uitdaging met zich mee: “Er is weinig plek voor opslag. Vandaar dat stellingen en materieel dat we momenteel niet gebruiken, tijdelijk in de kerk zelf ligt.”

Momenteel is er binnen nog geen spoor van een supermarkt. “De inrichting volgt pas naar het einde toe, en ook de zoektocht naar zelfstandige uitbaters loopt”, zegt De Meester. “We zitten op schema met de werken, en verwachten eind 2027 klaar te zijn. Dan bestaan zowel de kerk als Delhaize 160 jaar.”

Nieuwsgierige Gentenaars moeten dus nog even geduld oefenen. “Als de deur eens openstaat, komen er binnen de tien minuten al mensen kijken”, zegt Van Aert. “Er is veel interesse voor het gebouw, ook vanuit de buurt.”