7.03.2026

"het evenwicht tussen restaureren en fixeren”

Vorige week verscheen een artikel in De Gentenaar met een stand van zaken over de restauratie en reconversie van de Sint-Annakerk.

 

 


 

“We zoeken het evenwicht tussen restaureren en fixeren”

Geen kerkstoelen, maar metershoge stellingen. Geen heilige stilte, maar het gehamer van werklui. Zo gaat het er momenteel aan toe in de Sint-Annakerk. De monumentale kerk wordt verbouwd tot een restaurant, wijnbar en Delhaize-winkel. De nieuwsgierigheid van de Gentenaars is groot. “Zet de deur even open en er kijkt iemand binnen.”

  

Tientallen meters boven de kerkvloer, in de nok van het dak van de Sint-Annakerk, wordt geconcentreerd gewerkt. Een van de restaurateurs herstelt een stuk blauwe hemel met gouden sterren. De juiste verfkleur werd precies nagemaakt.

“De beschilderingen van beneden tot boven maken de kerk uniek, maar vormen ook een uitdaging”, zegt projectleider Janus Van Aert. “We kiezen voor een evenwicht tussen restaureren en fixeren wat er is. We leggen er geen lagen verf bij, dat brengt schade toe. We proberen het origineel zo goed mogelijk te herstellen, zonder dat het nieuw lijkt.”

Delhaize heeft het gebouw in erfpacht voor de komende 99 jaar en gaat er een wijnbar, restaurant en winkel in inrichten. Maar eerst zijn stevige oplap­werken nodig, waarvoor de supermarktketen in april 2025 het startschot gaf. Het gaat om een miljoenenwerf. Vlaanderen subsidieert het project voor 3 miljoen euro, het totale prijskaartje is niet bekend.

De kerk wordt tegelijk aan de binnen- en buitenkant grondig onder handen genomen. “Iets wat we als Delhaize natuurlijk niet elke dag doen”, zegt woordvoerder Sarah De Meester. “Het blijft een unieke locatie, waarvoor we een project op maat maken. We zoeken de balans tussen restaureren en het gebouw toekomstbestendig maken.”

  

200 jaar stof

Zo wordt 325 vierkante meter witsteen vernieuwd en 1.500 vierkante meter gevel gereinigd. Alle glas-in-loodramen samen zijn goed voor 190 vierkante meter. En de muren zijn dus bedekt met 9.250 vierkante meter aan interieurschilderingen. “Centimeter per centimeter reinigen we die met sponsjes”, zegt Van Aert. “Je ziet de kerk zo opbloeien. Op de sierelementen bijvoorbeeld ligt voor tweehonderd jaar aan stof.”

De stellingen schuiven telkens op. Waar de restaurateurs al passeerden, zijn witte vochtplekken weggewerkt en blinkt het bladgoud weer. Dat zo houden, vergt nog extra werk. “De combinatie van markthal en wijnbar brengt koelingen en vocht met zich mee, terwijl schilderingen een constante temperatuur en luchtvochtigheid nodig hebben. Maar dat wordt meegenomen in het verluchtingssysteem. Al zou dit makkelijker zijn in de Sint-Baafskathedraal: daar is alles natuursteen zonder verf.”

De glas-in-loodramen worden stuk per stuk hersteld in een atelier. Een exemplaar dat gedurende de jaren te zwaar beschadigd was geraakt, werd volledig historisch verantwoord gekopieerd. De originele luchters worden gerestaureerd met ledverlichting om ze weer te kunnen ophangen. En het orgel blijft bespeelbaar.

  

Replica's

Aan de buitenkant van de kerk zie je hoe beschadigd de muren zijn. “Door de weersomstandigheden zijn ze gaan afschilferen”, zegt Van Aert. “We proberen wel zo veel mogelijk de originele stenen op te schuren en te hergebruiken. Als dat niet lukt, vervangen we ze door Franse massangis- en semond-kalkstenen, die zo goed mogelijk passen qua kleur.”

Aan de achterkant wordt het metselwerk opnieuw gevoegd. Daar komt een buitenterras bij het restaurant. De linkerkant krijgt een stuk nieuwbouw met een loskade voor leveringen. Aan de rechterkant staan nu nog werfcontainers, maar komt een nieuw parkje. Dat brengt een andere uitdaging met zich mee: “Er is weinig plek voor opslag. Vandaar dat stellingen en materieel dat we momenteel niet gebruiken, tijdelijk in de kerk zelf ligt.”

Momenteel is er binnen nog geen spoor van een supermarkt. “De inrichting volgt pas naar het einde toe, en ook de zoektocht naar zelfstandige uitbaters loopt”, zegt De Meester. “We zitten op schema met de werken, en verwachten eind 2027 klaar te zijn. Dan bestaan zowel de kerk als Delhaize 160 jaar.”

Nieuwsgierige Gentenaars moeten dus nog even geduld oefenen. “Als de deur eens openstaat, komen er binnen de tien minuten al mensen kijken”, zegt Van Aert. “Er is veel interesse voor het gebouw, ook vanuit de buurt.”

Geen opmerkingen: