10.12.2019

Doorbraak van Onzin over Sint-Anna

De rechtse opiniesite Doorbraak.be brengt vandaag een ‘essay’ onder de bevallige titel S.O.S. Sint-Anna, van Joren Vermeersch. 
Link (niet aanbevolen)

Zoals u dat wellicht wel kon vermoeden voelde ik mij ook deze keer geroepen om dit stuk van de nodige commentaar te voorzien.

De Gentse Sint-Annakerk wordt al bijna een heel jaar misbruikt door een muzikant en zijn aanhang. Nu denkt ook Vermeersch zich even als conservatieve heraut te kunnen profileren. Maar u profileren op een dossier waar je niets van kent, dat is niet zo gemakkelijk.
Hij slaagt er in zowat elk feit over de Gentse kerk fout te hebben. En hij spreekt de actiegroep bijna letterlijk na. De titel is op dat vlak al enorm veelzeggend.

 In de openingsparagraaf wordt de toon meteen gezet.  
‘Supermarkten zullen de kathedralen worden van de 21ste eeuw’, prevelde Andy Warhol op een blauwe maandag. Hij bedoelde dat uiteraard spreekwoordelijk, maar toch wordt het vandaag bittere realiteit. Voor de symbolische habbekrats van 500.000 euro dreigt de stad Gent immers de monumentale Sint-Anna-kerk (sic) te verkopen aan supermarktketen Delhaize.

Wat Andy Warhol, kind van oorlogsvluchtelingen en uitgesproken progressief, er van zou vinden om een quote te worden om een rechts traktaat op te leuken, weet ik niet, maar ik vind het in elk geval vreemd.

Opvallend in deze passage is dat de auteur met geen woord rept over de schier dagelijkse herbestemmingen van kerken. In Gent alleen al zijn kerken en kapellen herbestemd tot hotel,  lokalen van een school, lokalen van een hogeschool, restaurant, fitnesszaal, fietsenstalling, appartementen, gemeenschappelijke ruimte bij appartementen, winkel, scoutslokaal, circusschool, concertzaal, tentoonstellingsruimte, en ik vergeet er waarschijnlijk nog. Dat stoort de auteur blijkbaar allemaal niet. Dat kan twee dingen betekenen, ofwel is hij een anti-supermarktketen-activist ofwel reikt zijn kennis van herbestemmingen van kerken niet verder dan een kort krantenoverzicht van de laatste dagen en heeft hij geen weet van het bestaan van fitnessruimtes en fietsenstallingen in voormalige religieuze gebouwen.

“Dat net de rijzige Sint-Anna-kerk omgevormd wordt tot een warenhuis wekt zowel verwondering als woede. ‘Sint-Anna’ is immers een monument in Gent. Niet alleen omwille van die majestueuze gevel in natuursteen. Nog meer omwille van het prachtige interieur: het indrukwekkende plafond en die hoge muren bekleed met polychrome fresco’s, die doen dromen van verre landen en vervlogen tijden. De kerk is een uniek voorbeeld in Vlaanderen van wat men de ‘Rundbogenstil’ noemt.”

De Sint-Annakerk is een parel. Maar ik begrijp nooit waarom de zogenaamde fans van het twaalfde uur vinden dat er exaltaties nodig zijn.
De kerk is geen uniek voorbeeld in Vlaanderen van Rundbogenstil. Het is niet het enige voorbeeld in Vlaanderen, het is niet het enige voorbeeld in Oost-Vlaanderen, het is niet het enige voorbeeld in Gent. 

“Het is de meest extravagante architecturale uiting in de stad van de romantiek die medio 19de eeuw de harten en geesten van Europa veroverde.”

Meneer poneert in elk geval poëtische zinnen. Het is mij nog steeds niet echt duidelijk wat dit te maken heeft met de rest van zijn pleidooi.


"Niet toevallig noemden literaire monumenten als Maurice Maeterlinck en Cyriel Buysse Sint-Anna hun tweede thuis".

Mensen die mij kennen weten dat ik reeds vele, vele jaren Sint-Anna-obsessed ben. Maar ik ken geen enkel citaat van Maeterlinck noch van Buysse waarin ze Sint-Anna ‘hun tweede thuis’ noemden. Maurice Maeterlinck was inderdaad gedurende zijn jonge jaren parochiaan. Maar hij heeft zich slechts laagdunkend uitgelaten over het gebouw. Een wat dat betreft niet mis te verstaan citaat: “Het is een misdaad die ontloken goddelijke gedachte in haar groei meteen te fnuiken in tempels die niets meer zijn dan vloekende stenen.” (Maurice Maeterlick, Bulles Bleues. Herinneringen van geluk, 2011, Lannoo en de Stad Gent. Vertaling door André Capiteyn.) 
In de hele verzamelde werken van Cyriel Buysse vinden we enkel de vermelding dat hij aanwezig was op de begrafenisplechtigheid van de moeder van Maeterlinck. Ik moet zeggen ik voel mij ook vrij vlug ergens thuis, als er koffie is en een kat zijn we al bijna zover. Maar om nu na pakweg twee uur ergens te zijn al over je 'tweede thuis' te beginnen, dat vind ik er toch over.

