De progressieve denktank Minerva brengt een interessante analyse van de begrotingsplannen van onze neoliberale federale regering. In deze analyse ligt de focus op alternatieven.
In het licht van de weerkerende begrotingsdebatten wil dit artikel maatregelen voorstellen die het begrotingstekort fors kunnen terugdringen en die tegelijkertijd het Belgische fiscale en sociale systeem rechtvaardiger maken. Wij tonen aan dat het mogelijk is om bijna 40 miljard euro vrij te maken in 2029 door de sterkste schouders meer te laten bijdragen en door uitgaven te beperken die economisch of op milieuvlak inefficiënt zijn, zonder de levensstandaard van de meerderheid van de bevolking aan te tasten.
Onze bedoeling is om aan te tonen dat het mogelijk is om het begrotingstekort op een andere manier terug te dringen. Voor een kritische discussie over de noodzaak om het begrotingstekort terug te dringen, verwijzen we naar andere artikels over het onderwerp: Lebeau, et al., 2025 en Van Doorslaer, 2025.
Onze voorstellen steunen op twee vaststellingen. De eerste is dat in België de belastingen regressief zijn: hoe meer geld je hebt, hoe lager het belastingtarief. In hun boek De paradox van ongelijkheid in België toont het team van André Decoster (2024) aan dat een gemiddelde Belg 42% belastingen en taksen betaalt op zijn totale inkomen, terwijl de rijkste 1% slechts een effectief tarief betaalt van 24%. Dat komt doordat de fiscale architectuur toelaat dat de rijksten bepaalde belastingen vermijden en doordat inkomsten uit kapitaal (dividenden, huurgelden, meerwaardes op aandelen enz.) weinig belast worden in België. Een deel van de maatregelen die wij voorstellen trekt die scheve situatie recht.
De tweede vaststelling is dat een aanzienlijk deel van de begrotingstekorten te wijten is aan de erosie van de inkomsten van de staat en van de sociale zekerheid. In 2024 lagen die inkomsten 17,6 miljard lager dan in 2014, bij gelijke omstandigheden (Somers, 2025). De maatrelen die de Arizona-regering aangekondigd heeft, zouden de fiscale inkomsten van de staat met nog eens 8 miljard euro per jaar doen afnemen vanaf 2029. De meerderheid van die inkomstendalingen komt voort uit de onvoorwaardelijke toename van steunmaatregelen aan privébedrijven. Die namen de afgelopen jaren sterk toe (Van Tichelen et al., 2025 en Godefroid et al., 2025). Onze voorstellen willen sommige van die maatregelen, die in de wetenschappelijke literatuur als inefficiënt bestempeld worden, beperken.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten