Lucas Catherine heeft voor Solidair een prachtig stuk geschreven: Leopold II en 'de Kongo'.
Enkele zeer treffende passages:
"Leopold II vond altijd dat België te klein was...
In een kolonie moet je eerst geld stoppen om er later er veelvoud van te recupereren, zo hadden hem zijn vele reizen geleerd.
Leopold richtte daarom de Association Internationale Africaine (AIA) op. Doel: lobbyen bij de Europese mogendheden om hem in Kongo zijn gang te laten gaan. Er zaten ook bankiers in de AJA: de Rothschilds, vertegenwoordigd door hun Belgische schoonzoon Léon Lambert (later van de Bank Brussel-Lambert, nu ING) of een Brusselse bankier als Brugmann (nu nog bekend om zijn ziekenhuis, park en laan in Brussel). Zij mobiliseerden kapitaal en betaalden de factuur van Stanley, de man die zogezegd de Kongo ontsloot voor Leopold.
Hout, ivoor en rubber
Van bij het begin was ook de Belgische staat betrokken, ook al was de Kongo Vrijstaat officieel privé-eigendom van Leopold II. De toenmalige eerste minister August Beernaert – hij heeft nu een monument in zijn geboortestad Oostende – zorgde rond 1890 voor het toekennen van twee grote leningen door de Belgische staat aan de Kongo Vrijstaat, respectievelijk 10 miljoen en 25 miljoen goudfrank. Vandaag is dat samen 175 miljoen euro.
Daarna begon de Kongo op te brengen. Eerst vooral tropisch hout en dan ivoor, waarvoor een oorlog moest worden gevoerd tegen de Zanzibari-Arabieren die de ivoorhandel in Oost-Kongo controleerden. Daarna volgde rubber. Vooral na de uitvinding van de binnen- en buitenband door Michelin en Dunlop en de massaproductie van auto’s door Ford werd rubber de rijkdom van Kongo, of beter van Leopold.
De jaren 1900-1907 waren topjaren. Professor Sengers schat de inkomsten uit Kongo voor Leopold dan op 200 miljoen euro.
In Leopolds tijd was het vooral de burgerij die meeprofiteerde. De Antwerps haven en het kapitaal daar explodeerde dankzij de import van ivoor, rubber, hout en later allerhande mineralen. De Waalse industrie kreeg een geweldige boom door de aanleg van spoorwegen in Kongo
De Belgische burgerij zal ook na de overname van Kongo door België van de kolonisatie blijven profiteren."
