Pathetiek en Leugens - SOS Sint-Anna in de gemeenteraad

Voor de liefhebber breng ik vandaag een bespreking van het optreden van de zogenaamde SOS Sint-Anna-actiegroep in de Gentse gemeenteraad. Het is een bijzonder lang stuk geworden. Ik wou de uitspraken van de groep nagenoeg volledig weergeven en duidelijk onder de loep nemen.

Voor de vierde keer kon de actiegroep het woord voeren. Tijdens de zomer had de actiegroep met een petitie rondgelopen, die uiteindelijk door vierduizend inwoners van Gent werd ondertekend. Daardoor konden ze dus de gemeenteraad een aantal zaken ter stemming voorleggen.
De actiegroep werd uitgenodigd om het woord te voeren. Dit werd gevolgd door een vragenrondje. De stemming werd uiteindelijk, op initiatief van Schepen Souguir verschoven naar de volgende gemeenteraad, zodanig dat er in de zitting van de bevoegde commissie tijd kon gemaakt worden om te debatteren en om ideeën uit te wisselen.

De actiegroep maakte hierover veel misbaar (zoals gewoonlijk). Compleet onterecht (evenzeer zoals gewoonlijk) . De actiegroep dacht blijkbaar dat gemeenteraadsleden net voor het verwachte einde van de onderhandelingen de boel zouden stilleggen. Na al het geld en tijd dat de Stad er al had ingestoken vond de groep dat de Gentenaren de plannen niet mochten zien of horen. De actiegroep eiste dat de boel werd stilgelegd en dat zij door de Stad begeleid zou worden om, samen met sponsors, plannen te verzinnen voor het gebouw. Hoe wereldvreemd kun je zijn?
Dit zou zonder enige twijfel door ieder gemeenteraadslid met een beetje verstand en een beetje verantwoordelijkheidszin meteen worden verworpen. De schepen heeft, in het kader van inspraak en burgerparticipatie, de stemming laten uitstellen. In de commissie mocht het voorstel van de actiegroep verder besproken worden zodat het in de volgende gemeenteraad ter stemming kan voor liggen.

Bon, in de gemeenteraad van 21 oktober dus finale bespreking van het 'burgerinitiatief' en stemming.

De actiegroep kan wederom het woord voeren. Woordvoerders van dienst zijn Beatrice Truyen, Tania De Mulder en Paul Van Houtte ('voorzitter' van de vzw met zetel bij hem thuis). Ik geef de woordvoerders, in de mate van het mogelijke, zo veel mogelijk letterlijk weer, vooraf gegaan door BV, TDM of PVH. De pathetische of geaffecteerde manier van spreken, de belerende of verontwaardigde toon en de handgebaren moet u er maar zelf bij bedenken.

 Moeder, waarom staan wij hier?

BT Maar staan wij hier niet puur pro forma? Want in de vorige commissie werden we kort gehoord, werden er door jullie amper vragen gesteld en werd snel overgegaan tot de orde van de dag. Namelijk Delhaize.

Dus de actiegroep maakt van haar tetter omdat de gemeenteraadsleden geen massa vragen stelden aan de actiegroep die zelf herhaaldelijk aangaf niets te weten en geen idee had wat aan te vangen met de kerk. Het enige dat de actiegroep stelde was haar eisen.

De actiegroep maakt ook van haar tetter omdat de gemeenteraadsleden blijkbaar nieuwsgierig waren naar de voorstelling van de plannen van Consortium Markthal. De actiegroep is blijkbaar verontwaardigd dat gemeenteraad belangstelling heeft voor het resultaat van een proces dat bijna een jaar in beslag heeft genomen.

BT Inspraak wordt zo een schertsvertoning met een dergelijke uitnodiging die zo geen echte invloed meer kan hebben. Want achter de schermen werd alles al beslist. Dit is jammer. Heel jammer. Het is een gemiste kans en voor de democratie en voor de Sint-Annakerk. Wij hopen deze keer dan ook echt gehoord maar vooral begrepen te worden. Want driemaal is scheepsrecht hè dames en heren.

Vertaling: inspraak is een schertsvertoning als er niet klakkeloos gedaan wordt wat wij eisen. Of nog korter: democratie is: doen wat een actiegroep eist.

Nadat ze dus de gemeenteraad overbodig verklaard heeft begint ze aan scheldpartij:

BT SOS Sint-Anna en zijn volgers leggen zich niet neer bij deze barbaarse beslissing. Als echt onafhankelijke groep los van enige politiek en met enkel de liefde voor erfgoed en de bijbehorende cultuur als bindmiddel vinden wij dat het plan van Delhaize getuigt van een beschamende ondeskundigheid. Het is geen behoud. Maar het masacreren van de eigenheid van het gebouw.

 'eenheidsworst'

 

BT Voor wat het waard is geven we enkele kritische noten bij de plannen.

Als je zelf herhaaldelijk en publiekelijk zegt dat je actiegroep geen enkele dossierkennis heeft, waarbij je zegt dat dit, uiteraard, de schuld is van de stad, dan zijn je kritische noten bij plannen misschien inderdaad niet van hoge waard. Maar bon.

BT We vragen ons af wat jullie eigenlijk doen?! Wat jullie eigenlijk beslissen?! De kerk en haar omliggende grond verkopen voor 500.000 euro. Dit is slechts de helft van de waarde van het orgel. (Ze heeft blijkbaar een taxatie laten doen?) En dan nog te bedenken dat al veel belastinggeld geinvesteerd werd bij eerder restauraties. Dames en heren, wat een cadeau! Of het in erfpacht geven voor de luttele som van ongeveer dertigduizend euro per jaar.

Om dan toch vooral niets te zeggen over het feit dat de actiegroep maandenlang eiste dat de kerk aan haar gegeven zou worden voor 1 euro. Vandaag eist de groep dat de Stad het beheer aan haar geeft, met ondersteuning van de Stad én op kosten van de Stad.

BT De wet op de bescherming van de gebouwen (sic) houdt in dat men die gebouwen bewaard voor de toekomst en voor de volgende generaties. Maar de geest van die wet dames en heren. De geest van die wet is veel meer. Zo veel meer.

Een ronduit vreemde stelling waar ze verder in haar discours niet meer op terugkomt.

BT Delhaize beloofde ons en jullie allemaal een uniek concept. Maar tot onze grote verontwaardiging betekende dit project niets meer dan eenheidsworst maar dit keer gepresenteerd in het unieke kader van Sint-Anna.

Ja, u leest het goed. De actiegroep maakt van haar tetter omdat het concept niet origineel genoeg zou zijn in haar ogen. 

BT Er is een prachtig orgel helaas niet meer voor concerten maar enkel nog als decor. Bovendien zullen de glazen wand de akoestiek volledig teniet doen.

De vloeren worden verstopt! En drie meter hoge plinten moffelen het wandmeubilair zoals de preekstoelen (sic) en de altaren weg. Om dan nog niet te spreken van de muurschilderingen.

Op de voorgestelde plannen kun je duidelijk zien dat er een beschermde vloer op de kwetsbare en waardevolle vloer gelegd gaat worden. Ook de kwetsbare muren krijgen een beschermde voorwand. En dat is fantastisch nieuws. Ik was bijzonder opgetogen toen ik dat zag. In een ruimte waar bezoekers komen, waar kinderen rondlopen, waar wel eens iets moet worden verplaatst, waar kuisfirma's passeren, daar moet je maatregelen nemen om schade te voorkomen. Dat is 'goed huisvaderschap'. Dat is zorg dragen voor het monument.

Dat mensen die geen flauw benul hebben hoe je zorg draagt voor een monument daar hysterisch over lopen doen zegt alles over hen en niets over de plannen.

BT Dit alles wordt mogelijk gemaakt terwijl dat de modale burger amper iets mag aanpassen aan zijn eigenste beschermde woning.

Onzin van de bovenste plank. Tuurlijk zijn er strenge regels en voorwaarden. Maar komt de mensen niet wijsmaken dat er in een beschermd pand geen elektriciteitsdraden liggen, geen sanitair, geen verwarming. In een beschermd pand mag je vanalles doen. Ga maar eens kijken. In private woningen als je de kans hebt, maar ga straks gewoon een openbaar gebouw binnen. Ga in de kathedraal kijken, in het Gravensteen, in de Sint-Pietersabdij. Daar zijn immense ingrijpen gebeurd, en dat is maar logisch en normaal en goed ook.

BT We sprongen wel een gat in de lucht toen we hoorden dat jullie de oude beuk zullen sparen. Maar daar stopt het ook bij. Want, even ernstig nu, dames en heren.

Dus de actiegroep zegt hier dat die beuk haar niets kon schelen. En dat is verstaanbaar vermits ze nooit een eis heeft geformuleerd over ‘de oude beuk’.

BT Dit plan is toch een ramp. Bijgebouwen die het stadszicht schaden. De hekkens die uit het stadszicht verdwijnen en vervangen worden door een soort afscherming aan beide zijden van de kerk waardoor het park aan het oog onttrokken wordt.

Mensen toch. Uiteraard zijn er ‘bijgebouwen’. Denkt de actiegroep nu werkelijk dat er enig gebruik kan zijn van de kerk zonder ‘bijgebouwen’? Geen noemenswaardig sanitair is blijkbaar nog steeds aanvaardbaar voor een parochiekerk maar voor elk ander gebruik is dat niet meer van deze tijd. Om nog maar te zwijgen van andere voorzieningen.

Momenteel zijn er trouwens ook ‘bijgebouwen’. Waarmee de actiegroep nog maar eens haarfijn aantoont dat ze geen enkele band heeft met de kerk. 

Ik zie tenslotte in de plannen op geen enkele manier waar bijgebouwen het 'stadszicht schaden'.

BT Bovendien is er geen enkele duidelijkheid over de aanrijroutes voor leveringen en ophalen van afval.

Nu is de groep van haar tetter aan het maken dat nog niet alle details bekend gemaakt zijn.

Denken ze werkelijk dat een andere bestemming geen leveringen vereist of 'ophalen van afval'?

BT Hoe valt dit eigenlijk te rijmen met een site die naadloos zou aansluiten bij het bestaande park?

Over ‘het bestaande park’ kunnen we heel erg kort zijn. Aan de ene kant van de kerk ligt parking. Aan de andere kant is een klein parkje, tussen een appartementsgebouw en de kerk, met enkele bomen. Er is een hekken voor dat door een privé-persoon op eigen initiatief en naar eigen goeddunken wordt afgesloten. Er staat een garage in het parkje en er is een 'oprit' aangelegd met gravé. De openbare vuilbak, nog een oud model, is door een privé-persoon afgeplakt. Zeer regelmatig staan er auto's geparkeerd. Een buur van de kerk slaat er blijkbaar bouwmateriaal op. Het achterdeel van de voormalige pastorietuin is momenteel afgesloten en aan het oog onttrokken.

