Kerst zonder suikerlaagje

 

Magnificat 

Mijn hart juicht om God,
ik kan niet zwijgen over deze omkering van alles.

Hij heeft oog gekregen voor iemand als ik,
onzichtbaar gemaakt in een wereld van status en prestatie.
Vanaf nu zullen mensen zeggen
dat juist de kleine mensen meetellen,
want de Machtige kiest niet voor paleizen,
maar voor wie onderaan de ladder staat.

Zijn naam staat voor bevrijding,
voor een liefde die weigert zich neer te leggen
bij armoede, geweld en ongelijkheid.
Hij laat niet los wie op hem rekenen,
steeds opnieuw schrijft hij geschiedenis
met mensen die afgeschreven zijn.

 

Hij haalt de arrogantie neer
van wie denkt dat geld en macht hen onaantastbaar maken.
Hij prikt de luchtbellen door
van hun propaganda en hun “er is geen alternatief”.

Machthebbers duwt hij van hun troon,
hun systemen van uitbuiting wankelen.
Wie klein wordt gehouden, tilt hij weer recht,
geknakte mensen krijgen hun waardigheid terug.

Wie honger heeft, vult hij met échte overvloed:
recht op brood, werk, zorg en toekomst.
Wie zich heeft volgepropt met rijkdom
en zijn ogen sluit voor het lijden van anderen,
stuurt hij met lege handen weg.

Hij vergeet zijn volk niet,
alle mensen die vechten voor gerechtigheid en vrede.
Hij blijft trouw aan zijn droom
van een wereld zonder onderdrukking,
zonder racisme, zonder uitgesloten mensen.

Dat heeft hij lang geleden al beloofd
aan de generaties vóór ons,
en die belofte geldt nog altijd:
van mens tot mens,
van strijd tot strijd,
tot recht en barmhartigheid de norm zijn
en niemand meer overleeft in de schaduw.

(Vrije vertaling van Lukas, 1,46-56)

Uit een kerstoverweging van Marc Vandepitte in DeWereldMorgen: Kerst zonder suikerlaagje: het radicale verhaal van hoop en verzet. 

"Terwijl lerarentekort escaleert jaagt Zuhal Demir op vrije schooldagen"

Marc Vandepitte schreef voor DeWereldMorgen een excellent stuk. Met een zeer rake, veelzeggende titel.   

 

Terwijl lerarentekort escaleert jaagt Zuhal Demir op vrije schooldagen

 

Terwijl leerkrachten zich uit de naad werken, portretteert Zuhal Demir hen als plantrekkers. Haar kruistocht tegen vrije schooldagen maskeert het echte probleem: een onderwijs dat bloedt door een chronisch lerarentekort.

 

Het moet gezegd, de minister heeft gevoel voor timing. Net op het moment dat leerkrachten zich uit de naad werken om alles op tijd verbeterd te krijgen en overuren kloppen voor de deliberaties en het oudercontact, schildert ze leerkrachten af als plantrekkers die te weinig voor de klas staan en uit zijn op zoveel mogelijk vakantie.  

 

De minister vindt namelijk dat er teveel ‘verloren onderwijstijd’ is. Daarom wil ze pedagogische studiedagen in het basisonderwijs beperken tot drie halve dagen en wil ze die in het secundair onderwijs helemaal afschaffen.

 

Ook de facultatieve vakantiedagen gaan op de schop. Dat zijn dagen die scholen zelf mogen vastleggen, vaak als brugdag of rond lokale activiteiten. Daarnaast wil de minister de deliberatietijd inperken en wil ze dat de eerste en laatste schooldag opnieuw volwaardige lesdagen worden. Volgens Demir moet dit alles helpen om de achterstand op andere OESO-landen in te halen.

 

Vakbonden woedend

 

Bij de vakbonden valt het plan bijzonder slecht. Volgens ACOD-topvrouw Nancy Libert kijkt de minister met haar cijfers “enkel naar lesdagen, niet naar het aantal effectieve lesuren per week". Zowel op het vlak van het aantal verplichte uren per jaar op de schoolbank, als op de effectieve instructietijd scoren de Vlaamse leerkrachten boven het OESO-gemiddelde. 

 

Het probleem van ons onderwijs vandaag is dus niet dat leerlingen te weinig op school zijn. Het meeste prangende probleem is het lerarentekort. Libert noemt de maatregelen dan ook “pure symboolpolitiek”. Haar beeld is duidelijk: “Wie zijn huis verbouwt, begint ook niet met nieuwe gordijnen te hangen. De eerste stap naar meer onderwijskwaliteit is een goede, gekwalificeerde leraar voor de klas.”

 

Ook het Christelijk Onderwijzersverbond (COV) spreekt van een “motie van wantrouwen” richting leraren. De minister komt opnieuw met ingrepen die diep ingrijpen in hun werk, zonder hun realiteit ernstig te nemen. De onderwijsbonden vragen zich af wat het oplevert om studiedagen, brugdagen en evaluatiemomenten af te bouwen in een sector die nu al kraakt onder de werkdruk.

 

Studiedagen

 

De pedagogische studiedag is een van de heetste hangijzers. Volgens Marianne Coopman (COV) zijn die dagen “broodnodig” voor professionalisering. Scholen moeten nieuwe minimumdoelen invoeren, taalbeleid aanscherpen en omgaan met steeds meer gedragsproblemen in de klas. Dat vraagt tijd, opleiding en overleg.

 

Directeur Sabine Verheyden van het Lutgardiscollege in Oudergem legt uit dat zo’n studiedag vaak het enige moment is waarop het hele team samen kan nadenken over schoolbrede keuzes. In haar school plannen ze al een studiedag eind augustus om tijdens het jaar zo weinig mogelijk lestijd weg te nemen.

 

Door die momenten te beperken of te schrappen, duwt de overheid scholen richting oppervlakkige bijsturingen in plaats van diepgaande vorming. Drie halve dagen, zeggen directies, volstaan niet om nieuwe competenties aan te leren.

 

Deliberatietijd en werkdruk

 

Volgens de krant De Morgen toont Demirs voorstel om de deliberatietijd na de examens in te korten, weinig kennis van de huidige schoolrealiteit. Deliberaties duren langer omdat scholen rekening moeten houden met complexe leerlingendossiers, zorgnoden en strikte regels die ze niet zelf hebben uitgevonden. 

 

Evaluaties en commentaren moeten zeer nauwkeurig worden genoteerd, want bij de kleinste discussie staan advocaten klaar - vaak namens dezelfde ouders die nu klagen over ‘tijdverlies’. Zo zijn deliberaties uitgegroeid tot een zware administratieve last. Net daar zou een minister iets aan kunnen doen, maar dat levert politiek weinig op.

 

Haar plannen raken vooral aan de manier waarop de werkdruk wordt ervaren. De minister doet alsof de periode na de examens een soort luilekkerland is. Maar leerkrachten beschrijven die weken als een storm: verbeterwerk, rapporten, klassenraden, feedbackgesprekken met leerlingen.

 

Verheyden vertelt hoe leerkrachten een heel weekend verbeteren en daarna dagenlang van ’s ochtends tot ’s avonds in klassenraad zitten. En dan nog krijgen ze het beeld voorgeschoteld dat ze niet veel doen. "Dat komt binnen”, zegt ze.

 

Pedagoog Pedro De Bruyckere verwacht dat scholen zullen schuiven in hun organisatie: meer permanente evaluatie, sportdagen verschuiven naar de periode na de examens om elders lestijd te winnen. Maar dat soort puzzelwerk verandert niets aan de grote werkdruk op het einde van elk trimester. 

 

Facultatieve dagen

 

Een apart onderdeel van het plan is het afschaffen van de facultatieve vakantiedagen. Die dagen werden begin jaren 90 ingevoerd, bij de overheveling van Onderwijs naar de Vlaamse Gemeenschap. Scholen zouden zo lokale festiviteiten kunnen volgen, zoals een jaarmarkt of kermis. Basisscholen kregen twee dagen, secundaire scholen één.

 

Vandaag zetten sommige (basis)scholen die dagen nog altijd in voor lokale activiteiten. Veel secundaire scholen gebruiken ze als brugdag, bijvoorbeeld rond 11 november, na een schoolfeest of in combinatie met pinkstermaandag.

 

Voor vakbonden en directies zijn die dagen een klein stukje autonomie. Ze laten toe het schooljaar menselijker te organiseren. Dat Demir ze nu voorstelt als een soort luxeprobleem, botst met hoe die dagen op het terrein worden ervaren.

 

Carrièrekansen

 

In plaats van zich bezig te houden met symbooldossiers die goed scoren bij haar politieke achterban, zou de minister beter het kernprobleem van het onderwijs ten gronde aanpakken: het lerarentekort. Geen enkele kalenderwijziging verandert daar iets aan, integendeel.

 

In De Morgen werpt Bart Eeckhout de minister de volgende vraag voor: “Wat duwt de kwaliteit in de klas het meest naar beneden? Het lerarentekort of een pedagogische studiedag?” Volgens hem "vereist het antwoord geen diploma kernfysica”.

 

Nieuw onderzoek van KU Leuven toont dat één op de vijf afgestudeerde leerkrachten secundair nooit voor de klas komt te staan. Vooral de beperkte carrièremogelijkheden schrikken af. Voor toekomstige leerkrachten voelt die beperkte doorgroei als een daling van het nettoloon met ruim 8 procent. Daarnaast speelt ook de hoge werkdruk een rol. Opvallend is dat het net de sterkste profielen zijn die het meest afhaken, terwijl zij cruciaal zijn voor de kwaliteit van het onderwijs.

 

Daarnaast overweegt een op vijf van de huidige leerkrachten het onderwijs te verlaten. Idealisme is een sterke factor bij leerkrachten, maar die volstaat blijkbaar niet meer om mensen in het onderwijs te houden als loon, werkdruk en toekomstperspectief tegenvallen. Dat de minister de leerkrachten andermaal wegzet als plantrekkers is in deze allerminst bevorderlijk. 

 

Weinig kans op slagen

 

CD&V, toch coalitiepartner, wijst openlijk op de verkeerde prioriteiten van de minister. Vlaams Parlementslid Loes Vandromme zegt dat Zuhal Demir eerst moet zorgen dat elke klas een leraar heeft. Zij verdedigt ook de tijd voor klassenraden. Dat is volgens haar geen vrijblijvend “hobbyclubje”, maar het enige moment waarop alle leerkrachten samen beslissen over de toekomst en schoolloopbaan van leerlingen. Minder tijd daarvoor betekent risico op minder doordachte beslissingen.

 

De kritiek van CD&V sluit aan bij die van de vakbonden: wie echt werk wil maken van onderwijs, moet eerst zorgen voor voldoende menskracht, een sterke omkadering en vertrouwen, niet bij het afvinken van ‘extra lesdagen’. Het voorstel van Demir moet nog voor overleg naar de onderwijskoepels en de vakbonden. De kans is zeer gering dat haar plannen werkelijkheid zullen worden.

 

 Lees het volledige stuk op DeWereldMorgen.be

 

Beweging.net: "Politieke inmenging subsidies middenveld kwalijk precedent"

 

 

Gisteren maakte de Vlaamse regering haar beslissing over de subsidies voor de middenveldorganisaties bekend. Het resultaat: boven op de twaalf organisaties die een negatief advies van de beoordelingscommissie ontvingen, worden ook de subsidies voor zes positief beoordeelde organisaties stopgezet of sterk teruggeschroefd. ‘Organisaties verliezen het gevoel dat ze kritisch mogen zijn.’

Na wekenlange discussies werd gisteren dan toch eindelijk de knoop doorgehakt over de subsidies van de 136 erkende socio-culturele organisaties. De werkingssubsidies voor de Vlaamse middenveldorganisaties worden om de vijf jaar toegekend. Voorafgaand ondergaan alle organisaties een grondige evaluatie van hun werking. Een onafhankelijke beoordelingscommissie geeft op basis van die doorlichting een advies aan de Vlaamse regering.

Die objectieve beoordelingscommissie gaf twaalf organisaties – waarvan enkele met Vlaams-nationalistische achtergrond zoals het Vlaams-Kruis en de Vlaamse Volksbeweging – een negatief advies. Dat viel in slechte aarde bij N-VA. De partij reageerde door de onafhankelijkheid van de beoordelingscommissie in twijfel te trekken. Door de politieke koehandel die volgde op het negatief advies voor de Vlaamsgezinde organisaties, verliezen nu ook twee linksgeoriënteerde organisaties hun subsidies. Vier organisaties krijgen ‘een tweede kans’. In de praktijk betekent dat zij financieel worden afgestraft door amper het wettelijk minimum te ontvangen.

Gewelddadig extremisme

Onder die organisaties bevindt zich ook GetBasic, de vzw achter nieuwssite De Wereld Morgen. Reden voor de beslissing om de linkse organisaties ondanks hun positieve beoordeling op droog zaad te zetten, zou volgens de regering steun aan organisaties met gewelddadig extremisme zijn. Daarmee doelt de regering op Code Rood, een organisatie die klimaatacties en pro-Palestijnse protesten organiseert. In de marge van die protesten kwam al eens materiele schade voor.

De Wereld Morgen laat in een open brief weten dat noch zij, noch een van de andere getroffen organisaties ooit hun steun uitspraken voor de acties van Code Rood: ‘Voor de duidelijkheid: geen enkele van de geviseerde organisaties was betrokken bij de vernielingen die door Code Rood zijn aangericht en geen ervan steunt die. Maar als je wil dat activisten leren hoe ze zich binnen de democratische ruimte kunnen verzetten, is het laatste wat je moet doen de organisaties die hen dat willen leren subsidies afnemen.’

N-VA neemt revanche

De nieuwssite is echter al langer een doorn in het oog van N-VA. Zo liet toenmalig minister van Cultuur Jan Jambon (N-VA) De Wereld Morgen twee jaar geleden doorlichten toen het na de vernieling van een Palestijns ziekenhuis de kant van de Palestijnen kozen. Niet toevallig op een moment waarop Bart De Wever (N-VA) zei ‘resoluut de kant van het licht en dus Israël’ te kiezen. ‘Wij konden ons niet van de indruk ontdoen dat het probleem van de N-VA niet zozeer was dat we een kant kozen, maar dat we niet aan hun kant gingen staan’, aldus De Wereld Morgen.

Het afnemen van de subsidies lijkt dus vooral politiek gemotiveerde revanche, eerder dan een eerlijk en gemotiveerd beleid. Dat vreest ook Hanne Geukens, directeur van De Federatie, de sectorvereniging van socio-culturele organisaties. ‘Organisaties verliezen het gevoel dat ze kritisch mogen zijn, dat ze mogen experimenteren, dat ze mogen vallen en opstaan. Het is bovendien een onverantwoorde beslissing en een alarmerend precedent dat rechtszekerheid van groepen burgers en organisaties tot nul herleidt.’

Experts door regering aangesteld

Geukens vindt het bijzonder kwalijk dat het oordeel van de beslissingscommissie niet alleen in de wind wordt geslagen, maar ook in twijfel getrokken wordt. ‘De commissie werkt met een grote groep experten met diverse achtergronden. Bovendien werden ze allemaal door de regering goedgekeurd. Het trieste politieke schouwspel dat zich de afgelopen weken voltrok, staat mijlenver af van het werk van de commissie. Voor haar advies gaat ze zeker niet over een nacht ijs. Elke beslissing wordt gemotiveerd en volgens neutrale parameters genomen. Dat hen nu wordt verweten linkse organisaties te bevoordelen, klopt gewoon niet. Er zijn ook vandaag nog organisaties met een rechtse insteek die subsidies ontvangen.’

‘Deze beslissingen zijn niet te motiveren binnen de eigen beleidskaders. Hiermee overschrijdt de Vlaamse regering een cruciale grens. Dit zijn intentieprocessen die geen enkele juridische grond hebben. En dus volslagen willekeur, om te raken wie men wil raken’, zegt Geukens strijdvaardig. ‘We gaan dan ook in gesprek met de getroffen organisaties om te zien wat de volgende stappen zijn.’

Mond snoeren

Ook algemeen directeur van beweging.net Liesbeth De Winter spreekt van een ongekend en gevaarlijk precedent. ‘Het feit dat de politiek kan ingrijpen in een procedure bij echte fouten, is op zich positief. Ook in deze beslissing zijn onderliggend enkele fouten rechtgezet. Maar tegelijk merk je dat op een voorheen ongekende basis, zonder duidelijke motivering of bewijs, enkele organisaties worden gestraft.’

‘De beslissing geeft de indruk een afrekening te zijn voor een kritische houding en andere mening. Dat is hoogst problematisch’, stelt De Winter. ‘Het is een niet mis te verstaan signaal naar anderen, zwijg of we zullen u financieel het zwijgen opleggen. Dat soort praktijken mogen we in een democratie niet tolereren.’

 

 

 

Artikel in Visie 

 

 

Vlaamse besparingsregering valt middenveld aan (nog maar eens)

"De Vlaamse regering trekt de stekker uit kritische verenigingen en noemt dat “evenwichtige besparingen”. In werkelijkheid is het een frontale aanval op het middenveld en daarmee op onze democratie." 

 

 

 

Marc Vandepitte schreef een zeer lezenswaardig stuk: https://www.dewereldmorgen.be/artikel/2025/11/13/schrappen-van-subsidies-waarom-rechts-het-gemunt-heeft-op-het-maatschappelijk-middenveld

 

 

Reginald Moreels over Gaza

Reginald Moreels gaf in DeWereldMorgen zijn ongezouten mening over de verschrikkelijke genocide in Gaza. 

 

“In dertig jaar als oorlogschirurg heb ik dit zelden gezien. Deze oorlog wordt gevoerd door mensen die elke vorm van menselijkheid hebben verloren. Elke vorm van rationaliteit, emotionaliteit en spiritualiteit zijn ze kwijtgeraakt. Er wordt nog beter omgegaan met slachtvee dan met de bevolking van Gaza."

 

 

 

Les het volledige artikel op DeWereldMorgen 

DeWereldMorgen over De plannen van de regering De Wever

De flarden plannen van onze federale regering die in de pers verschenen voorspelden niet veel goed. Maar het is nog erger. 

 

DeWereldMorgen publiceerde een interessante analyse van het federale regeerakkoord. Een ideale longread voor tijdens de vakantie.

 

 

Deze regering wil niet dat de burgers haar beslissingen volledig begrijpen. Ze wil haar beleid zonder al te veel debat kunnen doorduwen. Net daarom is het democratisch gezien belangrijk om het akkoord wél te bestuderen. Daarom stelt DeWereldMorgen samen met mensen uit de vakbeweging, experten en het brede middenveld dit uitgebreide dossier op.

 

 

1. Waar komt dit regeerakkoord vandaan?

1.1 Waarom is er geen debat over de Europese begrotingsregels?  
1.2 Wat is de staatsschuld, waar komt ze vandaan en wie profiteert ervan? 
1.3 Het doemdenken van Bart De Wever 
1.4 De verrechtsing van het politieke debat

2. Wat staat er ons te wachten?

2.1 Een begroting op maat van grote bedrijven (Seppe De Meulder, DeWereldMorgen) 
2.2 Jef Maes (ABVV) over afbraak sociale zekerheid (Kristien Merckx) 
2.3 Vruchteloos zoeken naar werkbaarheid in de Arizona-woestijn (Raf De Weerdt & Lander Vander Linden, ABVV) 
2.4 Openbare diensten: eerst uithongeren, dan verkopen? (Chris Reniers, ACOD) 
2.5 Competitiviteit van bedrijven krijgt voorrang op klimaatambities (Greenpeace) 
2.6  Federaal regeerakkoord dreigt meer mensen dieper in armoede te drijven (Vlaams Netwerk tegen Armoede & het Belgisch Netwerk Armoedebestrijding) 
2.7 De impact van de nieuwe federale regering op vrouwen (Fauve Peirelinck & Matilde De Cooman, Collectief 8 maars) 
2.8 Het strengste asiel- en migratiebeleid ooit uitgelegd (Pascal Debruyne, migratie-expert) 
2.9 Miljarden sociale uitgaven doorgesluisd naar leger en wapenfabrikanten (Ludo De Brabander, Vrede vzw) 
2.10 Democratische rechten onder druk in het federale regeerakkoord (Toon Danhieux)

3. Macht en tegenmacht

3.1 Wij zijn de motor van dit land (Bert Engelaar, ABVV) 
3.2 Verzet tegen regeerakkoord: “De volgende 12 maanden zijn doorslaggevend” (Lieveke Norga, AVC Puls) 
3.3 De kracht van samenwerking (Fatiha Dahmani, union organiser) 
3.4 Ja, er is een alternatief voor de plannen van De Wever (Joris Van Gorp) 
3.5 Naar een nieuw realisme (Seppe De Meulder, DeWereldMorgen)

 

Samenvatting: Het federale regeerakkoord doorgelicht

 

 

Veel leesplezier 

Studio DeWereldMorgen over Een Schitterende Leegte

 Tijd voor een interessante podcast. Studio DeWereldMorgen brengt Lieke Knijnenburg, filosoof en auteur van het boek Een schitterende leegte. 

Ze gaat in op "de obsessie met productiviteit en efficiëntie" en de impact ervan op persoonlijke relaties. “De managementtaal van grote bedrijven is ons persoonlijke leven binnengedrongen”. 

 

 

 

 

 

Lieven Boeve over de katholieke dialoogschool

DeWereldMorgen.be brengt een afscheidinterview met Lieven Boeve, jarenlang hét hoofd van het katholiek onderwijs. 

Hij gaat in op de katholieke dialoogschool, het hoofddoekenverbod, de toekomst van het godsdienstonderwijs en de brede eerste graad. 

 

 

 

 

#BeterNaCorona

De Coronacrisis legt de structurele fouten van het huidige economische systeem bloot. Toch proberen de neoliberale partijen een 'exit' door te duwen zonder enige inspraak van de werknemers. #beternacorona graag, mét een sociale visie, mét inspraak, mét het middenveld.

Bouwen aan sociaal-ecologisch beleid voor het post-coronatijdperk

een vergeten christendom

Kameraden en vrienden, voor wie het nog niet wist, uw kameraad leest wel eens graag een boek. Helaas komt het er meestal niet van om er dan ook iets over te schrijven. Deze keer heeft uw kameraad de tijd genomen om een korte recensie te schrijven van 'Het Vergeten Christendom'.
Deze mooie zondag is de ideale dag om dit hier te brengen.

De geschiedenis van het christendom is een Europese geschiedenis, zo zou je kunnen denken als je de meeste geschiedenishandboeken ter hand neemt. Philip Jenkins poogt af te rekenen met deze mythe in zijn 'Het vergeten christendom. De duizendjarige bloeitijd van de kerk in het Midden-Oosten, Azië en Afrika'.

De geschiedenis van het christendom is een verhaal dat begint in het Midden-Oosten vanwaar het zich verspreid heeft over het Romeinse Rijk om dan in de vroege Middeleeuwen een Europees verhaal te worden. Dit is het verhaal dat we te lezen krijgen in de meeste geschiedenisboeken. In het beste geval is er nog wat aandacht voor de orthodoxe kerk, maar voor het grootste deel is het een Europees verhaal, en dus feitelijk de geschiedenis van de katholieke kerk en de reformatie-kerken.

Philip Jenkins, hoogleraar aan de Pennsylvania State University (VS), pakt in zijn 'Het vergeten christendom' die hardnekkige mythe aan. Het christendom was zeer lange tijd een verhaal van het Westen, het Oosten én het Zuiden. Het Midden-Oosten is langer overwegend christelijk geweest dan gewoonlijk gedacht. Er waren in de dagen van Karel de Grote (rond het jaar 800) meer christenen in het Oosten of in het Zuiden dan in het zogenaamde christelijke Westen.

“Als we de geschiedenis van het christendom overzien, slaan de meesten van ons duizend jaar en enkele miljoenen kilometers over. Weinig historici zouden zo onverstandig zijn een geschiedenis van het moderne christendom te schrijven zonder aandacht te schenken aan Europa, maar voor het middeleeuwse Azië zou hetzelfde moeten gelden”, schrijft Jenkins.

Nestoriaanse monniken waren actief in China in 550, voor alle duidelijkheid Sint-Amandus kwam de Scheldevallei zo'n goeie honderd jaar later bekeren.

Nog voor Sint-Benedictus zijn abdij stichtte, waren er grootse bisdommen in Nishapur en Tus in Noordoost-Iran. Nog voor onze streken een eerste aartsbisschop hadden, waren er metropolieten van de nestoriaanse kerk in Mery in het huidige Turkmenistan en in Herat in Afghanistan.

Jenkins beschrijft het voorbeeld van Timothius I (727- 823), patriarch van Seleucia in Irak, de geestelijke leider van een kwart van de toenmalige christenheid. Hij stond aan het hoofd van 19 metropolieten en 85 bisschoppen, met bisdommen tot ver in Mongolië en Tibet.

Net zoals de orthodoxe en de katholieke kerk claimen ook de 'oosterse kerken' een directe afstamming van de eerste christelijke kerk, maar de 'oosterse kerken' gebruikten het Syro-Aramees als liturgische taal, een taal nauw verwant met de voertaal in het Palestina van de eerste eeuw. Ze spraken van Yeshua (Jezus) en noemden hun priesters rabban.

De christelijke kerken in het Oosten hadden natuurlijk ook te lijden onder de wisselende regimes: het Byzantijnse Rijk, dat hun orthodoxe kerk militair 'verdedigde' tegen 'ketters', het Sassanidische Rijk en daarna de islamitische rijken.

Jenkins schuift naar voren dat de kerken eeuwenlang gewoon bleven functioneren in de 'islamitische wereld'. Ze bleven functioneren en wisselden heel wat religieuze en culturele gebruiken uit.

De christenen speelden een belangrijke rol in het bewaren en doorgeven van de kennis en geschriften van de Hellenistische wereld. Zo vertaalde patriarch Timothius geschriften van Aristoteles uit het Grieks in het Arabisch, op vraag van de toenmalige kalief.

Het christendom in de islamitische wereld kreeg natuurlijk ook te lijden onder een flinke portie vervolgingen. “Moslims vielen christenen aan omdat ze, zo luidde de beschuldiging, het gezag ondermijnden, verraders waren en zelfs plannen zouden hebben gehad voor gigantische terreuraanslagen op geliefde moskeeën en openbare monumenten.”

Jenkins toont aan dat dit hoofdzakelijk het gevolg was van factoren van buitenaf, vooral het trauma van de zogenaamde Mongoolse invallen in de veertiende eeuw zorgde voor een golf van christenvervolgingen. Vooral toen bleek dat het Mongoolse hof heel wat christenen bleek te huisvesten. Ook de dramatische gevolgen van een klimaatverandering (de zogenaamde kleine ijstijd) zorgden voor een vervolging van de vermeende zondebokken.

Jenkins hamert er op dat deze gewijzigde situatie in de veertiende eeuw en de christenvervolgingen niet mogen worden onderschat, zoals in zijn ogen bijvoorbeeld Karen Armstrong wel doet, maar zeker ook niet mogen worden overschat.