"Net deze ‘Sacré-Coeur van Gent’, die integraal beschermd is wegens haar unieke erfgoedwaarde, wil men nu gaan ombouwen tot een Delhaize, compleet met schreeuwerige rode letters op de gevel. Verbijsterend."

Verbijsterend is een woord dat ik bij van dit stuk wel vaker dacht.

Opvallend in dit stuk is vooral dat de auteur, zoals wel vaker gebeurd, het beschermd zijn tegenover de huidige herbestemmingsplannen plaats, vergezeld met een exaltatie over de  pracht van het gebouw. Het hele proces, en dat kan ik niet vaak genoeg herhalen, is er juist gekomen ‘wegens haar unieke erfgoedwaarde’. De Stad Gent heeft een jarenlang, doordacht en zorgvuldig herbestemmingsproces doorlopen met de Sint-Annakerk om tot een herbestemming te komen waarbij het monument gerestaureerd zou worden én waarin de monumentaliteit van het beschermde interieur niet wordt aangetast.
Mocht de Stad geen aandacht gehad hebben voor ‘haar unieke erfgoedwaarde’ dan was de kerk eenvoudigweg verkocht. Verkocht aan de hoogste bieder. En niet ‘voor de symbolische habbekrats’, maar voor grof geld per vierkante meter. Sint-Anna ligt immers op een toplocatie.
 
Verbijsterend wordt het vervolg. De reden waarom de kerk verkocht wordt!

 “Zondagsmissen trekken als maar minder volk. Om die reden besloot het Bisdom van Gent al in 2014 om de Sint-Anna-kerk te ontwijden.”

Wederom een simpel feit dat je heel simpel kunt controleren, fout. 

"Dat er nog meer kerken dat voorbeeld zullen volgen is onvermijdelijk en ook niet noodzakelijk negatief."

Dus de auteur herhaalt het nog eens, kerksluitingen en herbestemmingen kunnen hem niet schelen. Enkel als ze de pers halen en er zich een profileringsmogelijk voordoet.

"Denk aan de vele exemplaren in modernistisch beton die in de jaren zestig en zeventig werden neergepoot. Sommigen daarvan (niet alle) zijn een dagelijkse geseling voor het oog. Weinigen zullen erom malen als de sloophamer ons daarvan verlost."

Grappig dat hij over de jaren zestig begint. In die periode werd, o.a. in de gemeenteraad, ernstig overwogen de Sint-Annakerk af te breken. In de plaats van dit gedrocht zou er, uiteraard, hoe kan het ook anders, een parking komen.

“Maar anders is het voor kerken die erfgoedwaarde bezitten. Die behoren tot ons landschap en tot ons cultureel patrimonium. Ja, ook deze pareltjes staan grotendeels leeg. Ja, ook voor die kerken moet nagedacht worden over eventuele herbestemming. Maar is het daarbij werkelijk teveel gevraagd voor een rijk land als het onze om rekening te houden met hun ziel, hun esthetiek en hun maatschappelijke functie?"

De auteur poneert hier blijkbaar de stelling dat kerken die erfgoedwaarde bezitten geen bestemming mogen krijgen dien ingaat tegen 'hun ziel, hun esthetiek en functie'. Vrij vertaald, een kerk met erfgoedwaarde moet een kerk blijven. De auteur pleit er voor om bij een bescherming van een gebouw ook 'hun ziel, hun esthetiek en hun functie' vast te leggen. Dus, voor de goede verstaander: een eigenaar kan niet langer zelf beslissen over waar hij zijn gebouw voor gebruiken wil. Dus een godsdienst heeft niets meer te zeggen over iets wat essentieel 'het eigene van de godsdienst' is.  

"Die vraag stellen alleen al is er voor velen blijkbaar te veel aan."

Waarom vinden dergelijke typen altijd dat ze er moeten bij zetten dat ze iets zeggen dat bijzonder is, iets wat anderen niet durven stellen, iets wat anderen er te veel aan zouden vinden. Houzee voor de herauten van het vrije woord!

"Talrijk zijn de politici die de boel gewoon willen verpatsen aan de hoogste bieder, ook al gaat het om erfgoed, ook al is het aan Delhaize, met als cynische sneer dat de belastingbetaler er dan eindelijk ‘verlost’ van is."

Ik weet niet hoe veel politici zich in de pers reeds uitgesproken hebben over dit dossier dus ik heb geen idee hoe veel politici 'de boel gewoon verpatsen aan de hoogste bieder'. Ik vermoed dat Vermeersch een rondvraag gehouden heeft. 

"Het Vlaamse religieuze cultuurpatrimonium wordt vandaag geteisterd door een nieuwe beeldenstorm die de gesel van de Franse revolutie nog overtreft. Waarom toch?
Moest hij enkele regels hoger niet zelf hebben opgeroepen om kerken, waarvan de stijl hem niet aanspreekt, af te breken zou je nog kunnen denken het gemeend is.
De kern van het probleem is dat meer en meer Vlamingen zich niet langer verbonden voelen met de kerk in hun dorp of stad. Daar is de katholieke kerk ten deze zelf voor verantwoordelijk. Onze kerken zijn al sinds Napoleon in overheidshanden, maar toch worden ze in de geesten van de mensen nog altijd aanzien als het exclusieve eigendom van de katholieke kerk.
Dat komt omdat het instituut er zelf alles aan doet om die perceptie in stand te houden."

