In het Vlaams onderwijs gaat het niet goed. Het onderwijs in de Franse Gemeenschap staat zo mogelijk onder nog meer druk. De afgelopen maanden waren er indrukwekkende stakingen en acties van scholieren en leerkrachten.
DeWereldMorgen brengt een interview met leerkracht Sara Vanobbergen, die ik nog goed ken van toen ze in Gent studeerde.
Op de meeste scholen zijn leerkrachten die dag druk bezig met klassenraden en evaluaties. Toch zijn er honderden betogers komen opdagen. Een week later, 4 juli, zou de zomervakantie beginnen. “Ik heb die rust dringend nodig”, geeft ze aan. Maar ze vertelt ondertussen ook hoe ze al bezig zijn met het organiseren van acties voor de eerste schooldagen. “In deze omstandigheden kunnen we niet opstarten in september.”
Kan je ons eens vertellen waarom jullie hier vandaag staan? Aan Nederlandstalige kant weten we immers amper iets van jullie beweging. We horen er enkel over in onze media als er relletjes zijn in Brussel.
We voeren al een hele tijd actie. Al meerdere jaren. Ook onder de vorige regering. En het gaat al die tijd over de toestand van het onderwijs. Kort samengevat willen we kleinere klassen en meer middelen om onze leerlingen beter te begeleiden.
Die beweging voor een herwaardering van het onderwijs is al enkele jaren bezig. Maar nu is er een nieuwe regering waarin de MR (Franstalige liberale partij) en Les Engagés (Franstalige christendemocraten) een nieuw besparingsplan in het onderwijs hebben doorgevoerd. Met hun plannen willen ze 500 miljoen euro besparen tegen 2029. Voor wapens, raketten en F-35’s is er altijd geld, maar voor onderwijs niet.
Bij ons op school hebben we al 22 dagen actie gevoerd tegen die besparingsmaatregelen. Een van de belangrijkste maatregelen is de verhoging van het inschrijvingsgeld voor studenten in hogescholen en universiteiten. Voor een hogeschool stijgt dat van 350 euro naar 1.200 euro. Voor universiteiten was het al 850 euro, maar ook daar zal het nog stijgen.
Ze willen ook de werkingsbudgetten van scholen verlagen. We weten allemaal dat daardoor onder andere eten op school duurder zal worden. Ook zullen als gevolg bijvoorbeeld kopieerkosten voor leerlingen stijgen.
De regering zal ook minder investeren in de renovatie van schoolgebouwen, en die zijn nu al in zeer slechte staat. De gebouwen voldoen al lang niet meer aan de isolatienormen, het zijn energetische rampen. Dat hebben we nog eens aan den lijve ondervonden tijdens de hittegolf. Er zou dus dringend en serieus geïnvesteerd moeten worden in de modernisering van schoolgebouwen, maar men wil er net op besparen.
Een andere belangrijke maatregel is dat de werklast van een groot deel van de leerkrachten in het hoger secundair onderwijs met 10 procent wordt verhoogd. Dit zal leiden tot een verlies van 1.300 banen, én een hogere werkdruk zonder extra loon. In welke sector zie je dat nog?
Die maatregel zal ook heel wat praktische problemen veroorzaken in de lessen. Bijvoorbeeld: een leraar Frans geeft vijf uur les. Met een volledige opdracht heeft hij vier klassen van vijf uur. Zijn werktijd wordt met twee lesuren verhoogd, maar een vak Frans bestaat niet uit blokken van twee uur. Misschien kan de minister 5 delen door 2, maar wij krijgen dat niet geregeld. Dan krijg je dus klassen die twee uur les krijgen van één leerkracht, twee uur van een tweede, en het vijfde uur misschien van een derde leerkracht. Dat slaat gewoon nergens op. Op die manier kan je leerlingen niet goed begeleiden of hun moeilijkheden opvolgen. Dat is dus ook pedagogisch een groot probleem.
Nog een maatregel: academies (dans, tekenen, kunst, woord, muziek) zullen betalend worden voor leerlingen onder de twaalf jaar. Tot nu toe waren die volledig gratis. Het was een van de weinige buitenschoolse activiteiten die gratis toegankelijk waren. Nu wordt dat bijna 100 euro per kind. Dat zal veel gezinnen, vooral minder bemiddelde, treffen. En het zal ook banen kosten in de academies.
Ze gaan ook besparen op gratis maaltijden. Ongeveer 50.000 kinderen krijgen nu gratis lunch via projecten in scholen met kwetsbare jongeren. Dat zal dus verdwijnen. Er blijft nog 45 cent per kind over, daar koop je nog geen ei mee. Terwijl een kind dat ’s middags niet kan eten, kan niet goed leren.
En dus ja, we zijn erg boos over deze maatregelen. Die woede leeft al lang in het onderwijs, dat al jaren ondergefinancierd is. Dit voelt als de genadeslag.
Ook de manier waarop het decreet werd goedgekeurd, stelt ons voor problemen. Het parlement van de Fédération Wallonie-Bruxelles heeft het erdoor gedrukt zonder de eigen regels te respecteren (normaal zijn er advies- en overlegprocedures die nu niet werden nageleefd). Dat roept vragen op over de democratie. Wij bereiden de burgers van morgen voor, we leren hen wat democratie is, de scheiding der machten, en intussen worden beslissingen erdoor gedrukt zonder overleg.
Jullie voeren vandaag actie, maar de maatregelen zijn al goedgekeurd. Normaal gezien dooft zo’n beweging uit zodra het parlement heeft gestemd. Waarom gaan jullie toch door?
De hervormingen zijn pas in juni goedgekeurd, waardoor scholen geen tijd hebben gehad om zich voor te bereiden. September dreigt dan ook bijzonder chaotisch te worden. Bovendien is de onvrede zo groot dat die niet vanzelf zal verdwijnen.
In die omstandigheden kunnen we niet zomaar opstarten. Voor de start van het schooljaar zijn inmiddels al stakingsaanzeggingen ingediend. In het secundair onderwijs beginnen die op 24 augustus, en rond 14 september volgen andere onderwijsinstellingen.
Sommige politici zeggen dat jullie de leerlingen gijzelen. Hoe reageren jullie daarop?
Wij geven oprecht om het welzijn van onze leerlingen. In werkelijkheid is het de minister die het onderwijs gijzelt, door niet naar het veld te luisteren.
Leerlingen hebben nood aan ondersteuning, maar de omstandigheden volgend jaar dreigen zo slecht te worden dat actie nu noodzakelijk is. Als we nu niets doen, zullen de gevolgen voor hen des te groter zijn. Het is dan ook onze verantwoordelijkheid om in actie te komen.
Bovendien trekken leerlingen zelf de straat op om hun stem te laten horen. Vanaf 16 jaar mogen ze bij bepaalde verkiezingen stemmen, dus hun bezorgdheden verdienen ook gehoor. Veel jongeren maken zich zorgen over de toegankelijkheid van het hoger onderwijs, zeker door de stijgende kosten. Die onvrede leeft sterk, en ook vandaag zullen ze mee betogen in Charleroi.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten