"Zonder middenveld zelfs geen N-VA"

De aanvallen van de neoliberale partijen op de mutualiteiten van de afgelopen tijd waren serieus. Verkocht als "effectiëntieoefening" is het een frontale aanval op het middenveld. Het middenveld is een essentieel deel van ons maatschappelijk weefsel, het is een pijler van onze verzorgingsstaat en een stevige verdedigingsmuur tegen neoliberale kaalslag. Miranda Ulens van ABVV kroop in haar pen en schreef een excellent opiniestuk.

 

 

Vlaams minister-president Matthias Diependaele stelt dat het middenveld een verdienmodel geworden is. Hij vergeet daarbij wie Vlaanderen welvarend heeft gemaakt, stelt Miranda Ulens.

 

We kennen het verhaal. Meer dan honderd jaar geleden was de Vlaming arm. Geen dokter als het kind ziek werd, geen loon als de fabriek sloot. Geen pensioen als het lichaam op was. Hij sprak een taal die in de rechtbank, op de universiteit en in het bedrijf nauwelijks meetelde. Hij stond onderaan, en zowat alles was erop gericht om hem daar te houden.

 

Hij is daar niet alleen uitgeraakt, en zeker niet met dank aan de markt. Hij raakte eruit omdat hij zich organiseerde. Kijk naar Gent, naar mijn eigen traditie. Daar bouwde Edward Anseele vanaf 1880 een wereld op uit het niets. Dankzij de coöperatieve bakkerij Vooruit had de arbeider brood. Met de Bond Moyson kwam er een ziekenkas. Er kwam nog meer: een bank, een feestlokaal, een krant.

 

August Vermeylen schreef rond 1900 dat we “Vlamingen moesten zijn om Europeërs te worden”. Hij maakte van de ontvoogding een culturele zaak, een kwestie van waardigheid, en verbond ze met de sociale strijd. De vernederlandsing van de universiteit, het recht om in de eigen taal te leren en te denken: dat is allemaal niet uit de lucht komen vallen, dat is bevochten. Door verenigingen, door de arbeidersbeweging, door wat we vandaag het middenveld noemen.

 

De sociale zekerheid die in 1944 werd vastgelegd, draaide niet rond een ministerie, maar rond die organisaties. De mutualiteit betaalt tot vandaag je terugbetaling uit. De vakbond beheert, via het Gentse stelsel, je werkloosheidsuitkering.

 

Het was een hele groep die zich via het collectief verhief, en daarbij was solidariteit geen gevoel, maar een techniek. Dat is de kern die minister-president Diependaele in Ninove wat gratuit oversloeg (DS 3 juni). De Vlaming is niet rijk geworden ondanks zijn vakbonden, mutualiteiten en verenigingen. Hij is rijk geworden dankzij hen. De zuilen als ladder.

 

Nieuwe hoofdrolspeler

 

Maar ergens in de jaren 70 kantelde dat verhaal. Na de gouden jaren 60 was Vlaanderen welvarend geworden. De Waalse zware industrie liep leeg, het zwaartepunt verschoof naar het noorden, en de armoede van de grootouders werd een herinnering. Er kwam een nieuwe hoofdrolspeler in beeld, en het was niet langer de arbeider. Het was de ondernemer.

 

Ook dat werd georganiseerd, met evenveel toewijding als waarmee Anseele zijn bakkerij had gebouwd. Figuren als Vaast Leysen en René De Feyter maakte van het Vlaams Economisch Verbond de strijdstem van de Vlaamse werkgevers. Ondernemerschap werd aan Vlaamse autonomie gekoppeld, het werd de kiem voor wat later Voka zou worden. Er kwam een eigen pers bij. De Financieel-Economische Tijd, in 1968 opgericht door het VEV. Trends in 1975, naar het model van het Amerikaanse Forbes, met de Vlaams-nationalist Lode Claes als eerste directeur. Zo kreeg de Vlaamse ondernemer een taal, en een blad, een eigen verhaal. 

 

Met de ondernemer als held werd individualisering de maat van alle dingen. Maar dat gaat voorbij aan alles wat dat individu heeft gevormd. De school, de wegen, openbare diensten, de zorg die anderen voor hem hebben gebouwd. Het collectief, het middenveld.

 

Er is niets mis mee, met ondernemen. Een land mag rijk worden, mag trots zijn op wie iets opbouwt. Het probleem is wat er met het geheugen is gebeurd. Hoe welvarender Vlaanderen werd, hoe meer het middenveld dat het had grootgebracht, als ballast begon te klinken. De ladder werd, voor wie bovenaan stond, een blok aan het been.

 

Demonisering

 

De N-VA is een politiek kind van dat rijkere, zelfbewuste Vlaanderen. Philippe Muyters stapte recht van de directie van Voka naar een ministerpost voor de N-VA. Johan Van Overtveldt ging van de redactie van Trends naar het ministerie van Financiën. En Bart De Wever heeft ooit, in een onbewaakt moment, gezegd dat Voka zijn echte baas is.

 

En nu heeft de N-VA een broertje dood aan het middenveld. De naoorlogse groei werkte net omdat dat middenveld mee aan tafel zat. Dat bouwt de N-VA stuk voor stuk af, vanuit een nationalistisch mensbeeld dat geen verschil verdraagt. Geen dialoog meer met kritische stemmen, wel demonisering, in de hoop dat de leden zwijgzaam meemarcheren. Diependaele wijst naar beneden. Naar het ziekenfonds, de vakbond, de vereniging die een subsidie krijgt. Zo droogt de kracht uit dat rijke middenveld op tot een dwangbuis van het eigen gelijk.

 

Maar het zijn de gewone mensen die deze welvaart steen na steen hebben opgebouwd. En precies daarom mag je hen niet uitspelen tegen wie het vandaag niet redt. Het is die solidariteit die wordt vergeten bij de Diependaeles van deze wereld. Diependaele zei: tijd om over te stappen. Ik zou zeggen: tijd om zich te herinneren via welke ladder we hier zijn geraakt. Zeker nu men gretig aan de poten ervan zaagt.

 

 

 

"Wie onderwijs wil versterken, moet ruimte durven geven"

De neoliberale besparingsregering en het beleid van Zuhal Demir zetten ons onderwijs onder grote druk. Bruno Vanobbergen, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen, schreef een opiniestuk om, nog maar eens, aan de alarmbel te trekken. Hij heeft het vooral over de houding van de overheid en de bevoegde minister en over hun kijk op de samenleving en de rol van het middenveld. 

 

 

 

 

De spanning in onze scholen is voelbaar. Ze kreunen onder een opeenstapeling van verwachtingen, regelgeving en maatschappelijke druk. Directies krijgen het niet meer georganiseerd en laten hun ongenoegen klinken. Tegelijk raast het beleid voort. 

 

 

Wie onderwijs wil versterken, moet ruimte durven geven

De spanning in ons onderwijs is voelbaar. Scholen kreunen onder een opeenstapeling van verwachtingen, regelgeving en maatschappelijke druk. Directies krijgen het niet meer georganiseerd en laten hun ongenoegen klinken. Tegelijk raast het beleid voort. In dat krachtenveld groeit het gevoel dat er nog maar één manier is om gehoord te worden: harder roepen, scherper reageren, conflict zoeken.

Maar wat als dat precies is wat ons verder van de kern afbrengt?

De reflex naar conflict is begrijpelijk. Wie met de rug tegen de muur staat, grijpt naar stevige taal. Toch dreigt in die dynamiek iets essentieels verloren te gaan: het inhoudelijke gesprek over wat goed onderwijs vandaag werkelijk vraagt. Wanneer het debat verschuift naar machtsverhoudingen, blijft de pedagogische opdracht te vaak op de achtergrond. Het middenveld staat daarbij voor een fundamentele keuze. Willen we een tegenmacht zijn die de confrontatie opzoekt, of een tegenkracht die richting geeft zonder het conflict nodig te hebben?

De voorbije jaren zien we hoe de verhouding tussen overheid en middenveld verschuift. Waar het middenveld ooit een brug vormde, dreigt het vandaag gereduceerd te worden tot een reactieve speler. De overheid bepaalt het tempo, het middenveld reageert. Die dynamiek is niet neutraal. Ze creëert een context waarin conflict bijna onvermijdelijk wordt. Wanneer beleid snel, sturend en soms zonder voldoende draagvlak wordt doorgevoerd, groeit de druk om via tegenmacht gehoord te worden. Maar precies daar ligt een gedeelde verantwoordelijkheid én dus ook een politieke verantwoordelijkheid. Want een middenveld dat voortdurend in de reactie wordt geduwd, kan zijn verbindende rol moeilijk waarmaken.

Als we tegenkracht zonder conflict ernstig nemen, dan vraagt dat meer dan een andere houding van het middenveld. Het vraagt ook een andere houding van de overheid. Tegenkracht veronderstelt ruimte. Ruimte om te vertragen. Ruimte om tegenspraak te organiseren. Ruimte om vanuit de praktijk mee richting te geven aan beleid. Wanneer die ruimte ontbreekt, verschraalt het middenveld onvermijdelijk tot een actor die zich moet roeren om gehoord te worden. Met andere woorden: een overheid die een volwassen middenveld wil, moet dat middenveld ook als volwaardige partner behandelen. Niet alleen in woorden, maar in de manier waarop beleid tot stand komt.

Dat betekent een fundamentele keuze. Tussen een overheid die vooral stuurt en controleert, en een overheid die bewust kiest voor partnerschap. Partnerschap is geen vrijblijvendheid. Het betekent duidelijke verwachtingen, transparantie en verantwoording. Maar het betekent evengoed dat expertise uit het veld niet louter wordt gehoord, maar ook effectief mee richting geeft. Dat vraagt tijd. Dialoog. De bereidheid om beleid bij te stellen.

En precies daar knelt het vandaag te vaak. In een context van politieke druk en hoge verwachtingen ligt de nadruk begrijpelijk op snelheid en zichtbaarheid. Maar goed onderwijsbeleid laat zich niet reduceren tot tempo alleen. Wie te snel gaat, riskeert het draagvlak te verliezen dat noodzakelijk is om duurzaam verschil te maken.

In dat licht wordt vertrouwen meer dan een pedagogisch principe. Het wordt een politieke keuze. Vertrouwen in scholen. In leerkrachten. In schoolleiderschap. In lokale gemeenschappen. Dat vertrouwen kan niet alleen geëist worden van het onderwijsveld. Het moet ook actief gegeven worden door de overheid. Door ruimte te creëren, door verantwoordelijkheid te delen, door niet elke onzekerheid te beantwoorden met bijkomende regels. Zonder dat vertrouwen ontstaat een paradox: we verwachten dat scholen eigenaarschap opnemen, maar organiseren tegelijk een systeem waarin die ruimte steeds kleiner wordt.

De kernvraag is uiteindelijk eenvoudig: wat hebben leerlingen en leerkrachten vandaag nodig? Het antwoord ligt niet in macht tegenover macht. Het ligt in verantwoordelijkheid naast verantwoordelijkheid. Dat vraagt twee gelijktijdige bewegingen. Van het middenveld: de keuze om tegenkracht te ontwikkelen die verdiept, vertraagt en richting geeft. Maar evenzeer van de overheid: de keuze om die tegenkracht mogelijk te maken. Door ruimte te laten, door partnerschap ernstig te nemen, en door te erkennen dat kwaliteit groeit vanuit vertrouwen en gedeelde verantwoordelijkheid. Een sterk middenveld ontstaat niet ondanks de overheid, maar dankzij een overheid die het toelaat en ondersteunt.

Voor het onderwijs betekent dit een herbronning. Terug naar de vraag waar het echt om gaat. Onderwijs is geen louter technisch proces, maar een relationeel en vormend gebeuren. Scholen zijn geen uitvoeringsorganisaties, maar gemeenschappen. Directies en leerkrachten zijn geen schakels in een systeem, maar pedagogische professionals.

Als we die kern ernstig nemen, dan wordt tegenkracht geen strategie van verzet, maar een vorm van verantwoordelijkheid. Niet tegen de overheid, maar samen met de overheid, elk vanuit een eigen rol. Maar dat samen veronderstelt wederkerigheid. En precies daar ligt vandaag misschien wel de belangrijkste opdracht voor de politiek: beleid voeren dat niet alleen richting geeft, maar ook ruimte laat. Niet door harder te sturen, maar door sterker te vertrouwen.

Beweging.net: "Politieke inmenging subsidies middenveld kwalijk precedent"

 

 

Gisteren maakte de Vlaamse regering haar beslissing over de subsidies voor de middenveldorganisaties bekend. Het resultaat: boven op de twaalf organisaties die een negatief advies van de beoordelingscommissie ontvingen, worden ook de subsidies voor zes positief beoordeelde organisaties stopgezet of sterk teruggeschroefd. ‘Organisaties verliezen het gevoel dat ze kritisch mogen zijn.’

Na wekenlange discussies werd gisteren dan toch eindelijk de knoop doorgehakt over de subsidies van de 136 erkende socio-culturele organisaties. De werkingssubsidies voor de Vlaamse middenveldorganisaties worden om de vijf jaar toegekend. Voorafgaand ondergaan alle organisaties een grondige evaluatie van hun werking. Een onafhankelijke beoordelingscommissie geeft op basis van die doorlichting een advies aan de Vlaamse regering.

Die objectieve beoordelingscommissie gaf twaalf organisaties – waarvan enkele met Vlaams-nationalistische achtergrond zoals het Vlaams-Kruis en de Vlaamse Volksbeweging – een negatief advies. Dat viel in slechte aarde bij N-VA. De partij reageerde door de onafhankelijkheid van de beoordelingscommissie in twijfel te trekken. Door de politieke koehandel die volgde op het negatief advies voor de Vlaamsgezinde organisaties, verliezen nu ook twee linksgeoriënteerde organisaties hun subsidies. Vier organisaties krijgen ‘een tweede kans’. In de praktijk betekent dat zij financieel worden afgestraft door amper het wettelijk minimum te ontvangen.

Gewelddadig extremisme

Onder die organisaties bevindt zich ook GetBasic, de vzw achter nieuwssite De Wereld Morgen. Reden voor de beslissing om de linkse organisaties ondanks hun positieve beoordeling op droog zaad te zetten, zou volgens de regering steun aan organisaties met gewelddadig extremisme zijn. Daarmee doelt de regering op Code Rood, een organisatie die klimaatacties en pro-Palestijnse protesten organiseert. In de marge van die protesten kwam al eens materiele schade voor.

De Wereld Morgen laat in een open brief weten dat noch zij, noch een van de andere getroffen organisaties ooit hun steun uitspraken voor de acties van Code Rood: ‘Voor de duidelijkheid: geen enkele van de geviseerde organisaties was betrokken bij de vernielingen die door Code Rood zijn aangericht en geen ervan steunt die. Maar als je wil dat activisten leren hoe ze zich binnen de democratische ruimte kunnen verzetten, is het laatste wat je moet doen de organisaties die hen dat willen leren subsidies afnemen.’

N-VA neemt revanche

De nieuwssite is echter al langer een doorn in het oog van N-VA. Zo liet toenmalig minister van Cultuur Jan Jambon (N-VA) De Wereld Morgen twee jaar geleden doorlichten toen het na de vernieling van een Palestijns ziekenhuis de kant van de Palestijnen kozen. Niet toevallig op een moment waarop Bart De Wever (N-VA) zei ‘resoluut de kant van het licht en dus Israël’ te kiezen. ‘Wij konden ons niet van de indruk ontdoen dat het probleem van de N-VA niet zozeer was dat we een kant kozen, maar dat we niet aan hun kant gingen staan’, aldus De Wereld Morgen.

Het afnemen van de subsidies lijkt dus vooral politiek gemotiveerde revanche, eerder dan een eerlijk en gemotiveerd beleid. Dat vreest ook Hanne Geukens, directeur van De Federatie, de sectorvereniging van socio-culturele organisaties. ‘Organisaties verliezen het gevoel dat ze kritisch mogen zijn, dat ze mogen experimenteren, dat ze mogen vallen en opstaan. Het is bovendien een onverantwoorde beslissing en een alarmerend precedent dat rechtszekerheid van groepen burgers en organisaties tot nul herleidt.’

Experts door regering aangesteld

Geukens vindt het bijzonder kwalijk dat het oordeel van de beslissingscommissie niet alleen in de wind wordt geslagen, maar ook in twijfel getrokken wordt. ‘De commissie werkt met een grote groep experten met diverse achtergronden. Bovendien werden ze allemaal door de regering goedgekeurd. Het trieste politieke schouwspel dat zich de afgelopen weken voltrok, staat mijlenver af van het werk van de commissie. Voor haar advies gaat ze zeker niet over een nacht ijs. Elke beslissing wordt gemotiveerd en volgens neutrale parameters genomen. Dat hen nu wordt verweten linkse organisaties te bevoordelen, klopt gewoon niet. Er zijn ook vandaag nog organisaties met een rechtse insteek die subsidies ontvangen.’

‘Deze beslissingen zijn niet te motiveren binnen de eigen beleidskaders. Hiermee overschrijdt de Vlaamse regering een cruciale grens. Dit zijn intentieprocessen die geen enkele juridische grond hebben. En dus volslagen willekeur, om te raken wie men wil raken’, zegt Geukens strijdvaardig. ‘We gaan dan ook in gesprek met de getroffen organisaties om te zien wat de volgende stappen zijn.’

Mond snoeren

Ook algemeen directeur van beweging.net Liesbeth De Winter spreekt van een ongekend en gevaarlijk precedent. ‘Het feit dat de politiek kan ingrijpen in een procedure bij echte fouten, is op zich positief. Ook in deze beslissing zijn onderliggend enkele fouten rechtgezet. Maar tegelijk merk je dat op een voorheen ongekende basis, zonder duidelijke motivering of bewijs, enkele organisaties worden gestraft.’

‘De beslissing geeft de indruk een afrekening te zijn voor een kritische houding en andere mening. Dat is hoogst problematisch’, stelt De Winter. ‘Het is een niet mis te verstaan signaal naar anderen, zwijg of we zullen u financieel het zwijgen opleggen. Dat soort praktijken mogen we in een democratie niet tolereren.’

 

 

 

Artikel in Visie 

 

 

Vlaamse besparingsregering valt middenveld aan (nog maar eens)

"De Vlaamse regering trekt de stekker uit kritische verenigingen en noemt dat “evenwichtige besparingen”. In werkelijkheid is het een frontale aanval op het middenveld en daarmee op onze democratie." 

 

 

 

Marc Vandepitte schreef een zeer lezenswaardig stuk: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/13/schrappen-van-subsidies-waarom-rechts-het-gemunt-heeft-op-het-maatschappelijk-middenveld

 

 

mentaal welzijn voor jongeren zonder geld gezet

Onze federale regering schrapt 3 miljoen euro steun aan projecten rond mentaal welzijn voor jongeren. Prachtige organisaties als Tejo en Overkop verliezen plotseling een pak middelen. De federale regering schrapt en de vlareg piept niet.

 

 

structurele onderfinanciering onderwijs en zorg

 

 

de Verenigde Verenigingen: zes principes voor sterke regeerakkoorden

 De Verenigde Verenigingen, het netwerk en de spreekbuis van middenveldorganisaties in Vlaanderen, komt naar buiten met zes principes voor de politici die aan zet zijn om nieuwe regeringen te vormen. Als middenveldorganisaties vinden we het belangrijk om in deze fase van de regeringsonderhandelingen met verenigde stem op te komen voor de honderdduizenden mensen die we vertegenwoordigen.  

 

1. Bescherm de mensenrechten als basis van onze rechtsstaat

De rechtsstaat beschermt elk van ons tegen willekeur, machtsmisbruik en corruptie. Dit geheel van instellingen en regels is gebaseerd op mensenrechten: het recht om te zijn wie je bent, te geloven in wat je wil, om op te komen voor je mening, een menswaardig leven te leiden… Het zijn één voor één verworvenheden die actief beschermd moeten worden. Bouw ze niet af op basis van snelle meningen, globale tendensen of buikgevoel.

 

2. Maak beleid op maat van iedereen, zonder te discrimineren

Goed beleid voeren doe je door met alle mensen rekening te houden, met het volle respect voor alle vormen van diversiteit. Maatregelen waarvan enkelingen beter worden ten koste van alle anderen, of die onze samenleving de facto opdelen in A en B-burgers, zijn discriminerend én contraproductief.

 

3. Verdedig en versterk essentiële principes en systemen van solidariteit

Eén mens is tot veel in staat, maar we zijn en blijven ook sociale wezens. In ieders leven zijn er talloze momenten waarop je op anderen wil of moet rekenen. Oók binnen een samenleving die door in elkaar grijpende tendensen individualiseert en verbrokkelt. Precies daarom moeten beleidsmakers principes en systemen van solidariteit blijven versterken en verdedigen. Ze bieden mensen zekerheid en veiligheid en vormen een robuuste basis voor oplossingen in onverwachte omstandigheden.

 

4. Benader alle mensen als mede-eigenaars van onze democratie

Mensen geven mee de democratie vorm en zijn in hun doen en laten – al dan niet bewust – per definitie ‘politiek’ bezig. Ze zijn niet louter ‘klant’ of ‘afnemer van diensten’ en organiseren zich voor talloze kwesties in grotere verbanden. Betrek die burgers en organisaties actief bij (grote en kleine) beslissingen en durf je te laten uitdagen. Heb specifieke aandacht voor organisaties van mensen wiens stem zelden gehoord wordt. Beschouw hen als kritische partners, waardeer hun expertise en geef hen verantwoordelijkheid in plaats van het initiatief over te nemen, hen te instrumentaliseren, te betuttelen of te demotiveren met overbodige of onaangepaste regels.

 

5. Ambieer en organiseer oplossingen die beleidstermijnen overstijgen

Korte termijn-denken beheerst de beleidscultuur op alle beleidsniveaus in België. In tijden van alsmaar snellere maatschappelijke ontwikkelingen is deze permanente ‘campagnemodus’ en onderling geruzie de slechtste optie. Het is integendeel cruciaal om strategisch na te denken over toekomstscenario’s. Met inbreng van alle meningen en invalshoeken, maar met het doel om tijdig weloverwogen keuzes te maken die toekomstbestendig zijn en niet stoppen bij de volgende verkiezingen. Schrijf en promoot een ambitieuze toekomstvisie die geen sciencefiction is, maar waar mensen kunnen in geloven en hoop uit putten. 

 

6. Globale problemen vergen een globale aanpak en oplossing

Klimaatverstoring, migratie, energie, armoede, oorlog, AI,… Het zijn niet alleen hele complexe thema’s, ze zijn ook met elkaar geconnecteerd in een wereldwijd, fijnmazig kluwen van belangen. Maatregelen en oplossingen moeten uiteraard rekening houden met lokale contexten, maar erken tegelijk de nood aan brede partnerschappen binnen Europa en wereldwijd. Kies voor een globale blik en dito maatregelen en leg uit waarom dit nodig is. 

 

 

 

 

 

Minderhedenforum op de neoliberale kapblok

Beste vrienden, 

 

Het Minderhedenforum is de koepelorganisatie van de meeste erkende Etnisch-Culturele Federaties, samen meer dan 180 lokale verenigingen die mensen met een migratieachtergrond samenbrengen, verspreid over Vlaanderen en Brussel. Een organisatie die ik ook al meer dan twintig jaar ken als een inhoudelijk zeer sterke, een participatieve en ronduit toffe organisatie. 

 

Dat Minderhedenforum wordt, na twintig jaar, aan de kant geschoven. De Vlaamse Regering kiest (!) een nieuwe participatieorganisatie. 

 

“Het Minderhedenforum evolueerde het afgelopen jaar van een klassieke koepelorganisatie van etnisch-culturele verenigingen naar een netwerkorganisatie. We brengen experten, academici, organisaties en burgers samen om te timmeren aan een inclusieve samenleving, zowel in concrete projecten op het terrein als via onderbouwde beleidsaanbevelingen. We nemen al jaren de rol op van belangenbehartiger van de rechten van etnisch-culturele minderheden. Een constructieve, maar wel kritische en onafhankelijke stem met twintig jaar expertise.  Spijtig genoeg zijn dit eigenschappen die middenveldorganisaties steeds vaker niet in dank worden afgenomen”,zegt voorzitter Landry Mawungu.  

 

 

Het middenveld wordt aan de kant geschoven en vervangen door ... tja, een 'organisatie' zonder website, zonder noemenswaardige werking, zonder expertise, zonder ervaring. Blijkbaar 'een netwerk' van 'experten'. Blijkbaar met een 'visie die aansluit bij die van de Vlaamse Regering'. Geen middenveld, geen organisaties die standpunten innemen, ondersteund door experten die aftoetsen en terugkoppelen. Nee, experten die netwerken. Participatie volgens die autoritaire neoliberale kliek.

 

#BeterNaCorona

De Coronacrisis legt de structurele fouten van het huidige economische systeem bloot. Toch proberen de neoliberale partijen een 'exit' door te duwen zonder enige inspraak van de werknemers. #beternacorona graag, mét een sociale visie, mét inspraak, mét het middenveld.

Bouwen aan sociaal-ecologisch beleid voor het post-coronatijdperk

Middenveld vraagt regering die de leiding neemt

Het middenveld lanceerde deze week een oproep om haast te maken met de federale regeringsvorming.

Nieuwe verkiezingen zullen de kaarten niet beter leggen. Geef ons een regering die de leiding neemt.

276 dagen na de verkiezingen en nog steeds geen federale regering. Toch draait onze samenleving verder. Schijnbaar. Hebben we dan wel een federale regering nodig? Absoluut. En liever vandaag dan morgen.

De alledaagsheid en de waan van de dag razen verder, de kloven die voor ons liggen worden steeds dieper. De klimaatcrisis, globale ongelijkheid en het afbrokkelen van de democratie: we noemen er maar enkele. Deze dringende uitdagingen niet aanpakken op politiek niveau, zou getuigen van schuldig verzuim.

Ook minder ver van ons bed worden problemen tastbaarder. Lege brooddozen, schaamte, geen toegang tot zorg of een dak boven je hoofd: armoede is geen fraai beeld. Dit soort problemen vraagt doortastend beleid. Een evenwichtig beleid waarin mens en planeet centraal staan, globaal én lokaal.
Gele hesjes en klimaatspijbelaars zijn objectieve bondgenoten. Sociale rechtvaardigheid gaat hand in hand met een gedegen klimaatbeleid. Een samenspel van economie, sociale rechtvaardigheid en zorg voor ons leefmilieu is geen utopie en minder veraf dan het lijkt.

