Bert Roebben: "Christus wordt weer gekruisigd"

 In De Standaard verscheen op deze Goede Vrijdag een column van godsdienstpedagoog Bert Roebben over Goede Vrijdag en LBV op school.

 

De titel van de roman van Nikos Kazantzakis beklijft en houdt mij als christen uit mijn slaap. Het verhaal is in zijn eenvoud universeel: een groep vluchtelingen, voornamelijk vrouwen, kinderen en ouderen, belandt in de weken voor Pasen in een welstellend dorp, zoekt zich een onderkomen en zorgt voor vijandige reacties bij de inwoners. Enkele jongeren in het dorp bekommeren zich om de vluchtelingen. Zij bereiden zich tegelijk voor op hun rol in het passiespel dat om de zeven jaar op Goede Vrijdag opgevoerd wordt. Meer en meer gaan zij zich identificeren met de vluchtelingen en met Christus, die het voor hen opneemt en het met de dood bekoopt. De passie is niet langer een spel maar wordt brute realiteit in het dorp. Het boek laat de lezer niet onberoerd: in de gestalte van mensen die lijden onder onrecht en uitsluiting verschijnt Christus vandaag opnieuw. 

 

Ik zie ze op mijn dagelijkse nieuwsberichten voorbijtrekken: zij die op de vlucht zijn voor weer een nieuwe oorlog, onschuldige burgers vooral, slachtoffers van de brutale machtswellust en het schaamteloos geldgewin van enkelen. Maar ook dichterbij huis schaam ik me voor het gebrek aan gastvrijheid en inclusie in onze samenleving. En sluimerend onder dit alles wordt de taal van de ontmoeting besmeurd en heerst het narratief van afgrenzing en afschrikking. Ik vrees dat de latere Habermas gelijk heeft: als de taal van de humaniteit, die opgeslagen ligt in de grote levensbeschouwingen verloren gaat of besmeurd wordt, gaat ook de ervaring van humaniteit zelf verloren. Paus Leo voegde er vorige zondag in niet mis te verstane woorden aan toe dat Christus niet kan ingezet worden om een oorlog goed te praten. 

 

Vooral de toekomst van onschuldige mensen, met name kinderen en jongeren, staat deze dagen onder druk. Als lerarenopleider voor het vak levensbeschouwing vraag ik me oprecht af hoe we met de taal van de ontmoeting zullen blijven “opboksen” tegen de taal van afgrenzing en afschrikking. Hoe blijft een humaan discours overeind, wanneer fake news, hate speech, leugens en een gebrek aan transparantie de toon zetten in samenleving en politiek? Hoe leren jonge mensen een cultuur van vertrouwen in een context die voortdurend het tegendeel beweert? En mag de school een plek zijn waar jonge mensen op verhaal mogen komen en hun kwetsbare identiteit mogen ontdekken, voorbij prestatiefascinatie en kennisrijke curricula? Akkoord, we moeten hen voorbereiden op moeilijke tijden, maar hoeveel “leerschool in humaniteit” willen we daarvoor opofferen? Ik wil er als christen nog wel eens over nadenken en me in het interlevensbeschouwelijke gesprek hierover engageren. Niet alleen op Goede Vrijdag.

 

Bert Roebben over godsdienstpedagogie en de Kerk

 Vandaag een interessant gesprek met Bert Roebben over godsdienstonderwijs en de Kerk vandaag.

 

Otheo Radio · Bert Roebben: leren leven van binnenuit [Otheo Radio]

 

 

Bert Roebben over 'christenen en politiek'

Bert Roebben schreef een interessante tekst over het 'christendom en politiek', over extreem-rechts en over solidariteit. 

 

Jezus trekt de kaart van de solidariteit. Hij steekt zijn nek uit en durft het onrecht met name noemen en uitroeien. Het doet denken aan de woedende Jezus die de kooplui uit de tempel jaagt. Hij laat het niet gebeuren dat je de waardigheid van God besmeurt. Vandaag gaat Jezus nog een stap verder. Hij zegt vastberaden: zo ga je niet met de menselijke waardigheid om.  Zoals de tempel een heilige plek is, zo is de mens een heilige plek. Mensen verdienen respect om wie ze zijn: namelijk als mensen. Wat ook hun herkomst, kleur, religie of seksuele geaardheid is. Jezus doet aan politiek. Zijn woorden hebben een politieke betekenis. Geen partijpolitiek of vriendjespolitiek, maar waarachtige politiek, in de zin van een moedige keuze voor het goede leven, voor elke mens, als persoon en in gemeenschap. Daarbij hoort zowel een “zalig”-uitspraak als een “o wee”-standpunt. Gerechtigheid houdt ook in dat het kwaad met name genoemd wordt.

 

In de afgelopen dagen hebben twee nieuwe profeten zich aangediend. Ik denk aan bisschop Mariann Edgar Budde in de Verenigde Staten, die president Trump opriep tot “mercy” – mededogen met de kwetsbare burgers van zijn land. Ik denk aan paus Franciscus die vorige week de Amerikaanse bisschoppen een hart onder de riem stak door hen te steunen in hun strijd tegen vreemdelingenhaat – en daarbij geen harde woorden spaarde voor de nieuwe regering. Soms moet de werkelijkheid met name genoemd worden. In naam van het recht, van het leven, van de mens. Geen “zalig” zonder “o wee”…

 

Beste vrienden, het zijn donkere tijden. De wereldpolitiek belooft niet veel goeds. Velen van ons zijn bang of voelen zich onzeker. Wat ons het meest verontrust, is onze machteloosheid. We lijken de speelbal te zijn van krachten die wij niet gekozen hebben. Wij die hopen op gerechtigheid, wij die bidden voor een betere wereld, wij die de handen uit de mouwen steken voor het welzijn van medemensen, wij vragen ons af of er nog wel plaats is voor waarachtige politiek, voor de politiek van profeet Jeremia, profeet Jezus, bisschop Budde en paus Franciscus. Soms zou een mens durven twijfelen aan de mensheid. Wij kunnen echter iets doen, iets haalbaars, iets zaligs: blijven volharden in de broosheid, blijven geloven in de kracht van de boom die kwetsbaar bij water staat en wacht op betere tijden. Op de lente, op de frisheid van nieuwe twijgen, op de takken waarin vogels zich komen nestelen, op de schoonheid die verdriet en onvrede doet vergeten.

 

Ik merk dat mijn politiek verhaal een poëtisch randje krijgt. Blijven zoeken naar woorden van goedheid, waarheid en schoonheid is de opdracht – vanuit de contrastervaring van het tegendeel. Laten we ons met die woorden tot elkaar richten, elkaar bemoedigen en omhelzen.

 

 

Wie denken durft, dat deze droom het houdt,
een vlam die kwijnt maar niet zal doven,
wie zich aan deze dwaasheid toevertrouwt,
al komt de onderste steen boven:
die zal kreunen onder zorgen,
die zal vechten in ’t verborgen,
die zal waken tot de morgen dauwt –
die zal zijn ogen niet geloven.

 

 

 bron

Dag van de Godsdienst 2024

Dag van de Godsdienst. Boeiende studiedag voor godsdienstleerkrachten. Interessante lezingen en gesprekken met allerlei collega’s uit het hele bisdom. Met een zeer boeiende keynote van Bert Roebben, professor Godsdienstpedagogiek aan de universiteit van Bonn. En een workshop over creatieve en expressieve werkvormen met de ongeëvenaarde Jean Agten.