Friedrich Engels 200

 

Tweehonderd jaar geleden kwam Friedrich Engels ter wereld. Wie Engels niet kent, lees een van zijn vele geschriften. Zijn beschrijving van de toestand van de gewone werkende mens tijdens de industriële revolutie bij voorbeeld, is nog steeds schokkend. Je voelt de miserie, je voelt het onrecht. Zijn boek over de zestiende-eeuwse Boerenoorlog in Duitsland is nog steeds bijzonder interessante lectuur. Engels zette zich met hart en ziel onafgebroken in voor een betere wereld. Speciaal voor de gelegenheid, een korte quote.

citaat uit: Friedrich Engels, Beginselen van het Communisme, 1847. 

'het dagelijkse communisme'

Mensen zijn gek op het delen van eten en drinken, pleinen en parken, muziek en verhalen, het strand en het bed.
Misschien wel het beste voorbeeld van deze vrijgevigheid is het huishouden. Miljarden huishoudens, wereldwijd, zijn communistisch georganiseerd. Het woord ‘economie’ komt niet toevallig van het Griekse oikonomíā, dat ‘het beheer van het huishouden’ betekent. Ook op ons werk - de plek in ons leven die bestaat bij de gratie van betaling - hangen we voortdurend de communist uit. Zo heb ik voor dit stuk veel gehad aan het commentaar van een aantal collega’s, terwijl ik hen niet betaald heb voor de tijd die ze erin hebben gestopt. Sterker nog, ik denk dat ze dat als een belediging zouden hebben opgevat. En het zou ook onhandig zijn geweest. Het bedrijfsleven is gek op het communisme omdat het extreem efficiënt is. Het alternatief (alles in geld vatten) levert stapels papierwerk op. Dat is zo, maar aan de andere kant: hoe vaak heb je een toerist laten betalen nadat je hem de weg wees? Of nadat je de deur openhield in de trein, een voorbijganger liet schuilen voor de regen of een drenkeling uit het kanaal viste? Dit zijn geen ‘voor-wat-hoort-wat-transacties' – je doet het gewoon, een kwestie van beschaving. Het is genoeg om te geloven dat de vreemdeling hetzelfde voor jou zou doen. Zo zit ons leven vol met communistisch gedrag. Het woord communisme komt van het Latijnse ‘communis,' dat ‘gemeenschappelijk’ betekent. Je zou het kunnen zien als het fundament waarop al het andere – markt, staat, bureaucratie - is gebouwd. Dat verklaart waarom er na een natuurramp of een aanslag (zoals deze week in Brussel) steevast een explosie van samenwerking en altruïsme op gang komt. We gaan dan weer terug naar de basis.


Op de middelbare school kreeg ik een heel ander mensbeeld ingepeperd. Daar werd Adam Smith geciteerd, de grondlegger van de moderne economie. ‘Het is niet vanwege de goedheid van de slager, de brouwer of de bakker dat wij ons eten verwachten,’ schreef hij, ‘maar vanwege hun eigenbelang.’ Het is een van de meest geciteerde zinnen in de westerse geschiedenis geworden. Toch beschrijft Smith hier eerder de uitzondering dan de regel. Want zeg nu zelf: het is niet vanwege het eigenbelang van de vader, de vriend en de vrijwilliger dat wij genieten van het eten op tafel, het biertje op zijn kosten en het pakket van de Voedselbank. Sterker nog, meer dan de helft van al ons werk is onbetaald. Ik heb het hier over cruciaal werk - zorgen, opvoeden, koken - dat wereldwijd vooral door vrouwen wordt gedaan. Maar het wordt niet meegerekend in het bruto binnenlands product en dus straal genegeerd door de meeste economen. Ik weet ook wel: ‘van ieder naar zijn vermogen, aan ieder naar zijn behoeften’ is geen principe dat we altijd en overal kunnen toepassen, evenals we niet alles (denk weer aan die kaasschaaf) in geld kunnen vatten. Maar één ding is zeker: er zijn veel meer dingen communistisch georganiseerd dan kapitalistisch. In die zin ‘werkt’ het communisme een stuk beter dan het kapitalisme.

de correspondent

90 jaar Chinese Communistische Partij

Kameraden en vrienden,

90 jaar geleden werd de Communistische Partij van China opgericht.
De Communistische Partij heeft de Chinese bevolking geleid in de strijd tegen het fascisme en de Japanse bezetting, tegen kapitalistische overheersing, tegen de vijanden van het socialisme, tegen de balkanisering van China en heeft het Chinese volk op het pad gezet van de ongekende ontwikkeling, van onderworpen achterlijk land tot economische grootmacht.

Geen enkel land ter wereld is perfect, geen enkele partij is perfect, dat is duidelijk maar de geschiedenis van China, de Communistische partij en de teksten die ze produceerden bevatten zeer veel nuttige zaken. De werken van Mao Zedong vind ik nog steeds zeer inspirerend. Ook de werken van de latere leiders van de CPC zijn meer dan het bestuderen waard. Alleen door de verwezenlijkingen, de successen en de vergissingen van de Chinese communisten te bestuderen kunnen we een begin maken van het begrijpen van de ongelofelijke ontwikkelingen in dat immense land.

De speech die Hu Jintao vandaag gaf is meer dan het lezen waard.

Geen feest zonder muziek:








Meer over de Chinese Communistische Partij:

val van de berlijnse muur

9 november, exact 20 jaar geleden dat de beruchte Berlijnse Muur viel en daarmee was het begin van het einde voor het gevreesde Oostblok.
Het communisme en alle aanverwante linkse en socialistische ideologien werden dood en begraven verklaard. Het Einde van de Geschiedenis, zo werd verklaard door Fukuyama. Het neoliberalisme vierde hoogtijden, de VS werden de enige supermacht,... met alle gevolgen van dien.
De wereldwijde crisis heeft echter een andere wind doen blazen. Het werd terug bon ton om over de problemen van het kapitalisme te spreken en Marx weer bovengehaald.

Vorige week werden de resultaten gepubliceerd van een bevraging gehouden door het Pew Research Center in het voormalige Oostblok naar de populariteit van het kapitalisme. En ik moet zeggen, het ziet er niet goed uit voor de apologeten van die economische systeem. Maar liefst 34% van de Hongaren en 26% van de Litouwen kant zich tegen de invoering van de zogenaamde 'vrije markteconomie'. Slechts 36% van de Oekrainers vind dat dit een goeie zaak was. Slechts 47% van de Polen en 45% van de Tsjechen vond dat de economische situatie vandaag beter was dan toen.
De voormalige inwoners van de Duits Democratische Republiek kijken vooral met gemengde doch positieve gevoelen terug. 49% vind dat er problemen waren, maar dat het globaal gezien goed hadden in de DDR. 8% vond het leven gewoonweg beter in de DDR.

De Standaard bracht vorige week ook een uitgebreid interview met voormalig president Egon Krenz. Daarin doet de man enkele treffende uitspraken.

'Het onderwijs bijvoorbeeld. De kinderopvang, de gezondheidszorg. Waar ik me aan erger is dat het leven van DDR-burgers op de vuilnisbelt van de geschiedenis wordt gegooid. Velen herinneren zich de DDR heel anders dan de “onrechtsstaat, waarover ze nu zo veel horen en lezen. Ik spreek mensen die zeggen: het was een tijd van geborgenheid; een periode waarin we een baan hadden en de kinderen naar de crèche konden als de ouders gingen werken. Dat is geen Ostalgie, dat zijn de feiten. Ik heb zelf altijd graag in de DDR gewoond.'

'Mijn falen bestaat uit het niet in actie komen toen dat nodig was. We hadden geen antwoord op de vragen en de eisen die de burgers ons stelden. In de leiding heerste sprakeloosheid. Ik zag te laat in dat de DDR haar ondergang tegemoet ging en heb te lang geloofd dat we het land en het socialisme konden vernieuwen. Het verlies van de republiek was mijn nederlaag.'

'In het oosten van Duitsland zijn goede dingen gebeurd. De infrastructuur is erop vooruit gegaan, de stadscentra zijn gerenoveerd. Maar mijn vraag is: tegen welke prijs is die vooruitgang gerealiseerd? Veel huizen staan leeg. Hele streken raken ontvolkt, de leegloop is groot. De huurprijzen zijn onbetaalbaar voor mensen met een laag inkomen. De pensioenen zijn in het oosten lager dan in het westen. En dan die werkloosheid. Vrijheid zonder werk is geen echte vrijheid. Duitsland is sociaal en mentaal nog steeds een gespleten land.'

'Het kapitalisme is wat mij betreft nooit het antwoord geweest. Dat heeft de kredietcrisis nog eens overtuigend aangetoond. Ik put hoop uit het feit dat er tegenwoordig weer zoveel belangstelling is voor de werken van Karl Marx.'



Wie meer wil weten over de oorzaken van de val van de muur vanuit een progressief standpunt kan ik vooral dit boek aanraden:

Het Rode Gevaar

Er waart een spook door de studentenvertegenwoordigerswereld, het spook van de communisten.
Een buitenstaander moet zich ongetwijfeld vertwijfeld afvragen wat er daar allemaal gaande is bij VVS. Is de studentenkoepelorganisatie in handen gevallen van een boosaardig communistisch complot?


Ik ben het wat in het belachelijke aan te trekken, en terecht me dunkt. Ik heb er alle begrip voor dat discussie is over VVS en de rol van de leden, het bestuur en de medewerkers. Ik heb alle begrip voor een discussie waarin degelijke argumenten worden gegeven. Maar beginnen gillen dat er begot communisten zijn doorgedrongen tot de 'top' van de organisatie, dat is bezwaarlijk een degelijk argument te noemen.

Ten eerste is de kwestie van politieke lidmaatschappen uitgebreid besproken door de AV. Twee jaar geleden is tijdens de 'verbeterAV' (de documenten hiervan en het verslag vind u op de zogenaamde leden-sectie van de VVS-site) o.a. de kwestie van de zogenaamde 'mandatenlijst' van de raad van bestuur besproken. Daarin is duidelijk gezegd dat politieke lidmaatschappen geen 'onverenigbaarheid' betekenden. De Algemene Vergadering van VVS besliste toen zeer uitdrukkelijk dat bestuurders lid konden zijn van een politieke organisatie. Mandaten opgenomen in politieke organisaties, daarvoor geld dezelfde regel als andere mandaten, zij moeten voorgelegd worden aan de algemene vergadering, die dan vrij kan oordelen in hoeverre dit een onverenigbaarheid betekent, zowel ideologisch, politiek als praktisch.

Ten tweede is er op geen enkel moment sedertdien bezwaar gemaakt door de Algemene Vergadering dat mensen lid waren van een politieke organisaties. Hoe kan ze ook vele van de vertegenwoordigers van de leden van de algemene vergadering hebben ook zelf een lidkaart op zak van een of andere politieke organisatie. En dat is ook logisch. Onder de brede studentenpopulatie lopen zeer veel mensen rond die lid zijn van een of andere organisatie, en onder diegenen met interesse in studentenvertegenwoordiging is dan percentage wellicht nog hoger, nog hoger is ongetwijfeld dit percentage onder diegenen die interesse hebben in studentenpolitiek op Vlaams niveau. Er is daar naar mijn weten nog geen wetenschappelijk onderzoek over verricht maar ik durf te stellen dat mijn aanvoelen niet ver van de waarheid zal liggen. Maar spreek mij gerust tegen als u daar anders over denkt.
Ter illustratie. Naar mijn weten zaten er onder de leden van de raad van bestuur in de voorbije jaren (dit academiejaar niet meegerekend): 3 jong-cd&v'ers, 3 animo'ers, 1 comac'er, 1 LDD'er en 1 spiritist. (Ter waarschuwing elke speculatie over wie die mensen dan wel zouden geweest zijn worden onmiddelijk verwijderd)

Ten derde zijn de leden van de raad van bestuur verkozen door de algemene vergadering van VVS. Politieke voorkeuren noch lidmaatschappen zijn blijkbaar een reden gebleken om iemand al dan niet te verkiezen de voorbije jaren.