U leest het goed, hij schrijft hier letterlijk: de katholieke kerken lopen leeg omdat het katholieke kerken zijn.
Daarna volgt een heel pleidooi om kerken open te stellen voor vrijzinnige diensten. En een sneer naar de islam, zodat je halverwege het artikel niet zo vergeten tot welk gedachtegoed hij behoort.
 
“De clerus beschouwt de kerkgebouwen als de exclusieve clubhuizen voor de krimpende schare katholieken, maar schuift ondertussen wel de rekening door naar de hele gemeenschap.”

Hoe durven ze die katholieken, katholiek zijn in kerkgebouwen!

“Mits wat creativiteit kon er door de stad Gent wél een oplossing uitgedokterd worden die het gebouw in haar culturele en spirituele waarde liet.”

Houdt u vast aan de takken van de bomen want iemand, die welgeteld nul letters van het dossier gelezen heeft, die er blijkbaar niet in slaagt in een artikel de feiten juist te hebben en die blijkbaar eens de krantenknipsels heeft doorlezen om zijn mening te vormen, weet het uiteraard beter dan de bevoegde diensten die er al vele jaren op werken.

“Die werd zelfs kant en klaar aangereikt door het actiecomité onder leiding van top-violist Mikhail Bezverkhni: van Sint-Anna een open oecumenische kerk maken waar ook concerten en kunsttentoonstellingen in worden georganiseerd. En ja, daar staat geld tegenover, maar laat ons ook niet overdrijven. Herstellingswerken aan onroerend cultureel patrimonium zijn eerst en vooral een Vlaamse bevoegdheid, niet die van de stad Gent.”

Altijd leuk als mensen het actiecomité gebruiken als referentie. Volgens de auteur heeft de violist die er evenmin in slaagde iets feitelijk correct te zeggen over de kerk en die er evenmin een letter over had gelezen en die ook vond hij zich even moest profileren een kant en klaar voorstel aangereikt, het aan het rechte eind.

Noteer ook vooral dat hij er voor pleit om aan de hand van een vaag idee over de bestemming de nodige miljoenen te geven aan alle onroerend cultureel patrimonium. Want het feit dat er tamelijk wat Gentse monumenten wachten op restauratie ligt helemaal aan de pertinente onwil van de Stad? Ik weet niet waar die mens zijn informatie vandaan heeft maar dit is gewoon vreemd.

"Dat heeft zo zijn redenen. De liberale en socialistische politici die in de Arteveldestad sinds decennia de plak zwaaien kenmerken zich door een irrationele drang om af te rekenen met de laatste restanten van de christelijke cultuur en haar symbolen. Ik gebruik bewust de term ‘irrationeel’, omdat die drang drijft op een historisch ressentiment, terwijl er vandaag al lang geen bedreiging meer uitgaat van het christendom voor de individuele vrijheid. Die strijd is gestreden, maar toch moet het kruis uit het Gentse straatbeeld worden verbannen."

Dus de man die enkele regels hoger te keer gaat tegen de katholieke kerk omdat ze de kerkgebouwen niet gebruikt als polyvalente zaal gaat zich hier even proberen op te werpen als verdediger van het geloof. Faut le faire!

“Ziedaar de reden waarom men in Gent kerstmarkten gaat herdopen in wintermarkten en waarom het kruis er weggegomd moet worden uit de mijter van Sinterklaas in het drukwerk van de stad. Violist Bezverkhni had zich de moeite van zijn muzikale protestacties kunnen besparen. Met deze coalitie aan de macht zou de stad zijn nobele project nooit steunen, om de simpele reden dat hij de kerk als kerk wil behouden.”

Dat is waar, Bezverkhini wou de kerk behouden. Om er zelf misje in te spelen. Link
Wie een voorsmaakje wil:

 

Merk trouwens in dat stuk ook op dat Vermeersch de Katholieke Kerk het recht ontnemen wil om te bepalen welk gebouw al dan niet een kerk is. 


“In plaats van ons religieus patrimonium uit te verkopen aan het grote geld, geven we onze erfgoedkerken beter terug aan de rechtmatige eigenaar: de hele gemeenschap. Behoud ze, koester ze en stel ze open. Laat er naast katholieke erediensten ook vrijzinnige ceremonies in toe, van lentefeesten tot begrafenissen. Laat er ook cultuur in toe, geef er lezingen in, concerten, en laat de kerk op dode momenten stil blijven voor wie daar nood aan heeft. Herstel het kerkgebouw kortom in de rol die het eeuwenlang heeft vervuld: het kloppende hart van de wijk, dorp of stad, de collectieve thuis van een hele gemeenschap. En ja, daar mag een cent tegenover staan.”

Dus waar pleit de auteur eigenlijk voor? Hij pleit voor de afschaffing van het Keizerlijk Decreet, het Concordaat. Hij pleit voor de opheffing van het decreet betreffende de erediensten. ‘Het eigene van de eredienst’ is van geen tel meer, alle parochiekerken moeten polyvalente, gedeeld katholiek/vrijzinnige ruimtes worden. 

Hoeveel vrijzinnigen er zouden zitten te wachten op een neogotisch kerkgebouw? Want geef toe vrijzinnigen staat er om om bekend dat ze bewonderaars zijn van katholieke heiligenbeelden, schilderijen, gigantische kruisbeeld en reliekschrijnen.

Over beheer en financiering spreekt hij zich niet uit. Daar heeft hij wellicht nog niet over nagedacht. A ja, de wijk, de hele gemeenschap moet ook betrokken worden. Betekent dat dan dat er een netwerk van wijkcomités gaan gevormd moeten worden die miljoenen krijgen van de overheid om hun gebouw te onderhouden en te renoveren wanneer nodig?

Hoeveel middelen gaan er niet ter beschikking moeten gesteld worden om in elke parochie een polyvalente ruimte uit te baten?
Hoeveel middelen gaan er niet nodig zijn voor de volledige restauratie van al die ruimtes. Laat staan de stookkosten of gaan de vrijzinnigen ook met de schaal moeten rondgaan? 

Merkwaardig ook dat de auteur blijkbaar denkt dat alle kerken geschikt zijn om multifunctioneel te gebruiken. Nog merkwaardig is dat hij blijkbaar denkt dat alle kerken een dicht netwerk van gesubsidieerde cultuurcentra gaan vormen. Wat dan met het bestaande netwerk van cultuurcentra?

Alleen jammer voor al die wijken en gemeenschappen waar ‘exemplaren in modernistisch beton die in de jaren zestig en zeventig werden neergepoot’ en waar we door de sloophamer van zijn verlost. Die krijgen geen polyvalente ruimte. Of gaat hij er voor pleiten er een te bouwen?

Dat Vermeersch het niet op de moslims begrepen heeft hadden we al mogen lezen, maar blijkbaar zijn ook protestanten, orthodoxen en joden van geen tel, net zo min als Sikhs, Hindoes, boeddhisten. Enkel katholieken en vrijzinnigen krijgen toegang tot het netwerk van polyvalente en multifunctionele en gesubsidieerde zalen.  


We kunnen enkel tot de conclusie komen dat Joren Vermeersch een kans zag om zich te laten opvallen. Hij schreef een artikel vol fouten en pleit voor een project dat implicaties heeft die hij ongetwijfeld niet voorzien had.

10.08.2019

de verpulverde wortels van SOS Sint-Anna

Beste vrienden,

zoals je ongetwijfeld wel al weet loopt al een tijdje een herbestemmingsproces voor de Sint-Annakerk. In december vorig jaar maakte de toenmalige schepen bekend dat er gestart werd met onderhandelingen met 'Consortium Markthal'. Vrijdag verscheen in de pers dat er een akkoord bereikt is.

Gisterenavond werd in de Gentse gemeenteraad toelichting gegeven over de plannen.Ook de zogenaamde sos sint-anna actiegroep kreeg gisteren even het woord.

Op de laatste zitting van de gemeenteraad werd de door de actiegroep geëiste stemming uitgesteld. Dit op voorstel van de bevoegde schepen. De actiegroep maakte hierover veel misbaar (zoals gewoonlijk). Compleet onterecht (evenzeer zoals gewoonlijk) . De actiegroep dacht blijkbaar dat gemeenteraadsleden net voor het verwachte einde van de onderhandelingen de boel zouden stilleggen. Na al het geld en tijd dat de Stad er al had ingestoken vond de groep dat de Gentenaren de plannen niet mochten zien of horen. De actiegroep eiste dat de boel werd stilgelegd en dat zij door de Stad begeleid zou worden om, samen met sponsors, plannen te verzinnen voor het gebouw. Hoe wereldvreemd kun je zijn?
Dit zou zonder enige twijfel door ieder gemeenteraadslid met een beetje verstand en een beetje verantwoordelijkheidszin meteen worden verworpen. De schepen heeft, in het kader van inspraak en burgerparticipatie, de stemming laten uitstellen. In de commissie mocht het voorstel van de actiegroep verder besproken worden zodat het in de volgende gemeenteraad ter stemming kan voor liggen.

De actiegroep kreeg, nog maar eens, de kans om een helder, rationeel en wervend pleidooi te houden voor hun project en hun visie.  Maar, wat had u gedacht, de actiegroep gebruikte het podium om uiting te geven aan haar 'verontwaardiging' en 'woede' en verkondigde nog maar eens dat ze geen visie en geen project had en de Stad hen moest begeleiden om tot een visie te komen (letterlijk).

Via ebesluitvorming kun je de zitting van de commissie vrije tijd, publiekszaken en pensioenen beluisteren.

Aan het woord komen twee woordvoerders, Paul Van Houtte ('voorzitter' van de vzw met maatschappelijke zetel bij hem thuis) en Anna-Livia Bekaert (amateur-zangeres).

Van Houtte start met uiting te geven aan zijn 'verontwaardiging' en 'woede'. Goed voor een therapie-sessie maar hier en nu weinig constructief als je het mij vraagt. Daarna rammelt hij nog eens 'de eisen' af die ze 'ter stemming voorleggen'. Dan steekt de andere woordvoerder van wal. Bekaert smijt een aantal cijfers in de lucht die ze her en der heeft opgevangen. Dit, zo lijkt het, enkel maar om te bewijzen dat ze geen greintje dossierkennis heeft, noch de nodige google-skills.

"Wat is er nu zo interessant aan de Sint-Annakerk dat AHold Delhaize die per se wil bemachtigen." Gevolgd door de uitspraak dat er geen Belgen in het directiecomité meer zitten. Een vleugje xenofobie is altijd goed blijkbaar.

Die xenofobie wordt ook op hun facebookpagina pijnlijk in de verf gezet.








(Vermeulen was woordvoerder voor de groep tijdens hun eerste passage in de gemeenteraad)



Daarna begint ze aan een prachtige passage.

Omdat jullie zogezegd van niet beter wisten maakten jullie van dit dossier eigenlijk een technisch kluwen. Een technisch kluwen van erfgoed, budgettair, organisatorisch enzovoort. Overgoten met grote dossier juridisch mistgordijn hè.

Vrij vertaald: er is een dossier, waar zowel juridische passages als cijfers instaan. En dat staat ons niet aan.
Ik weet eerlijk gezegd waar ze dat vandaag haalt? Over welk kluwen heeft ze het? Dat de procedure tot herbestemming van een monument in stadseigendom ingewikkeld is, lijkt mij de logica zelve. Een simpel rijhuis kopen en verbouwen vergt al zo'n papierwinkel, wat zou dat dan niet zijn bij een beschermd monument. En gelukkig maar.
Het is niet omdat de SOSgroep maanden geroepen heeft dat ze de kerk MOET krijgen van de Stad voor 1 euro dat de Stad geen dikke dossiers zou moeten aanleggen. Zoals de violist het zo mooi verwoorde: 'Mattieu de Clerq vraagt 1 euro. Ik heb 1 euro. Ik geef hem 1 euro en ik speel concert.'


En groter kan dat schijnmanoeuvre echt niet zijn. Zelfs de modale Gentenaar doorprikt moeiteloos deze pijnlijke farce.

Over welk schijnmanoeuvre ze het zou kunnen hebben moet je mij echt niet vragen.
Let ook op het elitaire kantje van de woordvoerder in kwestie, ZELFS de MODALE Gentenaar. Dat er in de zin twee uitdrukkingen door elkaar worden gehaald maakt van deze zin een van mijn favorieten. 

Maar dan transformeert het pleidooi tot een ware exaltatie:

Onder het mom van degelijk bestuur en toegewijde zorg voor erfgoed construeerden jullie een methode om een van de laatste juwelen van onze Europese traditie in Gent te vernietigen. Alles wat Europa maakt tot wat het aan grootheid heeft gerealiseerd kent zijn wortels in deze traditie. Maar een handvol mensen heeft beslist om de wortels van ons verleden tot de laatste vezel te verpulveren. Want let wel het gaat fundamenteel niet enkel om stenen, oppervlakte en verf, het gaat om de ervaringsdimensie die door en door spiritueel en transcendent is. Nu jullie gradueel Sint-Baafs en Sint-Niklaas degradeerden tot museale doorgangen voor onwetende gapers vervolgens zestiende kerken gaan functionaliseren tot horizontale gebruiksvoorwerpen met liefst van al Sint-Anna als kroonjuweel voor het grootkapitaal. Daarmee vernietigen jullie de dieptestructuren van jullie stad.

Geef toe, een pracht van een exaltatie.

De Europese traditie en de wortels en de grootheid van Europa geven echt een mooi reactionair sausje aan deze parel.

Ook mooi trouwens ook dat toeristen en bezoekers aan ons erfgoed 'onwetende gapers' genoemd worden.
Extra mooi als je je bedenkt dat de SOSgroep als pijler van haar fantastische plannen 'toerisme' heeft. In haar denkbeeldige verdienmodel staan de inkomsten centraal van een hele stroom toeristen die 3 euro entreegeld betalen.

De sneer naar alle Gentse kerken toont nog eens hoe 'verbindend' SOS wel niet is.


Zoals altijd maak ik mij de bedenking wat dan hun redenering zou kunnen zijn dat de dan voormalige kerk onder beheer van SOS en sponsors dan wel 'het juweel' zou blijven? Volgens hen gaat een gebouw verloren 'verpulverd' als het van bestemming veranderd. Waarom dan niet bij hen? Waarom zou een Gents-Russische violist en zijn aanhang de 'dieptestructuren van de stad' niet vernietigen? Omdat ze er gaan mediteren? Omdat er een cello te beluisteren zal zijn?



Wie deze actiegroep blijft ophemelen is nog zotter dan hen.








10.05.2019

Giya Kancheli


Kameraden en vrienden,

op 2 oktober overleed de Georgische componist Gija Kantsjeli.

Reden genoeg om een streepje muziek van hem in de kijker te zetten.





Een mooie omschrijving bij De Volkskrant

Als één componist talent had voor nostalgie, dan was het de Georgiër Gija Kantsjeli. Hij muntte uit in stille, trage, vaak mysterieuze klanken, met korte erupties waarin hij zijn vuist leek te heffen tegen de vergankelijkheid.
Kantsjeli leerde het vak in de tijd dat Georgië nog een Sovjetrepubliek was. Aanvankelijk werkte hij in de populaire sector, pas in tweede instantie koos hij voor het ‘serieuze’ componeren. Na de implosie van het communistische rijk in 1991 trok hij naar het Westen. Antwerpen was jarenlang de basis van waaruit hij verder bouwde aan een oeuvre van zeven symfonieën, kamermuziek, koorwerken en muziek voor film en theater.

Inspiratie haalde Kantsjeli zowel uit het oosters-orthodox christendom als uit volksmuziek. Samen met Arvo Pärt en Henryk Górecki werd hij gerekend tot de neospirituelen: componisten, vaak met een Sovjetachtergrond, voor wie muziek een voertuig werd van stil verzet en meditatie.
In een recent interview in een Georgisch tijdschrift zei Kantsjeli: ‘Hoewel ik een gelukkig leven heb gehad, schrijf ik tragische muziek. Alles wat er om me heen gebeurt – in mijn vaderland, in de wereld – heeft nooit aanleiding gegeven tot iets anders.’


Lees meer bij wikipedia

9.30.2019

The Dark Crystal, na 30 jaar een prequel

Kameraden en vrienden,


tijd voor een video.

Dertig jaar geleden kwam de cult-klassieker The Dark Crystal uit. Jim Henson, het genie achter The Muppets en het beste van Sesamstraat, bracht een geniale fantasy-film die tot op de dag van vandaag compleet geniaal en wat mij betreft verplicht is.

The Jim Henson Company heeft voor Netflix een prequel gemaakt, 'The Dark Crystal: Age of Resistance'.

Vandaag brengen we een interview over het belang van The Dark Crystal en Jim Henson en een beetje over de prequel. Aan het woord Elvis Mitchell en Lisa Henson, dochter van en bedrijfsleider van The Henson Company.




aanwinsten september

De aanwinsten voor de maand september.

Annie Romein-Verschoor, Ja Vader, Nee Vader. Over de afbraak van het patriarchaal gezag en over wat er voor in de plaats kwam. De Arbeiderspers, 1974.

Tolkien, Sprookjes. Blad van Klein, De Smid van Groot-Wolding, Boer Gilles Van Ham, Prisma, 1979.

 R.E. Pool & P. Breman, Ik zag hoe zwart ik was. Poëzie van Noord-Amerikaanse negers. Den Haag, 1958.

Georges Politzer, Principes elementaires de philosophie, editions sociales, 1970.

Luc François, De Boerenkrijg. Twee eeuwen feiten en fictie, Davidsfonds, 1998.

Mandy Nauwelaerts (e.a.), De Toekomst van het Verleden. reflecties over geschiedenis, stedelijkheid en museau. The Future of the Past. reflections on history, urbanity and museums. KBS, 1999.

E. Gerard (red), De kracht van een overtuiging. 60 jaar a.c.w., Zele, 1981.

Les Zouaves de la Foi Catholique. Réponses aux objections les plus répandues. à l'usage de la Jeunesse Chrétienne. Tournai, 1887.  


9.29.2019

Rosh Hashana!



Voor zij die het vieren, Shana Tova!


Zij die niet weten waarover dit gaat:







9.24.2019

'spreekrecht' van SOS Sint-Anna


De zogenaamde SOS-actiegroep was gisteren te gast op de gemeenteraad.
Voor de liefhebbers te beluisteren via ebesluitvorming

Met een petitie met 4600 (geldige) handtekeningen erop konden ze op het gemeenteraad een kwartier spreekrecht krijgen en een stemming over hun voorstellen.
Paul Van Houtte en Tania De Mulder spraken namens de actiegroep.

We hebben geen tijd om elke letter te bespreken, maar ik kies er enkele opmerkelijke passages uit.

Toen in december 2018 de schepen bekend maakte dat er een valabel voorstel was en dat er voorkeurspartner was met wie verder zou onderhandeld worden schoot zich een fantast naar de kerkdeur. Hij riep dat hij wereldberoemde violist was en elke dag aan de kerk zou komen spelen tot ze hem die kerk zouden geven. Die figuur kwam vlot in de pers, hij mocht zelf in de Afspraak zijn fantasmen spuien. Er verzamelde zich een groepje mensen rond hem die zich vrij vlug 'de SOS Sint-Anna' actiegroep gingen noemen. De actiegroep wil het gebouw in eigen handen krijgen. Met de regelmaat van een klok formuleren ze voorstellen wat ze met de kerk willen doen als die van hen wordt. “Er zijn niet genoeg gesloten kerken, zo veel opportuniteiten met Sint-Anna.” Het blijft altijd bij vage voorstellen.

"Zowel in de buurt als bij de hele stad en zeker in de buurt zijn er noden en ideeën."

Het volledige lijstje dat ze vandaag doorliepen: 
- toerisme
(waarbij ze in het verleden reeds aankondigden drie euro per bezoeker te gaan vragen, hetgeen voor enorme inkomsten zou zorgen als 'de stad' de promotie van het toeristische circuit zou doen.)
- muziek - "waarbij onderzocht moet worden welke het meest geschikt is."
(weet u nog hoe de actiegroep maandenlang verkondigde dat de kerk zo'n fantastische concert akoestiek had en zei dat ensembles van over de hele wereld het zo'n hele eer zouden vinden om hier te mogen spelen, daar zijn ze precies toch serieus van op teruggekomen).
- beeldende kunst, inspiratie, hedendaagse kunst
- initiatieven, ook scholen
- een goede oefenruimte voor musici
- sacraliteit
- meditatie, yoga

Al deze voorstellen zou dus voor de nodige financiële middelen zorgen, dat en 'mecenaat'.

Dat is nu niet echt een vernieuwend lijstje te noemen. Elk punt dat ze hier aanhalen is al gebeurd in een kerk (of in een ander gebouw). Het enige dat nog niet in Gent is gebeurd is drie euro entreegeld vragen voor een bezoek aan een kerk.
Het is tamelijk pijnlijk om al negen maanden te beweren bezig te zijn met een bepaald dossier en met een gelijkaardig lijstje af te komen als in het begin. Nog niet zo lang geleden kondigden ze aan, "we werken aan een voorstel dat zijn gelijke niet kent in de wereld."
In plaats van toe geven dat ze geen flauw benul hebben, in plaats van toe te geven dat ze niet in het minst geschikt zijn om uitspraken te doen, schakelen ze nog een versnelling hoger. Ze eisen blijkbaar dat de stad hen ondersteunt in het formuleren van hun eisen.
“Wij werken heel verbindend (sic). We zijn mensen van allerlei pluimage. Bedenk een piste die het optimaal maakt. We zijn ook voor het betrekken van de prive-sector. We zijn ons daar van bewust, we moeten daar geld mee verdienen. En we hebben inderdaad geen precieze berekening gemaakt. Want daarvoor ontbreken ons de gegevens, omdat we hebben ze nog niet ter beschikking, maar we hopen die dus binnenkort ter beschikking dus te krijgen. En dan ook met financiers aan een businessplan te werken.
Maar we hebben wel pistes om er wel geld mee te verdienen.
Toerisme is een belangrijke ader om geld in het laatje te krijgen. Naast de waterfonteintjes."

"Ge moet hier een proces in gang brengen. En het eerste punt van dat proces is, doe die kerk open. Dat is ook zo gebeurd met andere kerken in het land, Sint-Barbarakerk (geen idee waar dit over gaat). Er zijn ook in Nederland tal van kerken die eigenlijk door voortschrijdend inzicht tot ideeën komen en dan ook aftastend kunnen eigenlijk de constructie, het volledige plaatje volledig maken."

Ik vertaal: de stad moet ons de kerk in handen geven, we zien wel wat we ermee gaan doen.


Burgerparticipatie

Volgens hen zou 'de burger' en dan vooral 'de buurt' moeten betrokken worden bij het herbestemmingsproces.

Dit klinkt 'participatief' en interessant, maar is een dooddoener zonder inhoud. Want wat eis je hier? Participatie en inspraaktrajecten voor herbestemmingen? Voor alle grote veranderingen in een bepaalde buurt? Enkel voor kerken? Ook voor kerken die private eigendom zijn? Enkel voor kerken die publieke eigendom zijn? Voor alle openbare gebouwen? Enkel voor stadsgebouwen? Dus ook voor silo's en loodsen? Ook voor kantoren? Enkel voor publiek toegankelijke stadsgebouwen? Dus bijvoorbeeld ook voor de voormalige stadsbibliotheek? 
Enkel voor die stadsgebouwen waar er roepers aan de deur komen? En zo ja, vanaf hoeveel decibel?
 
Al die roepers over 'burgerparticipatie' zouden best eens concreet worden in hun eis. 

Maar de groep gaat verder dan simpele participatie, ze willen als partners betrokken worden in het proces.

Een aantal figuren die zich rond de violist hebben verzameld hebben zich verenigd in een vzw. Deze vzw, met maatschappelijke zetel bij Paul Van Houtte thuis, eist betrokken te worden.
Burgerparticipatie zoals de actiegroep dit voorstelt is een tamelijk onverhulde eis om henzelf 'inspraak' en beslissingsrecht te geven in een proces.

“Geef sos sint-anna de kans en de ruimte om samen een overlegplatform te creëren, met voortschrijdend inzicht.”