De site gaat naadloos aansluiten bij het park op de rotonde, momenteel een druk verkeerspunt. In de toekomst deel van een eengemaakte site.

BT Het nieuwe buurtpark bevat een doorgang naar de Groene Ooie, een fietsstalling voor het ganse complex en voorzien zo goed als geen schaduw. Buurtbewoners kunnen enkel daar of in een onthaalgebouw terecht en voor cultuurminnende toeristen is er absoluut geen ruimte voorzien.

Nu is er niets voor buurtbewoners. Er is een parking aan de ene kant, een vaak afgesloten parkje aan de andere kant. Er is wel veel schaduw van de gebouwen dus dat is in orde. Zelfs op de meest zonnige dag is het daar een bijzonder schaduwrijke bedoeling. En 'cultuurminnende toeristen' kunnen nergens terecht. 

'Daaraan is te merken'

BT Daaraan is te merken, dames en heren, dat de meesten onder jullie, hoe spijtig ook, zelfs wilden beslissen zonder ooit de kerk te hebben bezocht.

Dus aan het dossier is te merken dat gemeenteraadsleden iets niet gedaan zouden hebben, wat ze wel gedaan hebben? Nu moet ik toegeven dat ik geen onderscheiding behaald hebt voor het vak logica, dit gaat mijn petje ver te boven. Ze hebben iets gedaan, maar aan het dossier is te zien dat ze het niet zouden gedaan hebben? Aan het dossier is af te lezen dat mensen die het dossier moeten lezen en goedkeuren iets niet zouden gedaan hebben, wat ze wel hebben gedaan?

BT Op ons voorstel die we aan de commissieleden richten om op zijn minst een bezoek te brengen aan de kerk werd positief gereageerd. Zodat jullie nadien met meer kennis van zaken over het dossier zouden kunnen stemmen.

De actiegroep is wanhopig op zoek naar pluimen in hun hoed te steken, naar 'overwinningen'. De actiegroep claimt dat zij het voorstel gedaan hadden dat gemeenteraadsleden de kerk, waar zij niets mee te maken hebben, zouden bezoeken. Zonder te veel in detail te gaan, verschillende politieke partijen hadden reeds plannen gemaakt om de kerk te bezoeken. De gemeenteraad heeft in samenspraak met de bevoegde diensten een bezoek georganiseerd. De actiegroep stond buiten te protesteren en was 'boos' dat ze niet mee binnen mocht. Niettegenstaande het feit dat ze dus absoluut niets te maken heeft met de kerk. Binnen kregen de gemeenteraadsleden tekst en uitleg bij het gebouw. Over de enige plannen van Consortium Markthal is toen niets gezegd. De onderhandelingen waren tenslotte nog volop bezig.

Tussen haakjes, achteraf las ik dat de actiegroep blijkbaar ook boos was omdat hun 'onafhankelijke historicus' de historische inleiding niet had mogen geven. Wat een ‘onafhankelijke historicus’ zou zijn weet ik niet, laat staan wie dat dan zou zijn, evenmin weet ik wat er niet ‘onafhankelijk’ zou zijn aan diegene die de toelichting dan wel gaf, laat staan wat er dan niet ‘onafhankelijk’ zou geweest zijn aan zijn/haar uitleg.

BT En dan is er nog de vraag of het ingediende project op termijn leefbaar is.

De actiegroep denkt blijkbaar dat niemand deze oefening heeft gemaakt. Noch Delhaize, noch PMV, noch de Stad Gent zijn over nacht ijs gegaan.

Nog los van het feit dat de door de actiegroep geroepen ideeën gegarandeerd en zelfs op de meest korte termijn niet leefbaar zouden zijn.

BT Op amper vijf minuten wandelen zijn er diverse restaurants, een Carrefour, de Lousbergmarkt, een slager, een bakker. Op tien minuten stappen is er een tweede slager en nog een Carrefour, en wie een gezellige wijnbar opzoekt moet amper nog vijf minuten verder wandelen.

Wat een vreemde oplijsting. Net naast de kerk zit er een buurtwinkeltje, het vermelden niet waard blijkbaar. Er zit ook een buurtwinkeltje op twee minuten stappen in de Brabantdam. Ook over de Match spreekt ze niet. Noch over de gigantische hoeveelheid cafés in de omtrek. Het is mij ook helemaal niet duidelijk wat ze hier wil zeggen. Dat er al winkels genoeg zijn? A ja.

Het kan aan mij liggen maar volgens mij gaat Delhaize geen stap zetten om een consortium op te zetten, een project uit te werken, een project in te dienen en dan bijna een jaar onderhandelen over dat project zonder op voorhand eens goed na te denken. Maar ja, Beatrice Truyen zal het wel beter weten.

'ideeën'

BT En daarom ja, stop de onderhandelingen.

De vraag die ons telkens wordt gesteld is, wat is jullie tegenvoorstel?

Nu gaan we het horen. Het is waarschijnlijk de laatste keer dat ze het woord mogen voeren, de apotheose van hun harde werk. Datgene waarvoor ze in de zomer petities hebben (laten) ophalen.

BT Eerst en vooral moeten een aantal noodzakelijke conserveringswerken worden uitgevoerd. En hiervoor vragen WIJ aan de Stad dat ze haar minimale financiële verantwoordelijkheid opneemt.

Dus voor alle duidelijkheid: de eerste keer dat de actiegroep in de gemeenteraad het woord nam, stelde ze: “De kerk moet niet gerestaureerd worden.” Geen verdere toelichting te horen of achteraf te vinden over waar deze uitspraak op zou gebaseerd zijn, noch over de bevoegdheid of expertise van diegene die deze uitspraak deed. Dezelfde woordvoerder slaagde er in om op dezelfde plaats maar dan in september iets heel anders te zeggen. “De grote restauratie kan gespreid worden in de tijd. Er kan gekeken worden welke stukken het eerst moeten gedaan worden en dan telkens weer gekeken. Spreiden is beter dan alles in één keer doen.” Wederom geen enkele indicatie van waar die uitspraak op zou kunnen gebaseerd zijn, noch over de expertise van diegene die deze uitspraak doet.

En dus nu, ze moet wel gerestaureerd worden. De kosten, zo eist de actiegroep, moet de Stad Gent dragen.

Met de merkwaardige formulering 'haar minimale financiële verantwoordelijkheid opneemt'. Alsof de Stad tot nu toe haar verantwoordelijkheid niet zou opgenomen hebben. En alsof de kostprijs van zo'n restauratie ook maar ergens 'minimaal' kan genoemd worden. 

BT De laatste gegevens tonen aan dat de totaliteit van de werken amper, ik zeg amper, amper vijf miljoen euro zouden bedragen. Vraag is waar die cijfers vandaan komen. Want eerder was er sprake van 12 miljoen euro.

"de laatste gegevens"? Wat een vreemde formulering. De actiegroep verwijst naar cijfers en vraagt zich tegelijkertijd af waar die vandaan komen. Ik weet niet hoe het met u zit maar als ik cijfers gebruik in een betoog dan weet ik waar ik die vandaan heb. En als ik dat niet weet dan ga ik mij niet publiekelijk kwaad maken dat ik dat niet weet.

BT De restauratiekosten kunnen in de tijd worden gespreid en de Stad kan rekenen op een overheidssubsidie van veertig procent.

Er blijft dan amper drie miljoen euro over of honderdduizend euro per jaar over een periode van dertig jaar. Niet meer dan een goede achtduizend driehonderd drieëndertig euro per maand.

Dus de actiegroep die bewezen heeft niets af te weten van restauraties, die hierboven aangeeft niet te beschikken over de juiste cijfers, gaat de Stad hier vertellen hoe ze het boekhoudig moeten invoeren. Van waar haalt ze die cijfers? Van waar haalt ze die 'berekening'? Op wat slaat dit?

Of erger nog. Denkt de actiegroep dat de restauratie over dertig jaar gespreid kan worden? Dat er elke maand een halve meter opgeschoven kan worden? Dat er elk jaar een maandje gewerkt kan worden?

Hoe weinig kan je weten van restauraties om zoiets te verkondigen?

BT Is dat nu echt te veel gevraagd aan een stad zoals Gent die miljoenen toeristen per jaar ontvangt? Misschien kunnen jullie dit bedrag uitsparen door ergens anders soberder te zijn?

Tja.

De Stad Gent moet 'soberder' zijn, omdat een 'actiegroep' een gebouw in handen wil krijgen en eist dat de Stad alles betaalt?

Ze eindigt, voorlopig, met volgende slotzin:

BT Stel het gebouw open zo kan er bekeken worden hoe het prachtige interieur met minimale ingrepen en een juiste verlichting volledig tot zijn recht kan komen.

Hoe het gebouw ‘tot haar recht’ kan komen is de kwestie niet. Het probleem is helemaal niet dat niemand wist hoe ze de juiste verlichting moet opzetten. Mensen toch, wat gaat er eigenlijk in het hoofd van die mensen om? 

TDM En wat met de invulling. Hier geeft Daniël Termont zelf raad, als hij stelt, Gent kan het vrijgekomen kerkelijk erfgoed in haar sterke groei en flexibele regeneratie.

De toenmalige burgemeester zegt in dit citaat niets dat in tegenspraak zou zijn met het project. En ook niets dat het punt van de actiegroep zou onderlijnen. Termont zegt dat de Stad creatieve en dynamische oplossingen zal vinden. En laat mij toch stellen dat dit een dynamische en flexibele herbestemming is.

TDM Waarom zou een stadsbestuur op zoek naar extra ruimte een vaak dure nieuwbouw moeten oprichten als die ruimte er al is. Zij het dan als gewezen sacrale ruimte.

Dus de actiegroep pleit er hier blijkbaar voor dat de Stad kantoren voorziet in de kerk? Loketten? Depot? Magazijn? Vergaderzaal? Kinderopvang?

TDM Wel, wij willen uitgaan van het gebouw. En niet van het concept dat in het gebouw moet geplaatst worden tegen wil en dank.

Uitgaan van het in handen willen krijgen van een gebouw, zonder dat je er iets van afweet, zonder dat je ook maar enige financiële middelen hebt en zonder dat je ook maar de minste idee hebt wat je er mee wil doen, is inderdaad origineel. En het is inderdaad iets anders dan een uitgewerkt en doordacht en becijferd plan, zoveel is zeker.

TDM Het gebouw zelf aspireert en inspireert tot zo veel meer. De verdere invulling is denkwerk. Opties. Want onze grootste vraag blijft, inspraak voor de burger. Maar door het geven van ideeën, hopen we de kans te krijgen, opgenomen te worden in een overlegplatform mét de Stad en mét experten.

Dus hier eist ze dat ze aan tafel moet worden gevraagd omdat ze 'ideeën geeft'.

Een vreemde redenering maar bon, laat ons dan maar die 'ideeën' horen.

'Sint-Anna is een bron welke geeft geld'

TDM Een van onze moties. Diverse en wisselende invullingen zijn denkbaar. Hierbij geef ik enige inspiratie. De kerk is een monumentale ruimte en aan ruimte hebben we nood in Gent. Ruimte om te repeteren of het een dansgroep, een theater of een organist, het wordt gegeerd goed.

Idee nummer 1, repetitieruimte.

De vraag of de kerk hoegenaamd geschikt zou zijn voor 'theaterrepetities' of 'dansrepetities' komt niet in haar op.

TDM Dit kan via verhuur inkomsten genereren.

De vraag hoeveel een dansgroep wel niet zou moeten betalen om de ruimte op aangename temperatuur verwarmd te krijgen is blijkbaar niet van belang.

TDM Verder zijn er enerzijds veel multicultureel geïnspireerde spirituele groepen die een thuishaven zoeken.

Ik moet eerlijk toegeven dat ik geen flauw idee heb wat zij hier bedoelt.

TDM We denken hierbij aan boeddhistische, Hindoeïstische en noem-maar-op-verenigingen.

A ha, dat dus. Zijn er 'veel' van dergelijke groepen? En zijn zij op zoek naar een thuishaven? En zou de Sint-Annakerk ook maar enigszins geschikt zijn als thuishaven? En hoeveel middelen kunnen die groepen dan op tafel leggen?  Allerlei vragen die, uiteraard, onbeantwoord moeten blijven.

TDM Stilte is kostbaar en iedereen, iedereen heeft nood aan tot zichzelf komen.

Dus de repetitieruimte waar 'veel multicultureel geïnspireerde spirituele groepen' een thuishaven hebben zal ook afgehuurd kunnen worden om tot jezelf te komen, in stilte.

TDM Deze ruimte leent zich makkelijk tot een levensbeschouwelijk overschrijdende stilteruimte voor iedereen.

Inderdaad, niets leent zich beter tot levensbeschouwelijk overschrijdende dingens dan gigantische religieuze schilderingen en beelden.

Naar waarom dat 'deze ruimte zich makkelijk tot een levensbeschouwelijk overschrijdende stilteruimte' zou lenen kunnen we alleen maar raden.  

TDM Kunst hoort er ook bij, met tijdelijke of zelfs interactieve tentoonstellingen en installaties.

Inderdaad, in Gent vind je nergens tentoonstellingsruimtes. En bovendien, iedereen weet dat je gemakkelijk inkomsten genereert uit tentoonstellingen.

Wederom vinden we geen argument naar waarom de ruimte zich uitstekend zou lenen tot 'tentoonstellingsruimte'.

TDM Is het niet zo dat zelfs het SMAK schreeuwt om meer ruimte?

Dus de actiegroep gaat de gemeenteraad komen vertellen wat haar eigen museum nodig zou hebben? Denkt de actiegroep nu echt dat de Stad die hele jarenlange procedure doorlopen zou hebben, die bakken vol geld heeft gekost, mocht er een stedelijk museum of stedelijke dienst de kerk kunnen gebruiken?

TDM En uiteraard is er muziek. Het Schyvenorgel is goed bespeelbaar en gerestaureerd. En de lange nagalm zorgt voor een heel bijzonder akoestiek. Al vraagt die wel een kleine aanpassing aan de manier van spelen van de organist.

We zullen het maar 'voortschrijdend inzicht' noemen. De actiegroep die ontstond met 'muziek versie commercie', met de 'fantastische concertakoestiek', met concertprotesten waarbij allerlei goedmenende muzikanten zich voor de kar lieten spannen. De actiegroep die nog hele berekeningen verkondigde met de inkomsten die er gingen zijn door de vele, vele concerten die er gingen doorgaan. Die ‘nu al’ allerlei muzikanten hadden die van over de hele wereld wouden komen en die het 'een hele eer vinden om hier te mogen spelen'. Die actiegroep is nu geëindigd met 'orgelspel'.

TDM Concerten, zelfs al komen er maar honderd mensen luisteren, kunnen zo'n 1500 euro opbrengen per keer! Met amper een democratisch ticket van vijftien euro.

Ik ga niet ingaan op het feit dat honderd man voor een orgelconcert in Gent al een enorm goede opkomst is. Gent barst van de orgelconcerten, en gelukkig maar.
We negeren ook het feit dat er blijkbaar geen sociale tarieven gehanteerd zou worden.


Maar dus 1500 euro uit concerten. 1500 bruto, zonder belastingen, zonder sabam, zonder verkoopkosten, zonder personeelskosten, zonder verwarming, zonder elektriciteit, zonder kuispersoneel, zonder dat de artiest in kwestie nog haar kosten ingebracht heeft, laat staan haar gage.

TDM Een kleine verbindende koffiehoek of verhuur voor evenementen zijn ook ideeën die werkingskosten helpen dekken.

Dus stilte-ruimte, multiculturele spirituele dingens, repetities, concerten, café en dan nog eens verhuur. Verhuur aan wat dan?

TDM Laten we het niet wegsteken. Toerisme in Gent is booming business.

Dus de actiegroep die een week eerder, op exact dezelfde plaats nog uitgebreid tekeerging tegen de 'onwetende gapers' die gaat nu haar plan om financiële middelen te genereren uit toerisme uit de doeken doen.

TDM Maar veel dagjesmensen bezoeken enkel de kleine kern. Door dit gebouw op te stellen voor cultuurtoeristen zullen deze langer blijven. En zo komt er ook minder druk op het centrum.

Ja, u leest het goed. De actiegroep stelt dat veel toeristen tot nu toe maar een dag bleven omdat er blijkbaar niet genoeg te zien was.

Zouden die mensen nu werkelijk denken dat de hele toeristische sector, alle experten en beleidsmakers gespecialiseerd in deze materie zaten te wachten op hun ronduit geniale idee?

TDM Even een kleine rekensom. In de Sint-Baafsabdij kwamen op amper drie namiddagen per week tussen april en november vorig jaar tienduizend zevenhonderd mensen langs. Als we al deze mensen laten doorwandelen naar Sint-Anna en drie euro vragen voor een korte uitleg door een vrijwilliger halen we tweeëndertigduizend euro per jaar op. En dat komt bovenop het inkomen uit alle bovenstaande ideëen.

Je ziet het, wie heeft geld nodig als het gewoon komt aangestroomd? Zoals de violist zo mooi zei ‘Sint-Anna is een bron welke geeft geld’.

TDM Essentieel is echter dat de eigenheid van het gebouw gerespecteerd wordt. Het waardevolle van dit monumentale gebouw moet in zijn kracht staan en niet wegmoffeld worden.

‘De eigenheid van het gebouw’, als stilteruimte, multiculturele spirituele dingen, repetitieruimte, tijdelijke tentoonstellingen, café, verhuurt voor van alles en nog wat en niet te vergeten tienduizend zevenhonderd ‘onwetende gapers’.

Namedropping

TDM Het was trouwens jullie vroegere burgemeester Daniël Termont die in 2007 in het boek 150 jaar Sint-Anna stelde 'Als de Sint-Annakerk blijvend de morele ontwikkeling van de mens kan symboliseren tegen materialisme en barbaarsheid zal ze eeuwig jong blijven'. 

Het artikel van Termont waar het citaat uitkomt was een reflectie uit 2007 over hoe de Stad en Kerk doordacht en met zorg voor het erfgoed konden omgaan met herbestemming van religieus erfgoed. En dat is net wat er gebeurd is, de Stad heeft een lang en zorgvuldig en doordacht proces doorlopen om tot een herbestemming te komen. Een zinnetje snijden uit een artikel dat je punt helemaal niet onderlijnt is gewoon vreemd.

TDM Of zoals Bart Caron het zei tijdens een debat is een commissie van het Vlaams Parlement over de herbestemming van kerken, amper februari dit jaar, 'Ik wil het hebben over de Sint-Annakerk in Gent, waar Delhaize een supermarkt wil inrichten, ik heb mijn katholieke opvoeding achter mij gelaten, maar ik geloof dat kerken heel bepalend zijn. En blijven voor een gemeenschap, voor een gemeente, voor een buurt als markante plek. Ik zou het markante van die plek willen behouden. In ons historisch besef en in ons erfgoedkader. Dat betekent voor mij dat een herbestemming van zo'n kerk moet aansluiten bij de spirituele inhoud van zo'n gebouw. Als een kerkgebouw een commerciële functie krijgt, dan is het er voor mij totaal over.' En na een onderbreking van de voorzitter, die aanhaalt 'u wil de riem bovenhalen en de kooplieden uit de tempel ranselen' beaamde Bart Caron met krachtige stem 'Precies, dit wil uit de tempel ranselen'.

Een sos en een groenen citeren om de gemeenteraad te overtuigen om doordachte plannen te laten varen en met jou in zee te gaan omdat je ‘ideeën’ hebt, je kunt het maar proberen.

Toch even ingaan op de uitspraak van Caron. De kerk wordt behouden als ‘markante plek’, de kerk wordt behouden ‘in ons historisch besef en in ons erfgoedkader’.

Wat betreft ‘de spirituele inhoud van zo’n gebouw’. Waarom staan voor de rest verstandige mensen te zwaaien met volslagen metafysische concepten? De ‘spirituele inhoud’, wat is dat? En waarom loopt hij niet over de spirituele inhoud te mekkeren bij een kerk of kapel die restaurant wordt of appartementen of gemeenschappelijke ruimte bij appartementen of fietsenstalling of concertzaal of tentoonstellingsruimte of fitnessruimte of polyvalent zaal of schoolgebouw of winkel of theaterzaal of circusschool? Om maar enkele Gentse voorbeelden te nemen. Of bij een kerk die leeg staat te verkommeren?

Voor 1853 was de plaats waar nu de Sint-Annakerk staat een zompig stukje land, net zoals het hele gebied tussen de beide Scheldearmen. Een braak liggend terrein. Is dat dan ook de ziel van de plek? Maakt dat ook niet deel uit van de 'spirituele inhoud'?

Ik zou zeggen tegen alle liefhebbers van de metafysica, een kerk is een kerk tot het geen kerk meer is. 

En wat ik mij altijd afvraag bij dergelijke stellingen van de actiegroep: Waarom gaat de 'spirituele inhoud' niet verloren als zij het in handen krijgen? Wel bij een 'wijnbar' niet bij 'een verbindende koffiehoek', wel bij vrij toegankelijk, niet bij drie euro entreegeld, wel bij 'commercieel' en niet bij 'verhuur' aan van alles en nog wat.

'Mensen van Sint-Anna'

TDM Voor ons, de mensen van Sint-Anna, stopt het hier niet. We blijven strijden. Indien er definitief scheep gegaan wordt met Delhaize. We zullen dit dossier uitpluizen. En sluiten ook geen juridische acties uit. Want we hebben een realistische droom voor een positieve herbestemming van de Sint-Annakerk.

‘Mensen van Sint-Anna’? Laat mij niet lachen. Fans van het twaalfde uur die herhaaldelijk publiekelijk verklaarden dat ze voor het woord Delhaize viel ‘het dossier’ helemaal niet kenden. Fans van het twaalfde uur die herhaaldelijk publiek verklaarden geen enkele band te hebben met het gebouw. Mensen van Sint-Anna.

‘Een realistische droom’. Het kan aan mij liggen maar ik kan niets vinden in het hele discours dat ik als ‘realistisch’ zou omschrijven.

En waarom is hun fantasie een ‘positieve herbestemming’? Wat is er negatief aan een gerestaureerde, onderhouden en publiek toegankelijke kerk? Wat is er ‘positief’ aan drie euro entreegeld voor 'onwetende gapers', stilte, multiculturele spirituele dinges, tijdelijke tentoonstellingen, repetities, vijtien euro voor orgel, verhuur aan van alles en nog wat en café? Positief voor hen, dat kan ik mij voorstellen. Maar allesbehalve positief voor het gebouw.

Voor het, voorlopige, einde van haar discours haalt ze nog eens het zwaar geschut boven.

TDM Daarom ja, gemeenteraadsleden neem allen uw eigen verantwoordelijkheid op dit dossier! Logisch denkende mensen met een hart voor erfgoed kunnen niet kiezen voor het voorliggende Delhaize-project. TDM Wij leggen vanavond vijf punten voor ter stemming. En vragen u, beste raadsleden, om een platform met ons en experten te creëeren, en zo te werken aan een positieve toekomst voor de Sint-Annakerk. Dit met respect voor het gebouw, de geschiedenis en de spirituele inhoud die ze meedraagt en met een visie voor een echte lange termijn. We roepen op dat de gemeenteraadsleden zich in eer en geweten buigen over dit dossier.

TV springt nog even naar voren met de mededeling dat ze flyers gaat ronddelen. Het blijken briefjes uit een Delhaizewinkel, waarin gepeild wordt naar de tevredenheid van haar klanten. De actiegroep kondigt aan dat ze dit zal misbruiken om 'Delhaize op andere gedachten te brengen'. Bon.

Dan is het woord aan de gemeenteraadsleden. ‘Ons voorzitter’ Paul Van Houtte, in wiens huis de actiegroep haar zetel heeft staan, zal eventuele vragen beantwoorden, zo wordt aangekondigd. Al zullen de andere woordvoerders dit nog eens verder ‘aanvullen’.

Mieke Bouve, OpenVLD, stelt de eerste vraag: Wat is jullie alternatief voor een duurzame en permanente invulling van de Sint-Annakerk.

Ik ben blij dat ik niet de enige ben die nog geen concreet idee gehoord heeft.

PVH We hebben vandaag geprobeerd om enkele ideeën te geven. Dus een duurzaam alternatief gaat zich uitwijzen. Eerst door de kerk te openen. Open deze kerk. Waarom is met Sint-Anna nie mogelijk wat met andere kerk wel mogelijk is? De kerk is de facto al enkele jaren dicht. Dus dat maakt elk alternatief eigenlijk vandaag eigenlijk totaal uitgesloten. Dus opent eerst de kerk! Gebruikt de ideeën die we als piste hebben gegeven! Parallel start je een overlegplatform op met experten, financiers, en tegen september 2020 is het haalbaar om dan een definitief duurzaam project te hebben. En dat duurzaam project dat heeft sowieso te maken met de invulling als de rust- de stilteruimte, maar wij hebben proberen hier uit te leggen dat een harde, een harde commerciële herbestemming die al het erfgoed wegmoffelt onverenigbaar is met het behoud van dat materiële en immateriële erfgoed.

Dus omdat de kerk niet open staat is een ‘alternatief de facto uitgesloten’?

En wat bedoelt de actiegroep met ‘dat materiële en immateriële erfgoed’? Het klinkt alsof je van iets weet maar wat betekent het? Van immaterieel erfgoed is er niet echt sprake met betrekking tot Sint-Anna. Maar bon.

Ik vat samen: We hebben geen idee en dat is jullie fout!

Aangevuld door TDM Het belangrijkste van een herbestemming is een draagvlak hebben, en een draagvlak hebben wil zeggen, van onderuit komen. Niet van bovenuit neerdalen, maar vanuit uw bevolking gaan. Zodanig dat zij geloven in wat daar gebeurd. En dan zal nu daar ook de steun voor hebben om dat op lange termijn te bestendigen.

Ik vertaal: wij hebben echt, maar dan ook écht geen enkel idee, maar wé wétén wél dat jullie, op jullie kosten, ons moeten begeleiden om ideëen te krijgen.

De democratie-opvatting van de actiegroep hier nog maar een keer duidelijk, doe wat wij eisen!

Ook TV wil nog een woordje plaatsen: En eigenlijk is onze eindgedachte van 'behoud de kerk zoals ze is'. Hou die ruimte zo. Waarom moet da absoluut een functie ingevuld worden in die kerk? En dan zouden wij voorstellen om deze ruimte, wij stellen voor, wij zouden niet, wij stellen voor om die ruimte gewoon ter beschikking te stellen van al diegene die ze nodig hebben. Er is op dit moment in Gent een enorm tekort aan ruimte. Ik heb vragen gekregen van schoolgroepen, dansgroepen, theatergroepen, naar ruimte om er te repeteren.

Wat kan ik hier op zeggen? Er moet geen functie zijn, er moet niets gedaan worden en velen willen hier komen repeteren, blijkbaar.

Maar dan wordt het allemaal nog vreemder.

'2005'

 

Annie Schiettekatte, sp.a: De kerk staat al een tijdlang leeg, allé wordt niet meer gebruikt. U zal waarschijnlijk beter dan ikzelf wel weten hoe lang dat die gesloten staat. Wat gebeurde er toen bij jullie? Het feit van die staat al jaren opgesloten, is daar dan niemand die dan op dat moment met wie dan ook contact genomen heeft om een aantal voorstellen te doen?

Gemeenteraadslid Schiettekatte gaat er van uit dat de actiegroep effectief bestaat uit ‘de mensen van Sint-Anna’. Ze gaat er van uit dat wat de actiegroep allemaal beweert waar is, of toch tenminste niet compleet verzonnen. Alle twee foute veronderstellingen.

PVH Ik stel mij eigenlijk al een eerste vraag. Kijkt even rond! Ik denk dat ik ze niet gezien heb. Ziet u hier iemand van de kerkfabriek?

Ik durf er iets op verwedden dat PVH geen flauw idee heeft hoe de leden van de kerkfabriek er uitzien. Maar bon, het vervolg:

PVH De kerkfabriek van Sint-Anna.

Blijkbaar is de actiegroep niet eens op hoogte dat de kerkfabriek van Sint-Anna niet meer bestaat.

PVH Waren die op de voorgaande vergadering van de commissie en en van de gemeenteraad wanneer dit dossier werd besproken? Heeft u ze gezien? Ik heb ze één keer gezien, dat was op 11 maart. Sedertdien heb ik ze niet gezien.

Dus omdat je iemand een keer gezien hebt...?

PVH En dat is een permanente, een rode lijn is gans da dossier. De kerkfabriek heeft hierin zijn verantwoordelijkheid niet opgenomen. In die zin dat ze niet heeft opengestaan voor alternatieve ideëen.

De actiegroep stelt dat omdat er niemand van de kerkfabriek op de publieksbanken zou gezeten hebben, dat ze ‘zijn verantwoordelijk niet opgenomen’ zou hebben.

Dus omdat de actiegroep op de gemeenteraad het hoge woord mocht voeren zou de kerkfabriek haar verantwoordelijkheid ‘niet opgenomen’ hebben omdat ze niet aanwezig zou geweest zijn? Op wat slaat dit?

Een kerkfabriek is als publieke overheid niet bevoegd om zich te mengen in besprekingen in de gemeenteraad. De kerkfabriek draagt zorg voor het gebouw in functie van de eredienst. Als de kerkelijke overheid beslist om het gebouw aan de eredienst te onttrekken en als het gebouw geen eigendom is van de kerkfabriek, dan heeft ze zich daar niet over uit te spreken. Zo werkt het systeem.

Maar de actiegroep verwijt de kerkfabriek niet dat ze zich niet gemengd heeft, ze verwijt haar blijkbaar dat haar leden niet kwamen kijken naar de toespraken van de actiegroep. Een heel vreemde redenering. Maar het wordt nog vreemder.

PVH Ik herinner mij ook toen meneer Fourat de vraag heeft gesteld aan de vicaris, ‘heeft u alternatieven bestudeerd?’ Meneer Fourat heeft drie keer of zelfs vier keer die vragen moeten stellen want dat antwoord kwam er niet.

'Meneer Paul' zegt blijkbaar 'meneer Fourat' tegen gemeenteraadslid (en senator) Fourat Ben Chikha, bon.

De actiegroep denkt blijkbaar dat de vicaris en de kerkfabriek hetzelfde zijn? De vicaris-generaal was bij de hoorzitting georganiseerd in het kader van de commissie cultuur uitgenodigd als vertegenwoordiger van het Bisdom. Het Bisdom Gent is een kerkelijke overheid. Een kerkfabriek is een publieke overheidsinstelling. Een kerkfabriek valt onder de controlerende bevoegdheid van de Stad en het Bisdom. Maar de kerkfabriek is geen Stad en de kerkfabriek is geen Bisdom. Dat zou ik toch niet hoeven uit te leggen.

Ook datgene dat de actiegroep hier aanhaalt doet niets terzake. Het Bisdom had, als kerkelijke overheid, geen alternatieven te onderzoeken. Als ‘gebruiker’ van het gebouw besliste ze om het gebouw in de toekomst niet langer te zullen gebruiken. Dat heeft ze meegedeeld aan de eigenaar. En daarmee eindigt eigenlijk haar verantwoordelijkheid. De Stad heeft alternatieven onderzocht en ze heeft dat uitgebreid gedaan, ze heeft dat zorgvuldig gedaan en ze heeft daar al herhaaldelijk over gecommuniceerd.

Dus de originele vraag was al misplaatst, de vraag nu aanhalen en pogen dit als verwijt in het gezicht te smijten van een instelling die er al helemaal niets mee te maken heeft is gewoonweg vreemd.

De actiegroep toont hiermee dus nog maar eens aan dat ze in de verste verten niets van dossierkennis heeft. Zelfs elementaire kennis over de verschillende instellingen is haar vreemd.

Maar hou u vast, het wordt nog vreemder.

PVH Dus de facto, omdat u ook die vraag stelt, hoe lang is de kerk al leeg, eigenlijk de facto, kan ik zeggen, we zijn nu 2019, de facto sedert 2005. Dus u kunt nu niet, dat vragen wij nu eigenlijk ook niet van de gemeenteraad, om nu met een alternatief af te komen. Ge kunt niet zo maar vijftien jaar wegvegen, daarom is het eerste punt, opent de kerk en dan als ge de mensen er bij betrekt, zoals Tania zei, de mensen die daar ideëen over hebben, de scholen die daar in de buurt zitten, de musea en zo verder. Dan gaan die ideëen wel loskomen.

De actiegroep, die reeds herhaaldelijk publiekelijk gezegd heeft ‘het dossier’ maar ‘te volgen’ sedert december 2018, toen het woord Delhaize viel, deze groep probeert hier aan de gemeenteraad wijs te maken dat de kerk leeg staat ‘de facto sedert 2005’.

Waar komt dat jaartal vandaag? Van waar haalt die actiegroep dat?

2005 is in de annalen van de kerk geen opmerkelijk jaar. In 2005 waren er wekelijks missen, er was een parochiehuis, er was een pastoor, er waren uitvaarten, dopen, huwelijken. In 2007 vierden we het einde van de afgelopen fase van de restauratie en meteen daarbij het 150ste bestaan van de kerk. Toen hebben we dat boek uitgegeven waar die actiegroep zo net uit heeft voorgelezen. Eind 2012 ging pastoor Grypdonck op rust en kwam Marcel De Meyer de diensten doen, in 2016 kwam huidig pastoor Jurgen François.

Er waren voor alle duidelijkheid vorig jaar nog gewoon diensten in de kerk én concerten én een tentoonstelling én een theaterperformance. In 2019 zijn er geen grote evenementen meer in de kerk geweest, en dat is logisch want de onderhandelingen waren bezig en de beslissing kon 'elk moment' vallen. Ook was er de actiegroep die de kerk absoluut wou gebruiken als actiemiddel.

Doelbewust en zonder enige scrupules de gemeenteraad flagrant en zonder blozen komen beliegen vind ik al geen vreemd gedrag meer.

Annie Schiettekatte, die uiteraard niet kan weten dat ze zojuist straal belogen is, zoekt nog steeds een antwoord op haar vraag. U stelt, die is vijftien jaar gesloten. Mijn vraag is eigenlijk naar jullie toe, wat hebben jullie, of een aantal buurtbewoners ondernomen in die vijftien jaar? Daar ben ik nu wel nieuwsgierig over.

PVH Dus gedurende die vijftien voorbije jaar was de situatie kerkfabriek bevoegd voor het beheer en stad ziet gewoon toe hoe het gebouw om plat gezegd uit te drukken, nie instort. Want ‘t stad is eigenaar. En de kerkfabriek heeft daarbuiten de volledige bevoegdheid. De kerkfabriek, dan bedoel je, zolang er missen, uiteindelijk de pastoor, eerst de pastoor, dan de deken, en als die alle ideeën die van de buurt afkomen, hier staat een persoon die met de ideeën heeft afgekomen, wijk aan zet was dat, wijk aan zet, hoe heette die vzw weer? Goed, we zijn met ideeën afgekomen en steeds opnieuw kwam er een njet op al die voorstellen. De versnelling is er alleen maar gekomen met dat absurde project van Delhaize dat in december van 2018 is voorgesteld.

Veel gewauwel, om uiteindelijk te antwoorden, ik heb ooit een voorstel gedaan, dat is afgewezen en nu staan we hier. Complete onzin natuurlijk.

Tussen haakjes, niet dat het veel terzake doet, maar aanvragen voor activiteiten in de kerk zijn eenvoudig opvraagbaar bij de Kerkfabriek, mocht iemand eens een grondige factcheck willen doen. 

Paul Van Houtte heeft, voor zover ik weet, ooit eens een aanvraag gedaan om de kerk te mogen gebruiken voor een ‘picknick’ die hij ‘organiseerde’, om dat binnen in de kerk te mogen doen ‘voor als het regent’. Hetgeen uiteraard afgewezen is.

De Sint-Annakerk was tot voor kort een parochiekerk. Met, zoals zowat alle parochiekerken, zondagsmissen en gelegenheidsrituelen, met soms eens een concert of een andere activiteit. Uiteraard staan 'buurtbewoners' niet te zwaaien met 'ideeën' over activiteiten. Een parochiekerk is geen polyvalent activiteitencentrum.

Hoogst eigenaardig dat een actiegroep zo ongegeneerd leugens staat te verkopen aan de gemeenteraad. Het is niet de eerste keer dat de actiegroep onzin verkoopt of zelfs bewuste leugens maar dit is voor mij toch shockerend.

 Achteraf heeft de actiegroep van haar tetter gemaakt, hoe kan het ook anders, omdat die vraag werd gesteld. Het lijkt mij uitermate logisch dat als je zegt 1. wij zijn ‘de mensen van Sint-Anna’ en 2. de kerk is al vijftien jaar gesloten. Dat er dan iemand vraagt, waarom heb je dan al die tijd niet gezegd of gedaan? Dat lijkt mij heel erg logisch. Dat de twee stellingen van de actiegroep pertinent onwaar zijn is niet de schuld van het gemeenteraadslid.

de verpulverde wortels van SOS Sint-Anna

Beste vrienden,

zoals je ongetwijfeld wel al weet loopt al een tijdje een herbestemmingsproces voor de Sint-Annakerk. In december vorig jaar maakte de toenmalige schepen bekend dat er gestart werd met onderhandelingen met 'Consortium Markthal'. Vrijdag verscheen in de pers dat er een akkoord bereikt is.

Gisterenavond werd in de Gentse gemeenteraad toelichting gegeven over de plannen.Ook de zogenaamde sos sint-anna actiegroep kreeg gisteren even het woord.

Op de laatste zitting van de gemeenteraad werd de door de actiegroep geëiste stemming uitgesteld. Dit op voorstel van de bevoegde schepen. De actiegroep maakte hierover veel misbaar (zoals gewoonlijk). Compleet onterecht (evenzeer zoals gewoonlijk) . De actiegroep dacht blijkbaar dat gemeenteraadsleden net voor het verwachte einde van de onderhandelingen de boel zouden stilleggen. Na al het geld en tijd dat de Stad er al had ingestoken vond de groep dat de Gentenaren de plannen niet mochten zien of horen. De actiegroep eiste dat de boel werd stilgelegd en dat zij door de Stad begeleid zou worden om, samen met sponsors, plannen te verzinnen voor het gebouw. Hoe wereldvreemd kun je zijn?
Dit zou zonder enige twijfel door ieder gemeenteraadslid met een beetje verstand en een beetje verantwoordelijkheidszin meteen worden verworpen. De schepen heeft, in het kader van inspraak en burgerparticipatie, de stemming laten uitstellen. In de commissie mocht het voorstel van de actiegroep verder besproken worden zodat het in de volgende gemeenteraad ter stemming kan voor liggen.

De actiegroep kreeg, nog maar eens, de kans om een helder, rationeel en wervend pleidooi te houden voor hun project en hun visie.  Maar, wat had u gedacht, de actiegroep gebruikte het podium om uiting te geven aan haar 'verontwaardiging' en 'woede' en verkondigde nog maar eens dat ze geen visie en geen project had en de Stad hen moest begeleiden om tot een visie te komen (letterlijk).

Via ebesluitvorming kun je de zitting van de commissie vrije tijd, publiekszaken en pensioenen beluisteren.

Aan het woord komen twee woordvoerders, Paul Van Houtte ('voorzitter' van de vzw met maatschappelijke zetel bij hem thuis) en Anna-Livia Bekaert (amateur-zangeres).

Van Houtte start met uiting te geven aan zijn 'verontwaardiging' en 'woede'. Goed voor een therapie-sessie maar hier en nu weinig constructief als je het mij vraagt. Daarna rammelt hij nog eens 'de eisen' af die ze 'ter stemming voorleggen'. Dan steekt de andere woordvoerder van wal. Bekaert smijt een aantal cijfers in de lucht die ze her en der heeft opgevangen. Dit, zo lijkt het, enkel maar om te bewijzen dat ze geen greintje dossierkennis heeft, noch de nodige google-skills.

"Wat is er nu zo interessant aan de Sint-Annakerk dat AHold Delhaize die per se wil bemachtigen." Gevolgd door de uitspraak dat er geen Belgen in het directiecomité meer zitten. Een vleugje xenofobie is altijd goed blijkbaar.

Die xenofobie wordt ook op hun facebookpagina pijnlijk in de verf gezet.

(Vermeulen was woordvoerder voor de groep tijdens hun eerste passage in de gemeenteraad)



Daarna begint ze aan een prachtige passage.

Omdat jullie zogezegd van niet beter wisten maakten jullie van dit dossier eigenlijk een technisch kluwen. Een technisch kluwen van erfgoed, budgettair, organisatorisch enzovoort. Overgoten met grote dossier juridisch mistgordijn hè.

Vrij vertaald: er is een dossier, waar zowel juridische passages als cijfers instaan. En dat staat ons niet aan.
Ik weet eerlijk gezegd waar ze dat vandaag haalt? Over welk kluwen heeft ze het? Dat de procedure tot herbestemming van een monument in stadseigendom ingewikkeld is, lijkt mij de logica zelve. Een simpel rijhuis kopen en verbouwen vergt al zo'n papierwinkel, wat zou dat dan niet zijn bij een beschermd monument. En gelukkig maar.
Het is niet omdat de SOSgroep maanden geroepen heeft dat ze de kerk MOET krijgen van de Stad voor 1 euro dat de Stad geen dikke dossiers zou moeten aanleggen. Zoals de violist het zo mooi verwoorde: 'Mattieu de Clerq vraagt 1 euro. Ik heb 1 euro. Ik geef hem 1 euro en ik speel concert.'