Uit onderzoek blijkt dat er onder burgers meer consensus is dan je zou afleiden uit gepolariseerde debatten en het politieke steekspel dat wordt uitgevochten in de media. 85 procent van de Belgen beschouwt de klimaatcrisis als een probleem dat dringend aangepakt moet worden, 72 procent van de Belgen is voorstander van een verlaging van belasting op arbeid en een verhoging van het belasten van inkomsten uit kapitaal, milieuvervuiling en de hoogste inkomens, 68 procent wil dat België vluchtelingen helpt. De bezorgdheden van mensen zijn aan beide kanten van de taalgrens dezelfde.
Dus ja, wij willen een federale regering. Omdat we geloven in de democratie en het belang van een goede samenwerking tussen alle beleidsniveaus. Omdat wij voluit willen gaan voor een samenleving waarin we op een volwassen manier discussiëren over fundamentele keuzes en over welke richting we met onze samenleving uit willen. Want de grootste vijand van democratie is apathie en die wordt met de dag groter.

In een gezonde democratie werkt de regering aan beleid dat verbindt, durft ze moeilijke beslissingen te nemen in het algemeen belang en wordt hier bovendien transparant over gecommuniceerd. In een gezonde democratie tonen regeringsleiders de rechtvaardigheid van hun beleid aan. Want als burgers weten dat de lusten en lasten billijk verdeeld zijn, is er een groot draagvlak. Wij kijken dan ook naar de politiek verantwoordelijken om hun cruciale rol hierin op te nemen, de politique politicienne te overstijgen en te gaan voor gefundeerd en toekomstgericht beleid.

Besparingslogica

Wij verwachten niet dat er snelsnel een regering in elkaar wordt gehaspeld. Wij verwachten wél dat de urgentie een regeringsvorming voortstuwt. Want hoewel alles klaarblijkelijk voortdraait in onze samenleving, is het wel degelijk vijf voor twaalf. Het begrotingstekort liep op tot 12 miljard. We zijn nog steeds niet hersteld van de diepe duik in het rood in 2008 om de banken te redden.

De continue besparingslogica die nadien volgde, zette vooral druk op sociale uitgaven. Ons sociale-zekerheidssysteem wordt sindsdien expliciet in vraag gesteld, terwijl dit net één van de redenen is dat er in België minder ongelijkheid is dan in andere landen wereldwijd.


En hoewel enkele parlementsleden zich fors uitspraken tegen flagrante vormen van haatspraak, missen we leiders in ons land die hierin het voortouw nemen, rust brengen en consequent de grenzen van een respectvol debat afbakenen.

Mens en planeet

Het goede nieuws is: er is een kompas. Sinds 2015 wijzen de Sustainable Development Goals de richting naar wereldwijde duurzame ontwikkeling. Daadkracht is nodig om ze te realiseren. Europa zet met de Green Deal de koers in van de verwezenlijking van het klimaatakkoord van ­Parijs, het komt er nu op aan dit waar te maken. De Oeso wil tegen eind november 2020 een akkoord bereiken over maat­regelen tegen belastingontwijking die ­wereldwijd maar liefst 100 miljard dollar aan belastinginkomsten kunnen opbrengen. Ook wij hebben een regering nodig die een beleid voert dat ons meeneemt in de richting die dit kompas aanwijst.

Wij verwachten niet dat er een antwoord komt op alle particuliere bekommernissen en verwachtingen. Wij verwachten wel dat er rond een aantal cruciale uitdagingen een coherent beleid uitgetekend wordt. Over partijgrenzen heen. Een verhaal dat aantoont dat België geen schrik heeft om het heft in handen te nemen en hierbij mens en planeet centraal stelt.

Wij hebben zin om hieraan bij te dragen. Het politieke landschap en de uitdagingen zijn complex, maar wij, Belgen, Vlamingen, Walen, Brusselaars en Duitstaligen samen, kunnen dit. Wij weten dit, omdat burgers, bedrijven, middenveld­organisaties hier elke dag mee aan de slag gaan, dag in dag uit.
Beste politici, wij zijn klaar, waar wachten jullie op om de handen in elkaar te slaan? Opnieuw verkiezingen zullen de kaarten niet makkelijker leggen. Geef ons een regering die de leiding neemt, waarmee wij in dialoog kunnen gaan, overeenstemming vinden en botsen. Want net dat is wat zo ongelooflijk krachtig is aan onze samenleving: hou de democratie levend, dat is de enige manier om veerkrachtig en innovatief uitdagingen het hoofd te bieden. Toon ons dat het kan. Daarvoor hebben we jullie gekozen.

Ondertekend door een hele reeks organisaties waaronder 11.11.11, Greenpeace, Beweging.net, çavaria, Christelijke Mutaliteit, Femma, Socialistische Mutualiteiten, ACV-CSC, Vlaams ABVV, BBl, Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Minderhedenforum, Netwerk tegen Armoede, Decceniumdoelen, Climate Express, Liga voor Mensenrechten en ga maar door.

Als de regering een warm Vlaanderen wil, dan schroeft ze haar desastreuze plannen terug

Meer dan 125 organisaties brachten deze week een zeer lezenswaardige open brief uit. Een antwoord van het middelwerk op alle besparingsplannen van de neoliberale regering. 

Pats! Binnen zes weken al. Dan moeten 130 sociaal-culturele organisaties 6 procent van hun geplande werking schrappen. Dat geldt ook voor jeugdverblijfcentra, voor de bovenlokale werkingen met kwetsbare kinderen en jongeren, bovenlokale jeugdhuizen en de bovenbouwers van de jeugdsector zoals de Kinderrechtencoalitie, Bataljong, de Vlaamse Jeugdraad en de Ambrassade. 93 jeugdorganisaties moeten 3 procent schrappen. SAM, het steunpunt voor opbouwwerk, straathoekwerk, schuldbemiddeling en algemeen welzijnswerk, verliest maar liefst 27 procent. De verenigingen van etnisch-culturele minderheden worden geviseerd in hun huidige werking. Duolegaten voor goede doelen worden afgeschaft.

Het beleid tornt aan het verenigingsleven in plaats van het uit te bouwen. Zo verliest het hart van de samen-leving, het sociale weefsel, zijn zuurstof.
Dat gaat gepaard met een algemene besparing van 6 procent op de kunstensector die het ook nog eens met 60 procent minder projectmiddelen moet doen. De VRT verliest 44 miljoen middelen en daarmee 250 mensen. Ook fondsen voor onafhankelijke journalistiek verdwijnen. Het openbaar vervoer zoals de Lijn kreunt onder het gebrek aan investeringen. De zorg kampt met lange, aangroeiende wachtlijsten. De klimaatambitie is navrant klein. Die beleidskeuzes maken van Vlaanderen een kille, harde samenleving
‘Iedereen moet besparen’, is het mantra. Maar dat klopt niet helemaal. Het beleid investeert in enkele paradepaardjes en in de privé-stichting van Fernand Huts. De 34,5 miljoen euro subsidie – uit het klimaatfonds (!) – voor een paar grote vervuilers in de (petro)chemie en het staal worden bijna verdrievoudigd.
Dat is geen karikatuur. De cijfers staan allemaal zwart op wit in regeringsdocumenten. Ze verarmen de samenleving. Intussen laat men middelen liggen door te weigeren zware vormen van fiscale ontwijking aan te pakken en weigert ons politieke bedrijf zelf te besparen.

In deze context wijzen wij de opgesomde besparingen af. Immers, de essentie is: in wat voor samenleving willen we leven? Hoe willen we die inrichten? Laten we winst voorgaan op waarde of omgekeerd?

Het middenveld gaat over mensen die elkaar in netwerken vinden en zich daar, grotendeels vrijwillig, inzetten voor wat waardevol is. Mensen met een handicap bijspringen, drempels voor participatie aangeven, verkeerssituaties en openbaar vervoer verbeteren, ijveren voor schonere lucht, mensen bijstaan die moeilijk de weg vinden in onze complexe samenleving, mensen een stem geven … Zonder onze verenigingen, belangenbehartigers en spreekbuizen wordt elke burger een eiland dat zelf maar moet zien te overleven wanneer zijn rechten worden ingeperkt. Onze verenigingen zorgen rechtstreeks en onrechtstreeks voor het welzijn en het welbevinden van de mensen in Vlaanderen. De meerwaarde ervan is onberekenbaar én onbetaalbaar. De brede social profit was de voorbije decennia bovendien goed voor een bovengemiddelde groei van de economische toegevoegde waarde, de werkgelegenheid en de impact op de rest van de economie.

Natuurlijk is er boosheid, ontgoocheling en frustratie. Bij professionals en vrijwilligers. Natuurlijk willen wij ons niet uit elkaar laten spelen voor enkele kruimels. Als de regering echt wil investeren in een warm Vlaanderen, dan schroeft ze haar desastreuze plannen voor het middenveld, de openbare dienstverlening en de cultuursector terug.

Om die overtuiging in het licht te zetten, maken wij een week lang VuurWerk. Voor een warme samenleving. In de VuurWerk-week van 2 december laten verschillende sectoren, in verbondenheid met elkaar, van zich horen en zien. In deze ‘VuurWerk-week’ houden we ook de beleidsnota’s tegen het licht en plaatsen iedereen die werkt voor ons allemaal in het voetlicht. 

www.vuur-werk.vlaanderen

de kracht van de tegenmacht

In Mo* magazine staat deze editie een uiterst interessante en zeer actuele tekst van Els Hertogen. Zij is de kersverse algemeen directeur van 11.11.11. 

Op 4 september bracht zij deze tekst als lezing in deBuren, in het kader van Mo*talks. 

Je kunt de lezing integraal herbeluisteren:

Wat is hét middenveld eigenlijk? Velen beschouwen het middenveld als “de wereld van het verenigingsleven” die zich bevindt in de driehoek tussen burger, de markt en de politiek. Dat gaat in Vlaanderen van sport- en kaartclubs, over lokale Femma- en KWB-groepen, burgerplatformen, tot vakbonden en ngo’s als 11.11.11. Niet al die organisaties nemen een politieke rol op, vele richten zich vooral op het bijeenbrengen van mensen en op dienstverlening.
Maar… er is nog een andere manier om “het middenveld” te beschrijven. Die mensen die al grappend de voetbalallegorie bovenhalen als je hen vraagt wat “middenveld” betekent, komen eigenlijk verrassend dicht in de buurt. Het gaat dan uiteraard niet over voetbal spelen, maar wel over een arena. Waar het spel gespeeld wordt dat dé kern vormt van een gezonde democratische samenleving: het debat over hoe we onze samenleving willen vormgeven.
In dát middenveld, in die publieke ruimte, ontmoeten ideeën elkaar, inspireren elkaar, botsen met elkaar, bouwen voort op elkaar. Daar vindt een ideeënstrijd plaats. Daar hoor je stemmen die moeilijk doorklinken in andere arena’s zoals het bedrijfsleven, het parlement, of binnen organisaties zelf. Daar worden machthebbers ter verantwoording geroepen. Wij spreken dan over een “civic space” of civiele ruimte.

In die civiele ruimte bewegen niet enkel ngo’s en vakbonden zich, maar ook mensenrechtenactivisten, opiniemakers, journalisten, burgerinitiatieven, bewegingen zoals YouthforClimate. De actievormen om zich te manifesteren, worden er voortdurend (her)uitgevonden. Die civiele ruimte is nodig zodat middenveldorganisaties hun rol van maatschappelijke verandering, hun politieke rol kúnnen opnemen.
Over dát middenveld heb ik het vanavond. Dat amalgaam van mensen en groepen die zich dag in dag uit begeven in die arena. Die hun recht op de civiele ruimte elke dag bevechten en die ruimte innemen, met hun stem en met hun gedrag, met als doel om de maatschappij te veranderen richting meer sociale en ecologische rechtvaardigheid. Je engageren in dát middenveld is geen vrijetijdsbesteding, maar uiterst politiek. En net dát is wat we vandaag meer nodig hebben. Niet enkel in Vlaanderen, maar wereldwijd.

Al te vaak wordt “aan politiek doen” beschouwd als “aan partijpolitiek doen”. Het primaat van de politiek wordt steeds vaker bovengehaald om te stellen dat middenveldorganisaties enkel dienen om mensen op een warme manier bijeen te brengen. Ze mogen zich niet bezig houden met formuleren van alternatieve beleidsvoorstellen en praktijken, want dat is het privilege van degenen die bij verkiezingen verkozen werden. Voor beleid, zegt men, hebben we sterke leiders nodig, die weten wat ze moeten doen. Terwijl complexe uitdagingen net baat hebben bij een veelheid aan stemmen. Uiteraard moeten er knopen doorgehakt worden, en in onze representatieve democratie gebeurt dat idealiter in het parlement. Maar liefst met een goed zicht op behoeften en uitdagingen en een brede waaier aan mogelijke antwoorden. Dat een gezond en levendig middenveld in het verleden al heeft aangetoond dat het die bufferfunctie kan opnemen, staat buiten kijf.
Beeld je in dat er geen vrouwenbeweging was geweest die zich had ingezet voor vrouwenstemrecht? Geen vakbonden die zich hadden ingezet voor een vijfdagenwerkweek of jaarlijks verlof? Geen bewegingen voor de afschaffing van de slavernij? Geen Rosa Parks die vooraan in de bus was blijven zitten? Er zijn voorbeelden genoeg van organisaties en bewegingen die zogezegd utopische eisen stelden die nu realiteit en voor ons de logica zelve zijn. Dit is allemaal het gevolg van collectieve actie.


Ook vandaag zien we veel positieve en krachtige voorbeelden. In Cambodja hebben vakbonden een sleutelrol gespeeld in het verhogen van het minimumloon van textielarbeiders. In Congo zorgt Radio Maendeleo ervoor dat burgers in Zuid-Kivu over illegale checkpoints geïnformeerd worden. Greta Thunberg zette het klimaat hoog op de politieke en publieke agenda. Voor 11.11.11 zijn dit allemaal changemakers. Mensen en groepen die strijden voor sociale en ecologische rechtvaardigheid.
Volgens de Verenigde Naties draagt een open civiele ruimte bij tot de realisatie van alle mensenrechten en is het een onmisbaar element van vreedzame, welvarende en democratische samenlevingen. Die civiele ruimte is niet alleen nodig, het is ook een recht. Het recht op meningsuiting, vereniging, vergadering en op deelname aan openbare aangelegenheden vormen de basis voor civiele ruimte. Beperking van civiele ruimte heeft volgens de VN daarentegen een negatieve impact op armoedevermindering, ongelijkheid, menselijke veiligheid, discriminatie en conflict.

En hoewel we al grote stappen vooruit hebben gezet, kampen we vandaag nog met onnoemelijke uitdagingen op het vlak van ongelijkheid en armoede, klimaatverandering, discriminatie. Nog steeds lijdt 11 procent van de mensen elke dag honger. Nog steeds leeft 9 procent in extreme armoede. De planeet wordt leeggeroofd en daarmee wordt het levensonderhoud van vele mensen ondermijnd. Een toenemend aantal populistische leiders profiteren van sociale polarisatie tussen groepen om hun machtspositie te vergroten. Dit is onaanvaardbaar in een globale samenleving met zoveel welvaart en kapitaal. De nood aan een dynamische civiele ruimte, waar groepen mensen hun claims voor sociale en ecologische rechtvaardigheid kunnen maken, blijft dus – jammer genoeg – gigantisch groot!

Echter, op een moment dat er een krachtig, machtig en mondig middenveld nodig is, net op dat moment zien we dat de ruimte voor middenveldactoren verkleint. Althans volgens CIVICUS, de internationale alliantie van middenveldorganisaties en activisten die de civiele ruimte analyseert. Zij schreef in haar jaarrapport van 2019 dat slechts 280 miljoen mensen in een vrije samenleving leven, dat is 4 procent van de wereldbevolking. In 111 landen wereldwijd (6 op de 10) is er sprake van druk op het middenveld. De sociale groepen die het vaakst geviseerd worden zijn vrouwen (20 procent), werknemers (14 procent), LGBTI (9 procent) en milieugroeperingen (8 procent).

Na het einde van de Koude Oorlog, in de jaren negentig en tweeduizend, won de human rights based approach aan belang en werd er veel geïnvesteerd in middenveld en mensenrechtenactivisten. Sinds 2005 is er blijkbaar een terugval. Die inkrimpende ruimte uit zich op drie manieren. Zo hebben meer dan 50 landen de voorbije jaren wetten aangenomen die het moeilijk maken voor middenveldorganisaties om zich te registeren, activiteiten uit te voeren of financiering te krijgen. Zoals in Hongarije waar de werking van ngo’s die zich inzetten voor vluchtelingen enorm bemoeilijkt werd door de stringentere wetgeving.
Ten tweede worden middenveldorganisaties verbaal aangevallen of gestigmatiseerd. Kijk hoe de ngo’s die reddingsschepen hebben in de Middellandse Zee beschimpt werden en intussen ook gecriminaliseerd. Of hoe Duterte in de Filipijnen mensenrechten-ngo’s verbaal viseert. Daar heeft dat harde discours zich ook vertaald in echte gevolgen voor mensenrechtenactivisten, in geweld en bedreigingen door zowel overheids- als niet-overheidsactoren.
Soms is er dus ook fysiek geweld, een derde manier waaraan we zien dat de ruimte verkleint. Tussen 1997 en vandaag zijn volgens Amnesty International meer dan 3500 mensenrechtenactivisten vermoord. Er is ook toenemend cybergeweld. De laatste jaren nemen restricties op de digitale ruimte in snel tempo toe.


We bevinden ons op een kantelmoment. Het is niet duidelijk naar welke kant de macht zal overhellen. Richting een daadkrachtig aanpakken van sociaal-economische ongelijkheid en ecologische achteruitgang? Richting democratisch bestuur, met participatie van verschillende belangengroepen en respect voor de universele mensenrechten? Of in de richting van autoritair en dictatoriaal leiderschap, aangestuurd vanuit een nationalistische reflex, weg van het internationalisme dat dominant werd na de Tweede Wereldoorlog? Naar welke kant het overhelt, is voer voor strijd.

Het is aan politiek en bedrijfsleven om wereldwijd ervoor te zorgen dat die civiele ruimte beschermd wordt, zodat het middenveld tenvolle zijn politieke rol kan opnemen. Het is aan het middenveld om te blijven knokken voor die civiele ruimte. Het moet zijn verhaal krachtig en machtig  maken en blijven vertellen, en zoeken naar nieuwe vormen om een tegenwicht te bieden aan de overmacht van het autoritaire en rechtse discours op sociale media. Om samen te werken en krachten te bundelen. Elkaar te steunen vanaf het ogenblik dat de civiele ruimte verkleind wordt.

Hierin volg ik Lysa John van CIVICUS in haar interview met Gie Goris in MO*magazine: ‘Vanaf het ogenblik dat we merken dat een overheid erin slaagt om een groot deel van de bevolking te overtuigen dat alle problemen opgelost kunnen worden als een bepaalde mening of gemeenschap maar voldoende onderdrukt wordt, dan moeten al onze signalen op rood staan. Het is uitgerekend in dat soort situaties dat je een middenveld nodig hebt dat pal staat voor de rechten van elke mens, elk individu, elke gemeenschap.’ Hoe die politieke strijd gevoerd moet worden, is afhankelijk van de context, het doel en het DNA van de organisatie/beweging. Maar dat we voor turbulente tijden staan op dat vlak, is wel duidelijk.

Omdat die civiele ruimte zo cruciaal is, voeren wij als 11.11.11 hier dit najaar campagne rond. We brengen changemakers in beeld die dag in dag uit vechten voor een sociaal en ecologisch rechtvaardige wereld. Dit is een erg hoopvol verhaal. Want CIVICUS geeft ook aan dat één vierde van de posts in de CIVICUS monitor verwijst naar positieve evoluties. Hoewel we wereldwijd met een te beperkte civiele ruimte zitten, is die ruimte ook wel voortdurend in beweging. 

Op sommige plaatsen wordt het slechter, maar op andere beter. Vooruitgang is er waar mensenrechtenactivisten vrijgelaten worden, waar de rechtbank positieve uitspraken doet, waar wetgeving en akkoorden die activisme wel beschermen (zoals het Escazu akkoord in Latijns-Amerika) tot stand komen. In Ethiopië heeft verandering in politiek leiderschap ertoe geleid dat er een verbeterde context is voor civiel activisme.
Net zoals Lysa John stelt: ‘Mensen zitten niet te wachten tot ze het recht krijgen om zich te organiseren, ze nemen dat recht, ongeacht de houding van de overheid.’ En dat leidt soms tot onverhoopte successen. Dat moeten we steunen. Niet uit het belang van ons voorbestaan als organisaties, maar vanuit onze missie en visie om een meer sociaal en ecologisch rechtvaardige wereld te krijgen. De toekomst is aan de wereldverbeteraars, de changemakers. Zij die aan politiek doen in de brede zin van het woord.

bron

'wij zijn een stroom'

Vandaag vond in Brussel de tweede parade plaats van HartbovenHard. Zo'n 35.000 mensen kwamen op straat.

Daarom brengen we hier de integrale slotspeech van HartbovenHard:

Eén zwaluw maakt de lente niet, zeggen ze. Daarom zijn we vandaag gekomen als één stroom. Eén stroom kan wel de lente maken. We hebben dit jaar de regen teruggedrongen, nu nog de rest van de nattigheid. Eén ding is zeker. We staan er niet alleen voor. We waren hier met bijzonder veel. Applaus voor jullie zelf!

Nous sommes ici autour d’un slogan: “nous ne sommes pas à contre-courant, nous sommes le courant”. Cela peut vous sembler une image sympathique, une simple méthaphore océane en bord de canal, un élément de langage pour communiquant utopiste. Rien n’est plus faux. Aujourd’hui, nous avons montré que personne ici n’est une goutte dans l’océan ou une minorité utopique. Nous faisons tous partie d’un courant qui s’élargit chaque jour. En Belgique, en Europe, dans le monde. Partout, les gens comprennent que l’idéologie de la croissance économique et de l’austérité ne favorise qu’un petit groupe et ils en ont marre.

We zijn niet alleen een stroom omdat we zo breed gaan. We zijn vooral vloeibaar. Onze stroom laat zich niet indammen in makkelijke hokjes als ‘klein links’, ‘bang middenveld’ of ‘oppositie tegen de regering’. Wie dat ervan maakt, maakt een slag in het water. Die mist de kern. Wij zijn deel van een veel grotere verschuiving. Voorbij ‘links tegen rechts’. Voorbij ‘oppositie tegen regering’. Onze bron komt van onderuit. Ze ontspringt vandaag bij repair cafés, in energiecoöperaties, bij lets-groepen, vanuit vrijwilligers die vluchtelingen helpen opvangen. Onze stroom van alternatieven is al bezig. Samen is het nieuwe gelijk! Lees economisch filosoof Rogier De Langhe in ons Metro-krantje: ‘Vooruitgang zal in de toekomst heel anders begrepen worden dan vandaag. Dat hebben nog niet veel politici door. Mensen zitten niet meer te wachten op juichende berichten over 3% groei van het BNP. Wat hen interesseert, is een gezonde omgeving met voldoende groen.’ Dát is wat er verschuift.

Utopique? Les utopistes sont ceux qui pensent que le status quo est aujourd’hui possible. Ce sont les mêmes qui ont comme seule horizon politique une gestion uniquement comptable de la société. Ce sont ceux qui pensent qu’on peut rejeter les migrants en Turquie ou les laisser en Syrie. Ceux qui pensent que les sans-papiers ici doivent rester terrés et disparaitre. Ceux qui croient qu’en économisant dans la culture ou l’éducation, la société a une chance de se porter mieux. Ceux qui croient qu’on peut solder nos valeurs et nos vraies richesses pour signer des traités économiques. Ceux qui pensent que pour faire face à des problèmes collectifs il faut des solutions individuelles. Rien n’est plus faux. Face à ces manières de faire, face à ces politiques d’austérité, face à ces pratiques d’oligarques détachés de la population, nous ne sommes pas résignés.

Wij maken er werk van. Onze alternatieven zijn geen luchtkastelen. Waarom geen fiscale voordelen voor wie met de trein rijdt, in plaats van bedrijfswagens en hogere ticketprijzen bij de NMBS? Dat zou logisch zijn, als je naar de aanzwellende files kijkt.
Pourquoi pas des temps pleins plus courts, une réduction collective du temps de travail en somme, avec un équilibre meilleur entre vie privée et vie professionnelle ? Cela serait logique lorsqu’on regarde tous ces burn-outs. Ou pourquoi pas de vrais mesures pour lutter contre les discriminations à l’embauche dont sont victimes de nombreux compatriotes ? Ce serait logique si on trouve que ce qui importe c’est “jobs jobs jobs”.
Waarom geen menswaardige opvang voor vluchtelingen? Dat zou logisch zijn, als onderzoek aantoont dat ze op termijn het begrotingsevenwicht positief kunnen beïnvloeden. Waarom geen miljarden investeren in hernieuwbare energie, in plaats van miljarden in oorlogsvliegtuigen? Dat zou logisch zijn, als je de desastreuze gevolgen van klimaatopwarming ziet. Tegenover de instabiele logica van de beurs, stellen wij de logica van de mens. Het alternatief heet onmenselijkheid.

Retour aux fondements! Tout Autre Chose ou Hart boven Hard, ce n’est pas du blabla. Ouvrez la constitution belge. A l’article 23, il y est écrit: Chacun a le droit de mener une vie conforme à la dignité humaine. Avec notamment, le droit à la sécurité sociale, à la protection de la santé, à l’aide sociale, médicale et juridique, le droit à un logement décent, le droit à la protection d’un environnement sain, le droit à l’épanouissement culturel et social, le droit aux prestations familiales”. Voilà ce qui est écrit dans la constitution. “Le droit du plus fort” n’est mentionné nulle part. Pourtant, aujourd’hui, ce sont ces droits qui sont menacés. Ou déjà détruits. Pour le chômeur exclus, pour celui ou celle au CPAS, pour les pensionnés dont les soins coûtent trop, pour les migrants rejetés au loin. Et pour tant d’autres.

Waar we voor staan, staat in de grondwet. En wij zijn natuurlijk trouwe Belgen. Wij volgen wat de grondwet zegt: ‘Ieder heeft het recht op een menswaardig leven, met het recht op arbeid, het recht op sociale zekerheid en geneeskundige bijstand, het recht op een behoorlijke huisvesting, het recht op de bescherming van een gezond leefmilieu, het recht op culturele en maatschappelijke ontplooiing, het recht op gezinsbijslagen.’ Zo staat het er, in artikel 23. ‘Het recht van de sterkste’: nergens gevonden. Onze alternatieven zijn gewoon basisrechten. Het zegt veel over deze samenleving dat we ze opnieuw moeten verdedigen. Maar dat is wat we zullen blijven doen. Voor de werkloze vader die uit de statistieken is geschrapt, omdat de cijfers naar beneden moesten.
Voor die grootmoeder van 86 die een rustige plek zoekt in een ouderenverblijf, maar er het pensioentje niet voor heeft. Voor die hoogopgeleide Syrische vluchteling die hier op een blinde muur zit te staren. Voor de kunstenaar die onder de armoedegrens is gedoken, terwijl hij zichzelf voorbijsnelt. Voor het kind. Voor het kind. Voor alle kinderen.