Ten vierde en dat is voor mij de voornaamste reden om deze argumentatie belachelijk te noemen. Deze ronduit schandalige argumentatie is enkel en alleen gericht is tegen een bepaalde politieke overtuiging. Er wordt met geen woord gerept over tsjeven, sossen of liberalen, zelf vrijmetselaars worden ongemoeid gelaten. Het gaat hier blijkbaar enkel over 'communisten'.

Ten vijfde er is helemaal niets mis met mensen met een bepaalde politieke overtuiging die een verantwoordelijk opnemen binnen de studentenbeweging. Zolang ze hard werken en hun verantwoordelijkheid nemen kan het mij absoluut niet schelen welke overtuiging ze hebben in hun vrije tijd.

Ten zesde welke studentenraad heeft een standpunt over 'het communisme' of over de 'invloed van de communisten op de studenten'? Zeg mij eens waar bepaalde zogenaamde studentenvertegenwoordigers het recht vandaan halen om uitspraken te doen tegen een bepaalde politieke stroming. Worden studenten die studeren in die instelling dan expliciet niet meer vertegenwoordigd door die studentenvertegenwoordigers? Een goede zaak voor de democratie me dunkt.

Maar het gaat blijkbaar niet alleen over personen die op VVS ronddwalen, ook de standpunten van VVS zijn 'communistisch'. Sorry dat ik moet zeggen gasten, maar dit is ronduit hilarisch!

Als er iemand een standpunt van VVS kan tonen dat eveneens een standpunt is van een communistische organisatie in België dan trakteer ik die persoon op pinten al volonté in de Salamander of in de Sax. Beloofd!
Echt serieus gasten, wat is er 'communistisch' aan de visie van VVS op de 'positieve aspecten van het Bolognaproces', of het hele jobstudentenstatuut (alsof verminderde inkomsten voor de sociale zekerheid om de werkgevers wat spotgoedkope flexibele arbeidskrachten te geven een 'studentvriendelijke' maatregel is)?

Ik vind het trouwens ongelofelijk dat dit 'verwijt' ten eerste als een verwijt gezien wordt. Ik wist niet dat 'communist' in de Van Dale stond als scheldwoord of verwijt.
Ten tweede vind ik dit uitermate pijnlijk voor de studentenraden en de studentenvertegenwoordigers die deze standpunten gestemd hebben in de loop der jaren. Zo zie je maar al die cd&v'ers, vld'er, lvsv'ers, ldd'ers, animo's en die taloze ongebonden stuvers die in onze av zaten zijn feitelijk allemaal stuk voor stuk communisten!

Voor de duidelijkheid als er gediscussieerd zou worden over de 'partijpolitieke neutraliteit' van de RvB dan zou ik daar begrip voor opbrengen. Je kan inderdaad discussieren over het feit dat politieke lidkaarten een onverenigbaarheid kunnen betekenen. Maar dan moet de discussie daarover gaan en niet over een bepaalde ideologie.

De hele affaire toont een aantal dingen aan: ten eerste wat ik al vaak aangeklaagd heb, als het op VVS aankomt moeten er geen argumenten gegeven worden of zelf pogingen tot argumentatie opgebouwd worden, gewoon enkele oneliners de wereld insturen is al voldoenden.
Ten tweede is het veelzeggend voor de mentaliteit van de mensen die dergelijke 'verwijten' de wereld insturen. Bepaalde politieke kringen hebben de gewoonte aangenomen om alles wat maar ruikt naar links (in hun ogen voor de duidelijkheid) als 'communistisch' af te doen. Daarover klagen staat immers net iets politiek correcter dan fulmineren over 'multikul'.

Met deze woorden sluit ik deze tirade af. Ik heb er ongetwijfeld voldoende mensen mee op stang gejaagd. Ik hoop enkel en alleen dat mensen stimuleert om met argumenten te discussieren.
Ik ben die gratuite en gemakkelijke oneliners en geponeerde stellingen die als axioma's worden aanvaard immers grondig beu.