"Voka is nu gansch het volk"

"De ware subsidieslurpers zijn niet die professoren en schrijvers die maandelijks in een academiezaal samenkomen, maar de arrogante bovenklasse die privévluchten vanuit Deurne naar Nice of Dubai door de belastingbetaler laat meefinancieren, maar dan met “werkingsmiddelen” in plaats van subsidies."  

 

 Op deze grijze zondag een lezenswaardige tekst van Jan Dumolyn over het besparingsbeleid van onze neoliberale Vlaamse regering. 

 

De N-VA luistert alleen nog naar de ondernemersclub Voka en heeft het traditionele culturele nationalisme definitief losgelaten, schrijft Jan Dumolyn.

 

Er is al wat inkt over gevloeid, maar het blijft schokkend: de Vlaamse regering heeft drastisch gesnoeid in de subsidies voor kerninstellingen van het Nederlandstalige culturele en intellectuele leven. De Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letterkunde (Kantl) verliest tegen 2027 bijna de helft van haar werkingsmiddelen, zonder inhoudelijke evaluatie. Ons Erfdeel, dat decennialang de culturele samenwerking tussen Nederland en Vlaanderen bevorderde, ziet zijn steun gehalveerd en in een volgende fase nog verder teruggeschroefd. Ook de Ultimas verdwijnen – een schrijnend afscheid van wat ooit de Belgische Staatsprijzen voor Vlaamse Letterkunde waren, de eerste officiële erkenning voor auteurs als Guido Gezelle, Cyriel Buysse, Louis Paul Boon, Hugo Claus, Patricia De Martelaere en Kristien Hemmerechts. Eenzelfde besparingslogica treft de Koninklijke Vlaamse Academie van België (KVAB).

 

Met die kortzichtigheid ondergraaft Vlaanderen niet alleen zijn taal-, cultuur- en wetenschapsbeleid, maar ook een deel van de intellectuele infrastructuur waarop dat beleid generaties lang steunde. Voor het grote publiek zijn ze misschien onbekend of stoffig, maar academies voor taal, kunst en wetenschap gaat terug tot de 17de eeuw, toen Europa kennis en cultuur begon te organiseren in instellingen als de Académie française en de Royal Society.

 

Het waren aanvankelijk natuurlijk elitaire genootschappen die de natievorming moesten ondersteunen, maar ze groeiden uit tot symbolen van de bijdrage van wetenschap, kunsten, geschiedenis, taal en cultuur aan de maatschappelijke ontwikkeling. In de oorspronkelijk uitsluitend Franstalige Belgische context kregen de Vlaamse academies bovendien een emancipatorische functie. Kantl en KVAB zijn nog altijd maatschappelijk relevant: ze stimuleren onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek en versterken taal en cultuur. En dat alles voor een overheidssubsidie die binnen de Vlaamse begroting bijna niets voorstelt.

 

De Vlaamse culturele wereld trok fel van leer tegen bevoegd minister Caroline Gennez (Vooruit). Filosofe Tineke Beeckman (DS 22 oktober) hekelde naar aanleiding van deze bezuinigingen het typische beoordelen van cultuur op ofwel economisch nut (door de rechterzijde) ofwel moreel activisme (door links). Zij pleitte voor de intrinsieke waarde ervan. Schrijver Christophe Vekeman (DS Weekblad 25 oktober) verweet Gennez een dedain voor het culturele verleden zelf. Niet dat er zonder zulke academies of Groot-Nederlandse initiatieven nu plots geen waarde aan de schone kunsten en letteren meer gehecht zou worden uiteraard. Impulsen tot creativiteit en vernieuwing komen van onderuit. Maar vanuit historisch standpunt is die cultuuraverse kleinburgerlijkheid van de Vlaamse regering wel een symbolisch breukmoment.

 

Hefboom voor emancipatie

 

Zowel de Vlaamse beweging, de socialisten en de christendemocraten beschouwden traditioneel taal en cultuur als een fundamentele hefboom voor emancipatie. Het Nederlands moest toegang bieden tot onderwijs, maatschappelijke participatie, zelfontplooiing en economische ontwikkeling. De flamingante socialist August Vermeylen benadrukte dat de taalstrijd een middel daartoe was, geen doel op zich. Hij stond aan de wieg van de vernederlandsing van de Gentse universiteit.

 

In dat streven naar geestelijke ontvoogding werd ook aan de letterkunde veel belang gehecht. De Vlaamse beweging had trouwens zelf ooit avant-gardistische schrijvers zoals Paul van Ostaijen en Wies Moens. Na de Tweede Wereldoorlog ontwikkelde de Vlaamse literatuur zich echter kosmopolitischer en progressiever, met Claus en Boon als vrijgevochten boegbeelden. Priester-dichters moesten nu plaats maken voor maatschappijkritiek. Maar ook toen zou geen enkele politicus erover gedacht hebben de grote Vlaamse schrijvers niet meer op een voetstuk te plaatsen.

 

Vandaag breekt de Vlaamse regering dus nog wat meer met zijn emancipatorische tradities: taal en cultuur lijken geen hefboom meer. Maar die koerswijziging heeft diepere sociologische wortels. De Vlaamse kapitalistische elite die zich na de oorlog ontwikkelde, heeft nooit veel interesse betoond in cultuur of mecenaat, het bleef in hoofdzaak beperkt tot statusvertoon en lidmaatschap van societyclubs. Cultuur was voor veel hardwerkende ondernemers altijd een luxe en geen maatschappelijke noodzaak. Het huidige beleid is daar een logisch vervolg op: cultuur wordt gemeten aan economisch nut, niet aan intrinsieke waarde of identiteit. Vandaag zijn de kunstenaars en schrijvers die zichzelf Vlaamsgezind noemen bovendien op de vingers van een hand te tellen, maar de liefde komt ook niet van de andere kant.

 

De N-VA luistert nu blijkbaar alleen nog naar de ondernemersclub Voka en lijkt het traditionele culturele nationalisme definitief te hebben losgelaten – waarmee ik zeker niet wil suggereren dat alle Voka-leden cultuurbarbaren zijn. Zelfs de eigen Vlaamse Volksbeweging en de IJzertoren zetten ze op droog zaad. Vooruit en CD&V volgen slaafs dat beleid. Wat overblijft, is een soort centennationalisme en veel getoeter over technologische ontwikkeling en Vlaamse veerkracht. Jozef Deleu, de oprichter van Ons Erfdeel, waarschuwde al in de jaren 80 voor dat soort tamme middelmatigheid. Het is dan ook ironisch dat ook zijn erfenis nu wordt wegbezuinigd.

 

Maar ook links verzaakt dus aan zijn plicht. Het ideaal van volksverheffing – cultuur voor iedereen, ongeacht inkomen – werd eigenlijk al in de jaren 70 overboord gegooid.

 

Zogenoemde expats

 

Waar het Vlaams-nationalisme ooit taal zag als instrument van emancipatie, gebruikt de N-VA die taal nu eerder om te disciplineren. Migranten en anderstalige jongeren worden geconfronteerd met een hiërarchie van talen: alleen het Nederlands telt, hun moedertaal wordt bestraft of gemarginaliseerd. Die energie zouden we misschien beter gebruiken om onze anderstaligen intensief met de Nederlandse letterkunde te confronteren. Maar de zogenoemde expats – een woord dat ik nooit echt heb gesnapt, maar waarvan ik denk dat het ‘rijke migrant’ betekent – mogen natuurlijk wél overal ongehinderd Engels gebruiken. Ook aan de universiteiten, waar het Nederlands langzaam maar zeker doodgeknepen wordt.

 

Het idee dat echte levensvervulling voortkomt uit wetenschappelijke ontwikkeling of kunstzinnige ervaring, los van economische toepassing, klinkt hopeloos ouderwets. Maar literatuur, muziek, natuurobservatie of zuivere wiskunde zijn niet elitair – die misvatting bestaat jammer genoeg ook bij progressieven. Elitair zijn rijke mannen die met helikopters hun bedrijfsfeesten aandoen en er de werknemers gratis worsten en schlagermuziek voorschotelen. Of voetbalploegen kopen en daarom in de pers als ‘grote meneer’ betiteld worden. De ware subsidieslurpers zijn niet die professoren en schrijvers die maandelijks in een academiezaal samenkomen, maar de arrogante bovenklasse die privévluchten vanuit Deurne naar Nice of Dubai door de belastingbetaler laat meefinancieren, maar dan met “werkingsmiddelen” in plaats van subsidies.

 

Misschien moeten onze Vlaamse ministers Hendrik Consciences roman Baas Gansendonck nog eens lezen. Die rijke, maar ongeletterde herbergier uit de Kempen ging ten onder aan inhaligheid, hoogmoed en een gebrek aan zelfkritiek. Steeds meer lijkt hij het spiegelbeeld van onze zelfgenoegzame Vlaamse bovenklasse te worden.

 

 

N-VA anders bekeken

Kameraden en vrienden, het ABVV heeft een nieuwe brochure uitgebracht. Een studie over de N-VA, het separatisme en vooral haar patronale agenda.

"Opmerkelijk is dat die populariteit zich niet vertaalt in grote aandacht voor het programma van de N-VA. Vooral haar sociaaleconomische visie blijft uit de schijnwerpers. Alsof de N-VA alleen maar over de staatshervorming iets te zeggen heeft.Welke sociaaleconomische plannen heeft de N-VA in haar schuif liggen? En welk beleid voert de N-VA vandaag al in de Vlaamse regering, waar de partij onder meer het domein Werk in handen heeft?"

Zeer lezenswaardig moet ik zeggen.

Voor hen die zouden twijfelen, een overzicht van de inhoud:

Deel 1: N-VA: een separatistische agenda

• Op zoek naar de eigen volksidentiteit
• Van staatshervorming naar staatshervorming

Deel 2: N-VA: een patronale agenda

• Meer cadeaus voor de werkgevers
  • Vennootschapsbelasting
  • Notionele intrestaftrek
  • Fiscale concurrentie
  • Subsidies aan bedrijven
• Loon- en arbeidsvoorwaarden aan banden gelegd
  • Flexibele arbeidstijden
  • Flexibele lonen
  • Flexibele contracten
  • Brugpensioen afschaffen
• Werkzoekenden harder aanpakken
  • Meer begeleiden, of alleen maar straffen?
  • Werkloosheidsuitkeringen: beperkt in de tijd
  • Wachtuitkeringen afschaffen
  • Rechten en plichten: holle slogans zonder inhoud
• Sociale zekerheid: een dubbele splitsing
  • Niet-arbeidsgebonden risico’s
  • Arbeidsgebonden risico’s
• Minder overheid, meer privé
• En de vakbonden?
  • Algemeen Vlaams belang?
  • Vakbondsorganisatie
  • Dienstverlening
  • Vlaams sociaal overleg

Uitleiding: De Voka-alliantie

Voor hen die nog zouden twijfelen, de brochure is geheel en al gratis te downloaden. Lees hier de volledige brochure (pdf)

"Het is nog niet te laat, maar wel… hoog tijd"

"De regeringsonderhandelingen met de zeven partijen (groenen, socialisten, CD&V en cdH en N-VA) slepen zich voort. Er komen wel een paar verontrustende evoluties naar buiten. Over de regionalisering van de arbeidsmarkt, de voorbode van de splitsing van de werkloosheidsuitkeringen, en de splitsing van de kinderbijslagen is er al bijna een akkoord."

David Pestieau van het weekblad Solidair maakt enkele pertinente bedenkingen:

"Di Rupo wil absoluut een akkoord en gaat daarom veel verder dan Leterme durfde te dromen in 2007-2008."

"De Wever wil op kort termijn minstens een of twee ‘vette vissen’ : de volledige regionalisering van een belangrijk aspect van het federaal systeem (bijvoorbeeld de splitsing van de kinderbijslagen en/of van de belastingen), in de overtuiging dat dit een kwalitatieve doorbraak creëert die leidt tot de ontmanteling van de federale sociale zekerheid en de federale belastingen."

Uit respect voor het kiesresultaat?

"de evolutie naar het confederalisme leidt tot de splitsing van de sociale zekerheid en betekent daarmee het einde van de interpersonele solidariteit."

"Moeten we 'het kiesresultaat respecteren', omdat de bevolking in Vlaanderen zich duidelijk zou hebben uitgesproken voor het confederalisme of zelfs voor de onafhankelijkheid van Vlaanderen?"

1. hebben de kiezers in het noorden hier wel voor gekozen?

"Bijna alle grote partijen van het noorden wilden volgens hun kiesprogramma’s evolueren naar een confederalisme. En zij die dat niet wilden, gingen zeker niet tegen de stroom in. In de grote media was er zo goed als geen tegensprekelijk debat over deze kwestie. De kiezer had dus geen duidelijke politieke keuze tussen politieke partijen voor confederalisme en partijen die meer eenheid willen tussen noord en zuid van het land."

2. de motieven van de kiezers

"Volgens een postelectorale studie van het met de KUL verbonden Indigov-instituut waren de thema’s die het meest de keuze van de kiezer beïnvloedden, in rangorde van belangrijkheid:
1. de pensioenen
2. de begroting
3. de staatshervorming
4. werk
5. de migratiepolitiek
De motivering van de N-VA-kiezers was dus heel wat genuanceerder dan een eenduidig mandaat voor een staatshervorming naar een confederalisme dat op lange termijn leidt tot de splitsing van België." (geciteerd in artikel De Tijd)

3. de politici mogen in geen geval op hun eentje beslissen

"De werkloosheidsuitkeringen, de ziekteverzekering… zijn veroveringen van de werkende bevolking en de sociale zekerheid is een kathedraal die steen per steen door de werkende bevolking uit noord en zuid van het land is gebouwd. De sociale zekerheid wordt overigens gedeeltelijk ‘medebeheerd’ door de werkende bevolking. De werkloosheidsuitkeringen bijvoorbeeld worden door de vakbonden uitbetaald: een splitsing van het werkgelegenheidsbeleid zou een geïnstitutionaliseerde splitsing van de vakbonden betekenen."

4. de N-VA kan haar doel op korte termijn niet realiseren als ze daar geen objectieve bondgenoten voor vindt in het zuiden van het land, die akkoord gaan met dat splitsingsidee.

"De regionalisten van het zuiden van het land vormen op het moment nog maar een kleine minderheid maar ze kunnen de komende weken aan kracht winnen, vooral al het fatalistische argument “er is niets tegen te doen” meer gewicht krijgt."


Het is nog niet te laat… wel hoog tijd

"Het klinkt allemaal weinig hoopvol voor al wie vasthoudt aan de eenheid van de sociale zekerheid, zowel in het noorden als in het zuiden van het land. De weg die de onderhandelaars nu inslaan kan alleen maar doodlopen. In het beste geval komen er schijncompromissen en later nieuwe en nog diepere crisissen. In het slechtste geval volgt er een zware politieke crisis.

Met een doorgedreven splitsing van de bevoegdheden wil de N-VA uitdrukkelijk een rechtser beleid voeren en tegemoetkomen aan de vragen van de Vlaamse werkgeversorganisatie Voka. Ze brengt niets goeds voor de werkende mensen van het noorden van het land: verzwakte vakbonden, opgedreven verlenging van de loopbaan, beperking van werkloosheidsuitkeringen in de tijd. Ze verergert de situatie in Wallonië door het verlies van inkomsten van de sociale zekerheid, de loonsverlaging en de afbraak van de sociale rechten als gevolg van een verscherpte concurrentie met Vlaanderen.

Het N-VA-project waar ook CD&V zich achter schaart, is nationalistisch en neoliberaal. Het kan alleen gestopt als de georganiseerde werkende bevolking één blijft. En als links over de taalgrens heen overlegt en zich niet meer laat meeslepen door de logica van een Vlaams front tegen een Franstalig front of vice versa. Het is nog niet te laat, maar wel… hoog tijd."

Lees het volledige artikel

Andere ten zeerste aangeraden lectuur over dit thema:

Actieplatform Gezondheid en Solidariteit over splitsing gezondheidszorg

Dirk Van Duppen: 'Gezondheidzorg: Splitsing staat tegenover solidariteit'

en tenslotte een algemenere, zeer interessante powerpoint van Red de Solidariteit

de Vooruitgroep over de N-VA-Doctrine

De Vooruitgroep, Gentse progressieven die genoeg hebben van al dat Vlaams-nationaal gezwam, waaronder Pascal Debruyne, Eric Goeman, Ida Dequeecker, Rik Pinxten, Dirk Tuypens, Ico Maly, Dominique Willaert en Jan Blommaert, heeft een zeer interessant opiniestuk geschreven. Enkele bijzonder rake passages:

"Het opvallendste kenmerk van de voorbije verkiezingen is wellicht dat de standpunten van de N-VA bijna op geen kritiek stuitten. Alsof er op programma en ideologie niets af te dingen valt. Ook de progressieve partijen Groen! of SP.A konden of wilden geen ernstig tegenwerk bieden. Zij waren soms kritisch over de methode of over de haalbaarheid van enkele punten.
Praktische bezwaren dus en geen principiële. Heeft de N-VA dan de ideale synthese geformuleerd die alle tegenstellingen tussen conservatief en progressief overstijgt in een nieuw maatschappijmodel dat iedereen tevreden stelt?"

De Vooruitgroep ziet drie cruciale pijlers van de sociaal-economische doctrine van de N-VA:
(con)federalisme, het Europese superniveau als vervanger voor het Belgische staatsverband en de onmiskenbare neoliberale visie op het toekomstige Vlaanderen.

Dat laatste analyseren ze als volgt:
"Vlaanderen moet een topeconomie worden in een geglobaliseerde wereldeconomie waar alleen the fittest de Darwiniaanse struggle for economic survival zullen overleven. Voor de N-VA zal Vlaanderen tot de overlevers behoren, of het zal niet zijn. Dat dit competitiemodel ook noodzakelijkerwijs verliezers kent, ook binnen Vlaanderen trouwens, en dus de sociaal-economische onevenwichten in de wereld en binnen Europa versterkt, is daarin slechts een jammerlijk neveneffect. Zielig voor Griekenland of eventueel Wallonië, als Vlaanderen maar in de kopgroep zit."

Het volharden in de neoliberale boosheid

"Dat de maatschappijvisie van de N-VA het epitheton ultraliberaal verdient, staat als een paal boven water. De hele Vlaamse, Belgische én Europese politieke mainstream is gewonnen voor een besparingsbeleid dat de openbare financiën aanpakt, de burgers om opofferingen vraagt en tegelijk de lasten voor ondernemers verlicht, vanuit een verkeerd begrip dat dit automatisch tot meer jobs en welvaart zou leiden. Het unieke kenmerk van het nationalisme à la De Wever zit hem dus niet in elke pijler afzonderlijk, maar misschien wel in de unieke verbinding tussen deze elementen."

Het is het niet de meest toegankelijk geschreven analyse, maar wel bijzonder raak. Ik onderschrijf hem dan met plezier.

"Voor een door het VOKA bestuurd Beieren aan de Schelde bedanken we!"

Voka en het ranzige egoïsme

Voka, de militante patroonsorganisatie, vooral bekend van kort-door-de-bochte-aanvallen op de werkende mens, is vandaag een cadeautje gaan overhandigen aan Bart De Wever, niet alleen bekend TV-gezicht en N-VA-topman maar ook informateur. Voka gaf De Wever een boek, sympatiek toch, Voka wil de boekenproductie en -consumptie in Vlaanderen stimuleren? De Wever kreeg geen Cyriel Buysse, geen Luc De Vos, geen Boon of gelijk welk andere Vlaamsche auteur, De Wever kreeg een Amerikaans boek uit 1957.

Voor DeWereldMorgen.be schreef ik volgende tekst:

Voka wil egoïsme hoger op de politieke agenda

Bart De Wever kreeg donderdag een boek cadeau van Voka. De werkgeversorganisatie gaf onze informateur niet eender welk interessant of lezenswaardig boek, of een echte Vlaamse klassieker, maar een Amerikaans boek uit 1957: 'Atlas in Staking', van Ayn Rand.

"Blijkbaar wilde Voka de Vlaamse ondernemende cultuurproducenten niet in de verf zetten, maar wel een politieke boodschap brengen. En wat voor een! Ayn Rand was een vooraanstaande voorvechter van niets meer of minder dan onvervalst egoïsme.

In haar eigen woorden, “Ik ben niet in de eerste plaats een voorvechter van het kapitalisme, maar van het egoïsme; ik ben niet in de eerste plaats een voorvechter van het egoïsme, maar van de rede. Als je de suprematie van de rede erkent en het consequent toepast, vloeit alles eruit voort.” (Rand, Ayn, Brief Summary, uit The Objectivist 10 (9), september 1971, 1, geciteerd in Ayn Rand, en.wikipedia.org)

De vooraanstaande Amerikaanse progressieve academicus Noam Chomsky omschreef Ayn Rand als 'een van de meest boosaardige figuren van de hedendaagse intellectuele geschiedenis. (http://westernstandard.blogs.com/shotgun/2008/12/question-period.html)

'Atlas in Staking' wordt algemeen beschouwd als het magnus opus van Rand. De titel verklapt al wat van de allesbehalve subtiele boodschap van het boek: wat als Atlas, de held uit de Grieke mythologie die het gewicht van het wereld letterlijk op zijn schouders droeg, eens in staking zou gaan?

De motor van onze samenleving

Het boek verhaalt over Dagny Taggart, eigenaar van een spoorwegbedrijf, die het beu is te moeten optornen tegen de staat en 'het socialisme', het 'profitariaat' en de 'parasieten'. Samen met de anderen die de maatschappij recht houden, ondernemers, bedrijfsleiders, intellectuelen en kunstenaars, gaat hij in staking.

'Atlas in Staking' is een zogenaamde dystopie, een negatieve utopie dus, die een waar rampscenario beschrijft. Ja, het zou een ramp zijn indien de staat de ondernemers, de motor van onze samenleving, zo hard zou pesten dat ze in staking gaan. Wat zou er van het land geworden?

Een van de uitgangspunten van Rand is het begrip 'Sanction of the victim'. De goeden in onze samenleving mogen niet langer toelaten dat de 'slechten' gebruik en dus misbruik maken van hun creativiteit en innovatie.

Een tamelijk onsubtiele politieke boodschap van Voka dus. Voka-voorzitter Luc De Bruyckere gaf de volgende uitleg over het boek 'Het is een utopisch verhaal, dat meer dan 50 jaar oud is, maar we willen er vooral mee onderstrepen dat de overheid haar ondernemingen moet koesteren, als motor voor welvaart.'"

Wie meer wil weten over de 'filosofie van het egoïsme' van Rand kan ik volgend interview aanraden:

Dat Voka blijkbaar zo'n ranzig egoïsme wil promoten is bijzonder walgelijk. Nog walgelijker is dat ze dit verpakken in een even ranzig discours over de arme ondernemers, die zo veel doen voor ons land maar die gepest worden door onze overheid maar ook door ronduit boosaardige vakbonden en andere verenigingen van het on-innovatieve profitariaat.

Wie het boek zelf ook eens wil lezen kan steeds naar de bibliotheek gaan.