Alors oui, aujourd’hui nous portons des alternatives. Et ces alternatives sont justes. Justes car elles répondent à des droits fondamentaux. Justes car elles créent la solidarité ici entre nous tous. Justes enfin car personne n’est laissé sur le chemin ou de l’autre côté d’une frontière. Ensemble avec Hart Boven Hard, Tout Autre Chose continuera demain. Et demain, c’est le 21 mars. Premier jour du printemps et journée internationale contre le racisme et la discrimination. Ce sera une belle journée pour un beau combat. Tout Autre Chose continuera demain avec des locales plus nombreuses et plus larges, et d’autres alternatives encore.

Een stroom kan je niet terugdraaien. We kunnen nooit meer terug naar het moment dat Hart boven Hard en Tout Autre Chose nog niet bestonden. Er is een stroom ontsprongen, en die kan maar één kant op. Verder vooruit! Zo gaan we de komende maanden verder investeren in onze 25 lokale groepen, want dat zijn onze kloppende harten. Tegelijk willen we gaan rondneuzen in de rest van Europa: wat kunnen we doen met gelijkaardige bewegingen als de onze? En we gaan onderzoeken hoe we enkele alternatieven zelf in handen kunnen nemen. Actief. Samen. Dat is geen verre toekomstmuziek. De lente begint morgen al, niet toevallig op de Internationale Dag tegen Racisme en Discriminatie. U kan alvast twee dingen doen, morgen al. Steun de actie #stopdiscriminatieophetwerk, voor een thunderclap op facebook. Zoek het straks op als je thuiskomt: #stopdiscriminatieophetwerk. Sluit je aan! En ten tweede is er nog ons eigenste gat in de begroting. Onze crowdfunding loopt, we zitten nu aan 60%, er zijn nog tien dagen. Als je genoten hebt van de Grote Parade, draag dan je steuntje bij, surf naar onze site. Vele bijdragen maken één stroom. We zijn nog maar begonnen. Waar het systeem blijft haperen op de kwartaalcijfers van vandaag, kijken wij naar de samenleving van morgen!

Nous ne sommes pas résignés. Pendant qu’ils détricotent le monde d’aujourd’hui, nous préparons celui de demain. Celui qui fera face aux défis. Pour que nous soyons prêts, résilients mais pas résignés. Nous ne sommes pas à contre-courant. Nous sommes le courant. Et il n’est pas prêt de s’arrêter.

We zijn de stroom. Niets zal ons stoppen! Merci!

bron: HartbovenHard

Hart boven hard

de Alternatieve Septemberverklaring

Een welvarend land, met welzijn en geluk voor iedereen. Dat is waar regeringen en minister-presidenten voor gaan. In elke speech, bij elke legislatuur. Dat is waarom we ze hebben verkozen. Dat is waarop we ze te allen tijde kunnen aanspreken.

Vlaanderen is ongerust

In menige huiskamer en op vele werkvloeren groeit de ongerustheid, nu allerlei besparingsballons uitlekken. Besparen op onderwijs, wat betekent dat voor mij als leerkracht, student of ouder? Besparen op verenigingen, wat betekent dat voor onze sportclub of jeugdbeweging? Besparen op kinderopvang, water en elektriciteit, wat betekent dat voor ons gezin? Besparen op zorg en rusthuizen, wat betekent dat voor de oude dag?
De ongerustheid groeit omdat elk doorsnee gezin in de hoek lijkt te staan waar de klappen vallen. Een gezin met twee kleine kinderen en concrete plannen om te verbouwen zal wellicht per maand al snel een paar honderd euro extra moeten neertellen. Zelfs de minister van Welzijn verklaarde “nachten wakker te liggen” van wat we de gezinnen vragen.
De geluiden uit de federale regeringsvorming klinken niet veel beter.
Wij, mensen en verenigingen van mensen, willen vandaag spreken, met één stem. Wij willen niet dat de een voor zichzelf uit de brand sleept wat de ander dan extra moet ophoesten. Wij geloven in een samenleving die alle mensen versterkt, en niet alleen de sterksten. Noem het onze eigen Septemberverklaring: hart boven hard!

Iedereen de broeksriem aan, behalve…

We zijn bezorgd. Meer zelfs, er is reden om behoorlijk boos te zijn. Vlaanderen lijkt wel te willen besparen om te besparen. En dat in alle flappen van onze portemonnee. In alle geledingen van onze samenleving. Meer inschrijvingsgeld voor de muziekschool of de sportclub? Niks aan te doen. Duurder kampmateriaal? Het kan niet anders. Duurder onderwijs en duurdere bibliotheken? Er is geen alternatief. Duurder openbaar vervoer? Er valt niet aan te ontkomen. Duurdere zorgpremie en rusthuizen? Het volk had maar niet zo grijs moeten worden. Want ja, ‘iedereen moet z’n steentje bijdragen’.
Iedereen? Niet zo snel. Sommigen, de grote ondernemingen en de grote vermogens, worden net bevoordeeld. Voor ondernemers zijn er in Vlaanderen maar liefst 150 soorten subsidie. En kijk eens wat een verschil tussen de 33 procent vennootschapsbelasting en de reële aanslagvoet van 4 à 6 procent bij de grootste ondernemingen. Van zulke gunsten kan een gezin, een kleine zelfstandige of kmo alleen maar dromen. Er is dus wel degelijk een alternatief.
Op zich is er niks fout met een gezond klimaat voor bedrijven na te streven. Zonder bedrijven geen jobs. Maar om van ondernemersvriendelijkheid nu hét criterium te maken voor een land waar het goed is om te wonen? Om het grote geld ongemoeid te laten, terwijl wij de rekening betalen van wat banken hebben verspeeld? Dat is toch verregaand. Een economie staat in dienst van mens en samenleving, en niet omgekeerd. Wij wensen zuurstof voor de samenleving, en niet dat alle zuurstof uit de samenleving naar de ondernemingen gaat. Het verenigingsleven, het onderwijs, de zorg, de cultuur, de diensten… zijn geen “last”. Integendeel, ze maken deel uit van onze rijkdom.

Alles van waarde...

Het gaat ons niet alleen om de besparingen. Het regeerakkoord vertaalt ‘waarde’ in uitsluitend economische termen. De vele dimensies van het rijke menselijke bestaan – de lerende, de creatieve, de spelende, de zorgende, de sociale, de liefhebbende… mens – moeten plaatsmaken voor de economische dimensie. Het is intussen toch wel duidelijk dat het economische als enge maatstaf niet de fijnste en zeker niet de eerlijkste wereld oplevert? Kijk naar de rest van Europa. De massawerkloosheid piekt verder. De armoedecijfers stijgen. De ongelijkheid neemt toe. Vele jonge Europeanen kijken tegen een no future aan. De keerzijde van de medaille van ondernemersvriendelijkheid heet nu eenmaal ‘zelfredzaamheid’: iedereen dopt uiteindelijk zijn eigen boontjes. Ook werklozen, mensen in armoede, mensen met een leefloon… Ieder voor zich, is dat de samenleving die we willen?
De essentie van de sociale zekerheid en van het sociale weefsel is niet de liefdadigheid uit de tijd van priester Daens. Wel onderlinge verantwoordelijkheid: tussen jong en oud, tussen gezonden en zieken, tussen gezinnen met en zonder kinderen, tussen koppels en alleenstaanden, tussen werkenden en werklozen. Over sectoren en generaties heen. Want hoe groter de kloof tussen arm en rijk, hoe slechter iedereen af is. Ook de welgestelden.
Alleen worden menselijke waarden als solidariteit en gelijkheid op de 191 pagina’s van het regeerakkoord amper twee keer genoemd. Als focus kan dat tellen.
Waarom zou het logisch zijn om in naam van het ondernemerschap in te zetten op de vermarkting van overheidstaken? We moeten onderwijs, ziekenhuizen en gevangenissen niet vermarkten. Niet ons erfgoed, niet de natuur, niet het milieu, niet de lucht, niet de wegen, niet het water, niet de kunst. Waar winst het wint van waarde, wordt verlies het resultaat.

Alle kleuren en horizonten

Wij staan een open Vlaanderen voor. In ons dagelijkse leven is de wereld nog nooit zo dichtbij geweest. Het internet, de tv en relatief goedkoop reizen maken van de wereld ons dorp. In onze supermarkt, in onze straten, in het klaslokaal van onze kinderen, overal borrelt de smeltkroes van culinaire en culturele invloeden. De nieuwe mensenlandschappen van de 21e eeuw zijn globaal verbonden. In Brussel valt dat nog meer op. Daarom zou het wereldvreemd zijn om in Brussel en de Brusselse rand alleen maar te focussen op het Nederlandstalige. Het veeltalige en veelkleurige karakter van Brussel en Vlaanderen is een kans! En we weten: ook milieuvervuiling en de klimaatcrisis overstijgen de Vlaamse grenzen.

Behouden wat goed is...

Goed kiezen is ook kiezen voor het behoud van wat goed is. Onze regio wordt internationaal geroemd om zijn sociale voorzieningen en zijn zorg. Die kwaliteit wordt dag aan dag bewaakt én verbeterd door leden, vrijwilligers en professionals van maatschappelijke organisaties die samen een sterk middenveld vormen. Onze sociale zekerheid geeft waardigheid en kansen. Onze leerkrachten werken dagelijks aan een hoogstaand onderwijs, onze academici en wetenschappers aan grensverleggend onderzoek en vernieuwende oplossingen voor morgen. Omringende landen benijden ons het alomtegenwoordige verenigingsleven. Wie is in zijn jeugd niet in aanraking gekomen met sportclub, muziekschool of zomerkamp?
Talrijke verenigingen brengen stemlozen in onze samenleving samen en geven hen een krachtige stem. Ons bibliotheeknet is fijnmazig. In musea en archieven komen we in aanraking met schitterend cultureel erfgoed. Onze cultuur- en kunstencentra, onze kunstenaars, theatermakers en musici verrijken ons leven met hun kunnen, dat ook in het buitenland op brede waardering kan rekenen. Onze openbare omroep brengt dagelijks nieuws, duiding en uitstekende programma’s in de huiskamer. Op heel die sterke dienstverlening werd de voorbije jaren al stevig besnoeid. Gaan we die kwaliteitsvolle zorg voor het leven, opgebouwd door een collectief van mensen, te grabbel gooien? ‘Meer doen met minder’ kan allang niet meer. Laten we in dit sterke aanbod blijven investeren.

… en investeren in wat beter kan

En ja, er is ruimte voor verbetering. We worden ongelijk geboren en ons onderwijs slaagt er nog steeds onvoldoende in om kinderen gelijke kansen te bieden. Te veel jongeren verlaten het onderwijs zonder middelbaar diploma. In Vlaanderen heeft 10 procent van de bevolking een inkomen onder de armoedegrens, in België 15 procent. Kinderen in armoede groeien op zonder fatsoenlijk toekomstperspectief. En wat te denken van de jeugdwerkloosheid? Voor één laaggeschoolde job zijn er tientallen jonge kandidaten. Een job vinden wordt zo wel erg moeilijk. Nee, het heeft geen zin om dan maar snel snel minder kwalitatieve mini-jobs en flexbanen te creëren. Daar is niemand mee geholpen. We staan met z’n allen stil in het verkeer – Antwerpen en Brussel staan in de wereldtop qua files. Het aantal astmapatiënten rond ring- en invalswegen stijgt. Om mensen aan te moedigen de auto te laten staan, moet het openbaar vervoer aantrekkelijker worden.
Kortom, er ligt een waslijst aan uitdagingen. Of het nu gaat om onderwijs, wetenschap, werk of duurzame mobiliteit: vooruitgaan is investeren in keuzes die renderen op de lange termijn. Het kan toch niet verwonderen dat we daarop aandringen. De overheidsinvesteringen zijn de laatste twintig jaar gehalveerd. Meer autonomie voor de lokale besturen dreigt veeleer een financiële strop te worden. De regering zegt dat ze geen facturen wil doorschuiven naar de volgende generaties, maar wat heeft het voor zin vandaag te besparen op bijvoorbeeld het openbaar vervoer, met alle file-, milieu- en gezondheidsproblemen én kosten van dien? Dat zijn pas facturen voor onze kinderen. Vandaag investeren in mens en maatschappij levert vruchten op voor morgen.

De lasten en de schouders

“Wie gaat dat betalen?” hoor je dan. Econoom Paul De Grauwe en vele van zijn collega’s zeggen waar het op staat: “Als de economie niet goed draait en je begint te besparen, maak je het alleen maar erger.” De ervaring heeft geleerd: hoe forser de Europese Unie haar lidstaten dwong te besparen, hoe groter de catastrofe. Gaan we in Vlaanderen dan echt dezelfde fout maken? Nee, inderdaad, we kunnen niet alles betalen als de toplaag de dans ontspringt en jongeren, werknemers, gezinnen het gros van de inspanningen moeten dragen. Van de doorsnee Vlaming worden nu onevenredig veel inspanningen gevraagd. Maar wie hele dagen achter een scherm met beurskoersen aandelen koopt en verkoopt, betaalt daar amper belastingen op. Wat maakt deze vermogende aandeelhouder méér waard dan een gemiddeld gezin? Wij willen dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen.  

Samen voor hart boven hard

Wij, mensen en organisaties van mensen die bekommerd zijn om elkaar, gaan voor andere, meer menselijke keuzes. Wij geloven dat gebundelde krachten die menselijke keuzes kunnen aanreiken. Dat werk start vandaag. We gaan de komende maanden informeren. We gaan het gevoel doorgeven dat het kan: de toekomst van onze kinderen, van onze welvaart en ons welzijn veiligstellen, én investeren in betaalbare en nog betere maatschappelijke dienstverlening en voorzieningen. Met aandacht voor maatwerk voor mensen van alle slag. Dat is écht vooruitgaan.
We willen iedereen het gevoel geven dat hij of zij kan bijdragen aan een samenleving waarin hart boven hard gaat, als we ons maar verbinden. Solidair zorgen voor elkaar, dat is pas echt vertrouwen geven. Van de overheid verwachten we dat ze die aandacht deelt. En daar zullen we met alle ondertekenaars over waken. Wie gelijkheid, rechtvaardigheid en andere waarden van samenleven miskent, kan op ons verzet rekenen. Samen maken we het verschil.

Onderteken mee op www.hartbovenhard.be!

nieuws dat er toe doet

Moesten er mensen zijn die nog niet op de hoogte zijn. Op 1 maart werd een nieuwe online nieuwssite gelanceerd: DeWereldMorgen.be

DeWereldMorgen brengt dagelijk nieuws dat er toe doet uit binnen- en buitenland. DeWereldMorgen is een niet-commercieel dagblad.

Vanuit het maatschappelijke middenveld

DeWereldMorgen werkt met de expliciete steun van heel wat organisaties:

Arbeidersbeweging en vakbonden:

• ACW: ACV – Algemeen Christelijk Vakverbond, CM – Christelijke Mutualiteit, Okra – trefpunt 55+, KAV – Vrouwen die bewegen, KWB – eensgezind, Wereldsolidariteit, Pasar, KAJ; Vlaams ABVV – Algemeen Belgisch Vakverbond; ACLVB
• Vakcentrales: LBC-NVK Landelijke Bediendencentrale, ACV Transcom;

Cultuur: Vooruit, De Buren, Victoria Deluxe, Masereelfonds

Milieu: BBL – Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace, Ecolife

NGO’s voor ontwikkelingssamenwerking: 11.11.11, Oxfam in België: Oxfam Solidariteit & Oxfam Wereldwinkels, Vredeseilanden, FOS – Fonds voor Ontwikkelingssamenwerking, Intal, Broederlijk delen

Vrede: Vredesactie, Vrede, Jeugd & Vrede

Diverse: Verenigde Verenigingen, Attac Vlaanderen, Netwerk Vlaanderen, Amsab, Global Society, Lokale partners: Foyer (Molenbeek), Uilekot

DeWereldMorgen.be heeft daarnaast ook een hele waslijst aan inhoudelijke partners:

De Gids op Maatschappelijk Gebied, Oikos, Marxistische Studies, Linx+, Brood en Rozen, Argus, StampMedia, KifKif.be, Vrede en Rec Radiocentrum.

Deelnemen

Maar DeWereldMorgen is niet alleen een nieuwssite om te lezen, je moet er ook aan deelnemen.

DeWereldMorgen werkt met burgerjournalisten en met een 'community'. Verenigingen, initiatieven en individuen worden opgeroepen om een 'blog' te openen op DeWereldMorgen.be. Onder uw eigen naam, met de vakbondsgroep van uw bedrijf, met uw wijkcomité, uw studentenvereniging, met uw duivenmelkersclub,... Daarop kunt ge niet alleen zeggen wat ge te zeggen hebt, maar ook nieuws posten. Regelmatig halen we nieuws uit de community die we op onze voorpagina zetten. Iedereen die foto's trekt van acties of activiteiten, wordt uitgenodigd om deze op DeWereldMorgen.be te posten. Zo krijgt de redactie een hoeveelheid aan materiaal om aan de slag mee te gaan.

Lees hier alles over hoe je allemaal kunt deelnemen.

Ik zou zeggen surf als de gesmeerde bliksem naar DeWereldMorgen.be lees, geef commentaar én open een blog.

Vragen en of opmerkingen kan je steeds doorgeven. Lezersfeedback wordt ten zeerste aangemoedigd. Vind je bepaalde artikels onduidelijk? Vind je dat bepaalde zaken behandeld hadden moeten worden? Vind je dat bepaalde dingen anders hadden moeten brengen? Laat het ons weten.

Zo tot zover de schaamteloze reclame.