En groter kan dat schijnmanoeuvre echt niet zijn. Zelfs de modale Gentenaar doorprikt moeiteloos deze pijnlijke farce.

Over welk schijnmanoeuvre ze het zou kunnen hebben moet je mij echt niet vragen.
Let ook op het elitaire kantje van de woordvoerder in kwestie, ZELFS de MODALE Gentenaar. Dat er in de zin twee uitdrukkingen door elkaar worden gehaald maakt van deze zin een van mijn favorieten. 

Maar dan transformeert het pleidooi tot een ware exaltatie:

Onder het mom van degelijk bestuur en toegewijde zorg voor erfgoed construeerden jullie een methode om een van de laatste juwelen van onze Europese traditie in Gent te vernietigen. Alles wat Europa maakt tot wat het aan grootheid heeft gerealiseerd kent zijn wortels in deze traditie. Maar een handvol mensen heeft beslist om de wortels van ons verleden tot de laatste vezel te verpulveren. Want let wel het gaat fundamenteel niet enkel om stenen, oppervlakte en verf, het gaat om de ervaringsdimensie die door en door spiritueel en transcendent is. Nu jullie gradueel Sint-Baafs en Sint-Niklaas degradeerden tot museale doorgangen voor onwetende gapers vervolgens zestiende kerken gaan functionaliseren tot horizontale gebruiksvoorwerpen met liefst van al Sint-Anna als kroonjuweel voor het grootkapitaal. Daarmee vernietigen jullie de dieptestructuren van jullie stad.

Geef toe, een pracht van een exaltatie.

De Europese traditie en de wortels en de grootheid van Europa geven echt een mooi reactionair sausje aan deze parel.

Ook mooi trouwens ook dat toeristen en bezoekers aan ons erfgoed 'onwetende gapers' genoemd worden.
Extra mooi als je je bedenkt dat de SOSgroep als pijler van haar fantastische plannen 'toerisme' heeft. In haar denkbeeldige verdienmodel staan de inkomsten centraal van een hele stroom toeristen die 3 euro entreegeld betalen.

De sneer naar alle Gentse kerken toont nog eens hoe 'verbindend' SOS wel niet is.


Zoals altijd maak ik mij de bedenking wat dan hun redenering zou kunnen zijn dat de dan voormalige kerk onder beheer van SOS en sponsors dan wel 'het juweel' zou blijven? Volgens hen gaat een gebouw verloren 'verpulverd' als het van bestemming veranderd. Waarom dan niet bij hen? Waarom zou een Gents-Russische violist en zijn aanhang de 'dieptestructuren van de stad' niet vernietigen? Omdat ze er gaan mediteren? Omdat er een cello te beluisteren zal zijn?



Wie deze actiegroep blijft ophemelen is nog zotter dan hen.

'spreekrecht' van SOS Sint-Anna

De zogenaamde SOS-actiegroep was gisteren te gast op de gemeenteraad.

Voor de liefhebbers te beluisteren via ebesluitvorming. 

Met een petitie met 4600 (geldige) handtekeningen erop konden ze op het gemeenteraad een kwartier spreekrecht krijgen en een stemming over hun voorstellen.

Paul Van Houtte en Tania De Mulder spraken namens de actiegroep.

We hebben geen tijd om elke letter te bespreken, maar ik kies er enkele opmerkelijke passages uit.

Toen in december 2018 de schepen bekend maakte dat er een valabel voorstel was en dat er voorkeurspartner was met wie verder zou onderhandeld worden schoot zich een fantast naar de kerkdeur. Hij riep dat hij wereldberoemde violist was en elke dag aan de kerk zou komen spelen tot ze hem die kerk zouden geven. Die figuur kwam vlot in de pers, hij mocht zelf in de Afspraak zijn fantasmen spuien. Er verzamelde zich een groepje mensen rond hem die zich vrij vlug 'de SOS Sint-Anna' actiegroep gingen noemen. De actiegroep wil het gebouw in eigen handen krijgen. Met de regelmaat van een klok formuleren ze voorstellen wat ze met de kerk willen doen als die van hen wordt. “Er zijn niet genoeg gesloten kerken, zo veel opportuniteiten met Sint-Anna.” Het blijft altijd bij vage voorstellen.

"Zowel in de buurt als bij de hele stad en zeker in de buurt zijn er noden en ideeën."

Het volledige lijstje dat ze vandaag doorliepen: 

- toerisme
(waarbij ze in het verleden reeds aankondigden drie euro per bezoeker te gaan vragen, hetgeen voor enorme inkomsten zou zorgen als 'de stad' de promotie van het toeristische circuit zou doen.)

- muziek - "waarbij onderzocht moet worden welke het meest geschikt is."

(weet u nog hoe de actiegroep maandenlang verkondigde dat de kerk zo'n fantastische concert akoestiek had en zei dat ensembles van over de hele wereld het zo'n hele eer zouden vinden om hier te mogen spelen, daar zijn ze precies toch serieus van op teruggekomen).

- beeldende kunst, inspiratie, hedendaagse kunst

- initiatieven, ook scholen

- een goede oefenruimte voor musici

- sacraliteit

- meditatie, yoga

Al deze voorstellen zou dus voor de nodige financiële middelen zorgen, dat en 'mecenaat'.

Dat is nu niet echt een vernieuwend lijstje te noemen. Elk punt dat ze hier aanhalen is al gebeurd in een kerk (of in een ander gebouw). Het enige dat nog niet in Gent is gebeurd is drie euro entreegeld vragen voor een bezoek aan een kerk.

Het is tamelijk pijnlijk om al negen maanden te beweren bezig te zijn met een bepaald dossier en met een gelijkaardig lijstje af te komen als in het begin. Nog niet zo lang geleden kondigden ze aan, "we werken aan een voorstel dat zijn gelijke niet kent in de wereld."

In plaats van toe geven dat ze geen flauw benul hebben, in plaats van toe te geven dat ze niet in het minst geschikt zijn om uitspraken te doen, schakelen ze nog een versnelling hoger. Ze eisen blijkbaar dat de stad hen ondersteunt in het formuleren van hun eisen.

“Wij werken heel verbindend (sic). We zijn mensen van allerlei pluimage. Bedenk een piste die het optimaal maakt. We zijn ook voor het betrekken van de prive-sector. We zijn ons daar van bewust, we moeten daar geld mee verdienen. En we hebben inderdaad geen precieze berekening gemaakt. Want daarvoor ontbreken ons de gegevens, omdat we hebben ze nog niet ter beschikking, maar we hopen die dus binnenkort ter beschikking dus te krijgen. En dan ook met financiers aan een businessplan te werken.

Maar we hebben wel pistes om er wel geld mee te verdienen.

Toerisme is een belangrijke ader om geld in het laatje te krijgen. Naast de waterfonteintjes."

"Ge moet hier een proces in gang brengen. En het eerste punt van dat proces is, doe die kerk open. Dat is ook zo gebeurd met andere kerken in het land, Sint-Barbarakerk (geen idee waar dit over gaat). Er zijn ook in Nederland tal van kerken die eigenlijk door voortschrijdend inzicht tot ideeën komen en dan ook aftastend kunnen eigenlijk de constructie, het volledige plaatje volledig maken."

Ik vertaal: de stad moet ons de kerk in handen geven, we zien wel wat we ermee gaan doen.

Burgerparticipatie

Volgens hen zou 'de burger' en dan vooral 'de buurt' moeten betrokken worden bij het herbestemmingsproces.

Dit klinkt 'participatief' en interessant, maar is een dooddoener zonder inhoud. Want wat eis je hier? Participatie en inspraaktrajecten voor herbestemmingen? Voor alle grote veranderingen in een bepaalde buurt? Enkel voor kerken? Ook voor kerken die private eigendom zijn? Enkel voor kerken die publieke eigendom zijn? Voor alle openbare gebouwen? Enkel voor stadsgebouwen? Dus ook voor silo's en loodsen? Ook voor kantoren? Enkel voor publiek toegankelijke stadsgebouwen? Dus bijvoorbeeld ook voor de voormalige stadsbibliotheek? 

Enkel voor die stadsgebouwen waar er roepers aan de deur komen? En zo ja, vanaf hoeveel decibel?
 

Al die roepers over 'burgerparticipatie' zouden best eens concreet worden in hun eis. 

Maar de groep gaat verder dan simpele participatie, ze willen als partners betrokken worden in het proces.

Een aantal figuren die zich rond de violist hebben verzameld hebben zich verenigd in een vzw. Deze vzw, met maatschappelijke zetel bij Paul Van Houtte thuis, eist betrokken te worden.

Burgerparticipatie zoals de actiegroep dit voorstelt is een tamelijk onverhulde eis om henzelf 'inspraak' en beslissingsrecht te geven in een proces.

“Geef sos sint-anna de kans en de ruimte om samen een overlegplatform te creëren, met voortschrijdend inzicht.”

Aan het einde van hun pleidooi formuleerden ze hun concrete 'voorstellen', waaronder: “Neem de vzw SOS Sint-Anna als officiële gesprekspartner op in een overlegplatform, gevormd door experten, stadsdiensten, juristen, financiers, architecten. Mensen die het volledige herbestemmingsproces adviserend begeleiden.”

Open de kerk

De actiegroep eist al maanden dat de kerk voor hen moet worden geopend. Meer. Nu proberen ze hun slag te slaan. "Open de Sint-Annakerk, op vaste openingsmomenten. Voor iedereen en biedt mogelijkheid tot deelname overkoepelende activiteiten geschikt voor het gebouw te organiseren."
Eerst en vooral toch even de zij-bemerking dat deze eis nog maar eens het gebrek aan enige dossierkennis aantoont van de actiegroep. De Sint-Annakerk is, voorlopig nog, een kerk, een gebouw van de eredienst en de afspraak is dat dit zo blijft, tot op het moment van de herbestemming. De gemeenteraad kan zich niet uitspreken over het beheer van een gebouw van de eredienst. Maar bon.

De actiegroep wil dat de stad de kerk openstelt voor hen. Ze willen de kerk gebruiken als actiemiddel en ze willen dat de gemeenschap hier voor betaald. 


de restauratie

De vorige keer dat de actiegroep de gemeenteraad mocht toespreken stelde ze: “We moeten de kerkfabriek feliciteren, ze heeft de kerk goed onderhouden. De kerk moet niet gerestaureerd worden.” Gevleugelde woorden van woordvoerder Paul Van Houtte. Geen verdere toelichting te horen of achteraf te vinden over waar deze uitspraak op zou gebaseerd zijn, noch over de bevoegdheid of expertise van diegene die deze uitspraak deed.

Terwijl elk klein kind ziet dat de kerk verder gerestaureerd moet worden.

Dezelfde woordvoerder, Paul Van Houtte slaagde er in om nu iets heel anders te zeggen. “De grote restauratie kan gespreid worden in de tijd. Er kan gekeken worden welke stukken het eerst moeten gedaan worden en dan telkens weer gekeken. Spreiden is beter dan alles in één keer doen.” Wederom geen enkele indicatie van waar die uitspraak op zou kunnen gebaseerd zijn, noch over de expertise van diegene die deze uitspraak doet.

Het is dan ook ongelofelijke onzin. Het is overduidelijk dat de spreker geen enkel benul heeft van wat de restauratie van een dergelijk gebouw allemaal inhoudt.

Deze twee, tegengestelde, uitspraken hebben twee dingen gemeen: Ten eerste getuigen ze van een fundamenteel gebrek aan dossierkennis, in combinatie met de arrogantie om ondanks dat gebrek zwaarwichtige uitspraken te doen. Ten tweede zijn beide uitspraken ingeven niet door een 'liefde voor het monument' maar door het feit dat ze niet kunnen antwoorden op de vraag waar ze de nodige middelen vandaan schikken te halen. Als je geen geld hebt, en geen benul hoe er aan te geraken, dan zeg je maar dat je dat geld helemaal niet nodig hebt en hoop je dat niemand dat door heeft. 

Beide uitspraken zijn ronduit gevaarlijk. Sint-Anna moet gerestaureerd worden. Sint-Anna moet dringend gerestaureerd worden. 

Onzin rondbazuinen brengt geen zoden aan de dijk. Integendeel. 

verder

Op haar geheel eigen onbescheiden wijze geeft de SOS-groep haar visie op hoe het gebouw in de toekomst beheert dient te worden. “Aangezien de burger sowieso meebetaald moet het gebouw stadsbezit blijven. Het moet beheerd worden door een samenwerkingsverband, de stad organisatorisch, mecenaat en burgers die meedenken.”

Wie denkt dat de sos-actiegroep opkomt tegen een commercialisering is dus grondig mis. De groep stelt hier voor dat de stad alles regelt en dat zij ('met 'burgers' bedoelen ze zichzelf) en de sponsors het beheer op zich gaan nemen.

"we zijn een verbindende groep"

Een uitspraak die werkelijk om over de grond te rollen van het lachen is. De SOS-groep beweert 'een verbindende groep' te zijn.
Iedereen die niet mee doet met de groep of die zelf maar kritische vragen heeft krijgt te horen dat hij/zij 'verkocht' is. Vorige week liep er op straat een sujet naar mij te roepen 'wie betaalt er u'.
Iedereen die niet akkoord gaat krijgt te horen dat 'Sint-Anna u niet kan schelen', dat 'ge de kerk dus niet wilt redden'. En andere verwijten.
De groep is zelf zo verbindend dat Luk De Bruyker het zelfs nodig vond om er in zijn column in de Gentenaar over te getuigen. "'k Hê tslefs al bedreiginge gekreege omda 'k nie solideer ben." Meer

Ik vat het geheel van hun interventie samen: SOS Sint-Anna eist de kerk, nu onmiddellijk, om er mee te doen wat ze willen. Sponsors mogen meebeslissen. De stad moet hen ondersteunen, financieel én organisatorisch.  Ze hebben geen dossierkennis en dat is de schuld van de stad.

Gent zonder Bourgoyen, Patershol of Gravensteen

Maandag was er in de commissie cultuur, feesten en sport ruim tijd uitgetrokken voor het dossier Sint-Anna. Er was toelichting door vicaris De Jonghe, namens het Bisdom Gent en er was toelichting door een woordvoerder van Delhaize.

Je kunt de zitting hier herbeluisteren. Ik kan het alleen maar aanraden. Er was namelijk ook tijd uitgetrokken voor de zogenaamde SOS Sint-Anna-actiegroep. En die lieten zich weer van hun meest fantastische kant zien.

Vandaag heb ik enkel tijd om er een enkele parel uit te lichten.

Een woordvoerder van de groep declameerde volgende openingszin: 'Stel u even voor: een Gent zonder Bourgoyen, zonder Patershol of zonder Gravensteen. ...”

Beweren dat de Sint-Annakerk gaat verdwijnen is demagogie en paniekzaaierij.

Het is niet omdat er in het Gravensteen niet meer gemarteld wordt, dat er geen Gravensteen meer is, het is niet omdat er geen stadswachten in het Belfort meer zitten dat er geen Belfort meer is en zo kunnen we nog even doorgaan. Het is niet omdat een gebouw verandert van functie dat het ook verdwijnt. Een kerk of kapel verdwijnt niet uit het stadsbeeld omdat er geen mis meer in gelezen wordt. Dat zou metafysica van een hoog niveau zijn. De Franciscanerkerk aan de Oude Houtlei staat er nog steeds, ga gerust kijken. Het is niet omdat er geen missen meer plaatsvinden dat de kerk verdwijnt uit het straatbeeld. Je kan er je beentjes onder tafel schuiven, uitstekend eten en er een wijntje bij drinken en nog steeds staat die kerk er.

Je kan in Gent kleren kopen, eten en drinken, fitnessen, les volgen of les geven, naar tentoonstellingen kijken, naar recepties gaan, je fiets parkeren, naar theater kijken, naar een veiling gaan,wonen en je kind circuskunstjes laten doen in voormalige kerken en kapellen. Deze gebouwen maken overduidelijk nog steeds deel uit van het straatbeeld.

Blijkbaar is de zogenaamde SOS-actiegroep er van overtuigd dat er een gapend gat gaat liggen aan het Sint-Annaplein als het Consortium Markthal het beheer overneemt. Een heel merkwaardige manier van redeneren.

Waarom het gebouw dan niet zou verdwijnen als ZIJ de boel overnemen moet je mij niet vragen. Ik versta de logica achter het verdwijnen al niet, laat staan dat ik de logica zou begrijpen achter een niet-verdwijnen. De actiegroep wil immers zelf de kerk in handen krijgen, om er 'concerten' te geven en een 'stilteruimte' en drie euro entree-geld te vragen. De actiegroep wou eerst dat 'de burgemeester' de kerk verkocht aan 1 euro, nu verspreiden ze filmpjes waarin de kerk te koop wordt aangeboden voor 'not to much money, maybe half a milion'.

Beweren dat de Sint-Annakerk gaat verdwijnen is demagogie en paniekzaaierij. Beweren dat de Sint-Annakerk gaat verdwijnen als jij haar niet krijgt is compleet bizar en tamelijk hysterisch. 

Wordt vervolgd.

Tom De Meester over actie - tuupetegoare

Vrijdag maakte de PVDA bekent dat Tom De Meester de lijsttrekker wordt voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen. Akkoord dat is nog een eindje, maar toch, alle traditionele partijen hebben hun 'kanonnen' al klaargezet en zijn al zich volop aan het profileren. Een uittreksel uit zijn speech.

In januari vorig jaar lanceerden wij een petitie met een 5-punten-plan tegen sluikstorten. Eén van de eisen: méér personeel bij IVAGO om het zwerfvuil snel op te ruimen.

Direct reactie van schepen Tine Heyse. “Milieuschepen ontkracht vijfpuntenplan PVDA.” Extra personeel was “geen goed idee”, zei Heyse. Want “welk signaal geef je dan? Stort maar, wij ruimen het wel op.”

Maar onder druk wordt alles vloeibaar. Vele handtekeningen later, in maart 2015, pakt Tine Heyse plots uit met een nieuw actieplan tegen sluikstorten, met als hoofdpunt: 25 man extra personeel in de strijd tegen sluikstorten. Voortschrijdend inzicht, heet dat. En vooral: actie loont!

En weet je nog, dat ponton op de Graslei? Tien dagen lang mocht projectontwikkelaar Real Estate het mooiste plekje van Gent afhuren voor een privé-feestje. Officieel vergund door het schepencollege als een ‘cultureel evenement’.

Wij vonden het van de pot gerukt dat de openbare ruimte, onze Graslei, voor een appel en ei tijdelijk geprivatiseerd werd voor een exclusief luxefeestje van projectontwikkelaars en vastgoedbaronnen. Oeioeioei. Een “hetze”, riep schepen Peeters, “hysterie”. Maar uiteindelijk moest het stadsbestuur wel plooien. “Dit is niet voor herhaling vatbaar”, moest Termont publiekelijk toegeven.

Maanden hebben we actie gevoerd om te pleiten voor meer betaalbare huisvesting in onze stad. Er staan 10.000 mensen op de wachtlijsten, en 2 op 3 sociale woningen moet gerenoveerd worden. Resultaat: het stadsbestuur maakt 5 miljoen euro extra vrij voor de renovatie van sociale woningen plus 120.000 euro om de verhuiskosten van sociale huurders te helpen betalen. Dat is één van de eisen die we in september nog op het stadhuisoverleg met Tom Balthazar in september hebben benadrukt, vandaag is het realiteit. We zitten niet in de gemeenteraad, nog niet, maar we wegen wel.

Al vijf maanden was de roltrap in het station Gent-Dampoort kapot. De PVDA voert actie, en twee dagen later staat er al ploeg technici om de roltrap te herstellen. Het heeft ons bloed, zweet en tranen gekost, we hebben handtekeningen opgehaald, we hebben minder mobiele mensen zélf de trap opgeholpen, we hebben parlementaire vragen gesteld in de Kamer, maar het heeft opgebracht. Hout vast houden, maar sinds vorige week werkt de roltrap in Gent-Dampoort weer.

We zijn een partij van de actie, vrienden. Nie neuten, nie pleujen, maar samen actie voeren voor wat Gentenaars belangrijk vinden, voor een stad op mensenmaat. Tuupetegoare, zoals we hier zeggen.

Ik stem PVDA +

Kameraden en vrienden, Gentse broeders,

vandaag trekken wij wederom naar de stembus. In Gent kan je een heel nuttige stem uitbrengen, zorg er voor dat Gent, met Tom De Meester een linkse oppositie heeft.

Laat de oppositie niet aan Siegfried over

Kameraden en vrienden, zondag is het wederom kiezinge. 

 

Op bijna alle lijsten die bij deze verkiezingen opkomen staan vrienden van mij, die ik uiteraard allen veel succes wens.

In tegenstelling tot nogal wat andere steden ligt in Gent de uitslag al min of meer vast. Burgemeester Termont gaat er nog een ambtstermijn aan toe voegen, samen met Open VLD en met kartelpartner Groen. De Nieuwe Vlaamse Alliantie gaat weliswaar veel stemmen halen, maar gaat in de verste verten niet in buurt geraken van de meerderheid. Siegfried en zijn Manschaft heeft hier in Gent geen geloofwaardig verhaal kunnen opzetten. Het klakkeloos volgen van de Vlaams-nationale campagne en het meesurfen op de media-campagne van de übersturmann leidt in Gent tot niets.

Termont, en het Gentse stadsbestuur, heeft het politiek-gezien geniale vermogen om (bijna) alles verkocht te krijgen zonder daarop afgerekend te worden. Megalomane projecten van hier tot ginter, van de dokken over de statie, tot de nieuwe bibliotheek, met als absoluut dieptepunt de schaapstal, het lijkt het imago van de sympathieke en volkse burgervader niet te raken.

Ook de tactisch geniale zet om Groen binnen te halen zal Termont zeker geen windeieren leggen.

Het helpt zeker ook dat de oppositie in Gent niets voorstelt, de NVA heeft geen eigen Gents verhaal, de CD&V lijdt aan chronische bloedarmoede en de fascisten hebben zichzelf de dieperik in geruzied.

Wat wel spannend zal worden is de vraag of Gent de komende legislatuur een linkse oppositie zal hebben. Tom De Meester, van PVDA +, staat klaar om in gemeenteraad oppositie te voeren.

5000 stemmen heeft Tom nodig, om er voor te zorgen dat niet enkel Siegfried de stem van de oppositie zal worden.

Ook Groen en Spa hebben er alle belang bij dat Gent een linkse oppositiestem zal hebben. Als er enkel en alleen een rechtse oppositie is, wordt de rechtse sirenenzang moeilijk te weerstaan. Dat zag in zo vele steden waar een (toen nog) sterk Vlaams Belang het beleid een stevige ruk naar rechts gaf.

Gentse toegankelijkheid

Het tijdschrift Weliswaar heeft, naar aanleiding van de aankomende gemeenteraadsverkiezingen, een reeks lopen over het toegankelijkheidsbeleid in verschillende steden en gemeenten.

Het artikel over Gent nemen we hier, zonder blozen, integraal over:

Een man steekt de Korenmarkt over, met zijn witte stok voor zich uit tastend. Dat moet Herman Caulier zijn, voorzitter van de werkgroep Toegankelijkheid binnen de Gentse Adviesraad voor personen met een handicap. Hij is uit ervaring bekend met het shared space concept dat ervan uitgaat dat de gebruikers van de publieke ruimte meer rekening houden met de anderen als er geen signalisatie is. "Maar voor blinden kan het de hel zijn."

We hebben afgesproken voor de ingang van het vroegere postgebouw, nu shoppingcenter Post Plaza. “Het is moeilijk om van de tramhalte rechtstreeks naar de Plaza te gaan, je vindt op deze vlakte geen enkele referentie”, zegt Herman Caulier na de begroeting. “Natuurlijk is het voor rolstoelgebruikers beter als alles plat is. Maar om oriëntatiepunten te hebben, moet je als slechtziende al rond de Sint-Niklaaskerk gaan. Dit plein is een shared space en dat is voor slechtziende en blinde mensen altijd problematisch.”

Het shared space concept is bedacht door Nederlandse urbanisten. Het gaat ervan uit dat de gebruikers van de publieke ruimte meer rekening houden met de anderen als er geen verkeerssignalisatie en geen afbakeningen zijn. “Als er ook auto’s toegelaten zijn in de shared space, zoals op het Leuvense Martelarenplein, is het voor blinden helemaal een hel”, zegt Caulier. “Maar we zijn ook op onze hoede voor fietsers. Een auto hoor ik van ver, een fietser pas als hij vlak voor mij is.”

Shared space versus oriëntatie

“Geef mij maar een stoeprand om me te oriënteren. Ribbellijnen zijn ook een goede referentie, maar als er op een plein te veel zijn aangebracht, verlies je je oriëntatie. Leesbaarheid, daar gaat het om. Niet alleen van pleinen, ook van gebouwen. Als regelmatig bezoeker van Bozar vind ik in dat zalencomplex perfect mijn weg omdat de circulatie logisch en leesbaar is.”
Terwijl we praten, wandelen we over de Korenmarkt. Op de dubbele rij ribbeltegels langsheen de terrassen staat hier en daar een bord. “Dat hoeft geen probleem te zijn”, meent Caulier, “net zoals de ribbels vertellen die reclamepanelen ook waar je loopt.”

Op andere Gentse pleinen vindt hij makkelijker referentiepunten. De Kouter is hem vertrouwd, want hij heeft er 35 jaar bij een bank gewerkt. Op de Vrijdagsmarkt valt iets af te dingen. “Er is nauwelijks een hoogteverschil tussen het plein en de rijweg die er rondom in geïntegreerd is. Dat is gevaarlijk voor iemand die blind is. Het Sint-Pietersplein? Ik kom er niet vaak, maar de laatste keer ondervond ik geen problemen. Ik kon de gevelrij als gidslijn gebruiken omdat ik in de kerk moest zijn. Weet u, iemand die blind is, steekt nooit diagonaal een plein over.”

We besluiten een koffie te drinken. “Ik bezoek zelden cafés als ik alleen ben”, zegt Herman Caulier terwijl hij zijn speciale portemonnee bovenhaalt waarin de muntstukken gesorteerd zitten. “Alleen als ik lang moet wachten op een treinverbinding, ga ik soms iets drinken.”

Elke dag de trein

Herman Caulier is met pensioen, maar neemt zowat elke dag de trein in het Sint-Pietersstation. “Ik ben nu voltijds met toegankelijkheid bezig, mijn werkterrein ligt tussen De Panne en Lanaken. Ik rij nooit mijn bestemming voorbij. Als ik twijfel, bel ik 02 432 00 00 en via het treinnummer weet ik dan waar ik mij op dat moment bevind.”
Ook een labyrint als Brussel-Centraal schrikt hem niet af: de ribbellijnen leiden hem altijd naar de lokettenzaal. “Dan weet ik dat rechts de metro is en links het Europaplein.”

‘s Ochtends neemt hij in zijn woonplaats Oostakker de bus naar het Sint-Pietersstation. Over de buschauffeurs klaagt hij niet, ze gunnen hem de tijd om op te stappen. “Ze kennen me. Ik zeg altijd goedemorgen en dan zijn die mensen ook vriendelijk.”
“Wist je dat Gent systematisch de bus en tramhaltes aanpast als er ergens werken uitgevoerd worden. Niet alleen in het centrum, maar onlangs ook in Oostakker. Wat ook verbeterd is, is de manier waarop de werven afgezet zijn. Ook aan het Sint-Pietersstation, inderdaad. Daar zit ik in de klankbordgroep en ik ben ook betrokken bij het nieuwe Arteveldestadion dat volledig toegankelijk zal worden.”

Gent loopt voorop

“Onlangs vroeg iemand van het expertisecentrum Enter waarom onze stad altijd voorop loopt als het over toegankelijkheid en inclusief beleid gaat. Het antwoord is simpel: de adviesraad en de toegankelijkheidsambtenaar gaan niet met elkaar in de clinch, maar vragen zich af hoe ze de problemen kunnen oplossen. Belangrijk daarbij is dat schepen Guy Reynebeau van Gelijkekansenbeleid en de schepen van Mobiliteit, Martine De Regge, de toegankelijkheidsambtenaar ernstig nemen. Gent mag zich trouwens gelukkig prijzen met zo’n bekwame toegankelijkheidsambtenaar. Als architecte ziet zij dingen die mensen die dagelijks met mobiliteit bezig zijn niet opmerken.”

“Natuurlijk kan het beter, daarvoor bestaat ook het meldpunt handicap@gent.be. De toegankelijkheidsambtenaar lost de gemelde problemen zo snel mogelijk op. Als dat niet lukt, komt de kwestie op de agenda van de werkgroep.”

“Momenteel bereiden we een experiment voor waarbij slechtzienden op cruciale punten auditieve informatie kunnen opvragen. Dat bestaat al in het station van Namen. Soms kunnen we ook nog leren van voorbeelden in het buitenland. In Almere, boven Amsterdam, krijg je op alle trams en bussen visuele en auditieve informatie over het traject. Dat is voor iedereen interessant, niet alleen voor slechtzienden en doven.”

Universal design

Ook Toegankelijkheidsambtenaar Marie-Andrée Avraam is geen voorstander van shared spaces omdat blinden er zich niet kunnen oriënteren. “Blinde personen verkiezen ook natuurlijke gidslijnen zoals de gevelrij of een trottoirboord boven geleide lijnen via ribbeltegels. Voor de Korenmarkt hebben we gepleit voor een klein opstandje aan bijvoorbeeld de tramlijnen, maar in een stad als Gent is het ontwerp van een plein een moeilijke oefening omdat er zoveel diensten bij betrokken zijn. In kleinere gemeenten is het makkelijker om de betrokkenen op een lijn te krijgen.”

“Een van de belangrijkste knelpunten zijn de kasseien. Monumentenzorg wil die behouden in de historische kern, maar rolstoelgebruikers worden door elkaar geschud. Als je last hebt aan je rug is het nog erger. Daarnaast zijn ook de niveauverschillen in Gent niet te onderschatten.”

“Positief is de samenwerking vanuit verschillende disciplines met het beleid en de gebruikers. Een goed voorbeeld zijn de projecten Universal design in de hogeschool Sint-Lucas. Studenten werken samen met doelgroepen om tot een concrete output te komen. Dat levert bruikbaar materiaal op dat we in toekomstige projecten meenemen.”


Fiche Gent

Toegankelijkheidsambtenaar: Marie-Andrée Avraam
Bevoegde schepen: Guy Reynebeau
Klachten: 09 210 10 10 (centraal aanspreekpunt), handicap@gent.be
Aantal personen met een beperking: Integraal geschat op 16%.
Budget toegankelijkheid: Nominatief niet bepaald; toegankelijkheidsambtenaar wil strategische doelstellingen in de nabije toekomst koppelen aan budgetten
Belangrijke verwezenlijking: Geprinte reliëfplannen zijn grote hulp voor blinden (ook voor mensen met een verstandelijke beperking).
Grootste knelpunt: Kasseien

Een beetje te veel goed nieuws naar mijn mening. De stad dient nog heel wat dingen aan te pakken om onze stad werkelijk toegankelijk en gastvrij te maken. Ik denk maar aan de toegankelijk van de openbare gebouwen. Om over de stations nog maar te zwijgen.