Aan het einde van hun pleidooi formuleerden ze hun concrete 'voorstellen', waaronder: “Neem de vzw SOS Sint-Anna als officiële gesprekspartner op in een overlegplatform, gevormd door experten, stadsdiensten, juristen, financiers, architecten. Mensen die het volledige herbestemmingsproces adviserend begeleiden.”


Open de kerk

De actiegroep eist al maanden dat de kerk voor hen moet worden geopend. Meer. Nu proberen ze hun slag te slaan. "Open de Sint-Annakerk, op vaste openingsmomenten. Voor iedereen en biedt mogelijkheid tot deelname overkoepelende activiteiten geschikt voor het gebouw te organiseren."
Eerst en vooral toch even de zij-bemerking dat deze eis nog maar eens het gebrek aan enige dossierkennis aantoont van de actiegroep. De Sint-Annakerk is, voorlopig nog, een kerk, een gebouw van de eredienst en de afspraak is dat dit zo blijft, tot op het moment van de herbestemming. De gemeenteraad kan zich niet uitspreken over het beheer van een gebouw van de eredienst. Maar bon.

De actiegroep wil dat de stad de kerk openstelt voor hen. Ze willen de kerk gebruiken als actiemiddel en ze willen dat de gemeenschap hier voor betaald. 


de restauratie

De vorige keer dat de actiegroep de gemeenteraad mocht toespreken stelde ze: “We moeten de kerkfabriek feliciteren, ze heeft de kerk goed onderhouden. De kerk moet niet gerestaureerd worden.” Gevleugelde woorden van woordvoerder Paul Van Houtte. Geen verdere toelichting te horen of achteraf te vinden over waar deze uitspraak op zou gebaseerd zijn, noch over de bevoegdheid of expertise van diegene die deze uitspraak deed.
Terwijl elk klein kind ziet dat de kerk verder gerestaureerd moet worden.

Dezelfde woordvoerder, Paul Van Houtte slaagde er in om nu iets heel anders te zeggen. “De grote restauratie kan gespreid worden in de tijd. Er kan gekeken worden welke stukken het eerst moeten gedaan worden en dan telkens weer gekeken. Spreiden is beter dan alles in één keer doen.” Wederom geen enkele indicatie van waar die uitspraak op zou kunnen gebaseerd zijn, noch over de expertise van diegene die deze uitspraak doet.
Het is dan ook ongelofelijke onzin. Het is overduidelijk dat de spreker geen enkel benul heeft van wat de restauratie van een dergelijk gebouw allemaal inhoudt.

Deze twee, tegengestelde, uitspraken hebben twee dingen gemeen: Ten eerste getuigen ze van een fundamenteel gebrek aan dossierkennis, in combinatie met de arrogantie om ondanks dat gebrek zwaarwichtige uitspraken te doen. Ten tweede zijn beide uitspraken ingeven niet door een 'liefde voor het monument' maar door het feit dat ze niet kunnen antwoorden op de vraag waar ze de nodige middelen vandaan schikken te halen. Als je geen geld hebt, en geen benul hoe er aan te geraken, dan zeg je maar dat je dat geld helemaal niet nodig hebt en hoop je dat niemand dat door heeft. 
Beide uitspraken zijn ronduit gevaarlijk. Sint-Anna moet gerestaureerd worden. Sint-Anna moet dringend gerestaureerd worden. 

Onzin rondbazuinen brengt geen zoden aan de dijk. Integendeel. 


verder

Op haar geheel eigen onbescheiden wijze geeft de SOS-groep haar visie op hoe het gebouw in de toekomst beheert dient te worden. “Aangezien de burger sowieso meebetaald moet het gebouw stadsbezit blijven. Het moet beheerd worden door een samenwerkingsverband, de stad organisatorisch, mecenaat en burgers die meedenken.”
Wie denkt dat de sos-actiegroep opkomt tegen een commercialisering is dus grondig mis. De groep stelt hier voor dat de stad alles regelt en dat zij ('met 'burgers' bedoelen ze zichzelf) en de sponsors het beheer op zich gaan nemen.


"we zijn een verbindende groep"

Een uitspraak die werkelijk om over de grond te rollen van het lachen is. De SOS-groep beweert 'een verbindende groep' te zijn.
Iedereen die niet mee doet met de groep of die zelf maar kritische vragen heeft krijgt te horen dat hij/zij 'verkocht' is. Vorige week liep er op straat een sujet naar mij te roepen 'wie betaalt er u'.
Iedereen die niet akkoord gaat krijgt te horen dat 'Sint-Anna u niet kan schelen', dat 'ge de kerk dus niet wilt redden'. En andere verwijten.
De groep is zelf zo verbindend dat Luk De Bruyker het zelfs nodig vond om er in zijn column in de Gentenaar over te getuigen. "'k Hê tslefs al bedreiginge gekreege omda 'k nie solideer ben." Meer



Ik vat het geheel van hun interventie samen: SOS Sint-Anna eist de kerk, nu onmiddellijk, om er mee te doen wat ze willen. Sponsors mogen meebeslissen. De stad moet hen ondersteunen, financieel én organisatorisch.  Ze hebben geen dossierkennis en dat is de schuld van de stad.