Ondanks de wisselende verhoudingen wisten de christelijke kerken zich in het Oosten staande te houden. Bij het begin van de twintigste eeuw was nog zo'n 10 procent van de bevolking van het Midden-Oosten christen.

Vandaag de dag zien we de christenen in het Midden-Oosten opnieuw in de verdrukking komen, vooral dan als misplaatste reactie op Amerikaanse en NAVO-invallen en interventies.

Het boek is in feite één groot pleidooi om meer aandacht te hebben voor het christelijke verleden van Azië en Noord-Afrika. En ons meer bewust te zijn van het belang dat de christelijke minderheden in het hedendaagse Midden-Oosten hebben en de bedreigingen waar ze voor staan.

Daarnaast wil Jenkins ook lessen meegeven voor de kerken in Europa. Religies verdwijnen, maar religies kunnen ook perfect blijven bestaan als geloofsovertuiging van een minderheid. De christelijke kerken moeten volgens Jenkins gewoon worden aan hun minderheidspositie en beseffen dat dit niet het einde hoeft te betekenen.

Eén groot pleidooi, met veel anekdotes en korte passages die de aandacht moeten prikkelen, soms wat warrig gepresenteerd, door elkaar en zonder veel structuur. Een boek dat de aandacht wil vestigen op een wat minder bekend aspect van de kerkgeschiedenis, maar helaas niet meer dan dat.

Philip Jenkins, Het vergeten christendom. De duizendjarige bloeitijd van de kerk in het Midden-Oosten, Azië en Afrika, (oorspronkelijke titel: The Lost History of Christianity), Nieuw Amsterdam, Amsterdam, 2011, 320 blz., 24,95 euro, ISBN 978 90 4681 042 2.

Dit schrijfsel verscheen op DeWereldMorgen.be

DeWereldMorgen en Kabouter Wesley verpesten uw living

Even uw aandacht voor volgende reclame.

Vanaf 29,5 euro haalt u een unieke afdruk in huis van Kabouter Wesley, exclusief voor DeWereldMorgen.be gemaakt door Jonas Geirnaert. Daarmee verpest u niet enkel uw living, u steunt er ook het mediaproject DeWereldMorgen.be mee.

U hebt tot 6 december de tijd om in te tekenen, er wordt enkel gedrukt voor wie heeft besteld en betaald op die datum.
Voor 22 december krijgt u dan een unieke, genummerde en door Jonas Geirnaert gesigneerde afdruk toegestuurd.
Doe vrienden en familie een unieke Kabouter Wesley afdruk cadeau: wie 5 afdrukken van dezelfde afmetingen koopt, krijgt een zesde gratis!



Meer info en vooral bestellen: DeWereldMorgen.be

het Werkwoord Democratie

DeWereldMorgen publiceert deze week een zeer lezenswaardig stuk van Patrick Develtere, voorzitter van het ACW. In deze voorpublicatie uit De Gids op Maatschappelijk Gebied, vertelt Develtere o.a. het volgende:

Ook in België merken we dat democratie een werkwoord is. Net als andere federale landen (Duitsland,..) zijn we in een discussie verwikkeld wie welke bevoegdheden het best kan invullen. In tegenstelling met andere federale landen zijn we door een wederzijdse polarisatie geblokkeerd geraakt.

We doen er goed aan in die troebele discussie drie zaken naar voren te schuiven.

Er bestaat vooreerst niet zoiets als de perfecte staats(her)vorming. Homogene bevoegdheden zijn in een klein land per definitie moeilijk af te bakenen. De verstrengeling van dit land zie je het sterkst in de knoop bij uitstek: Brussel.

Ten tweede, niemand wint bij polarisatie. Het politieke debat is verruwd, waarbij men vaak ad hominem verwijten maakt, of zelfs gewoon begint te schelden. Dat is volledig contraproductief. Daarvoor hoef je zelfs geen andere taal te spreken. In de Verenigde Staten hebben Republikeinen en Democraten dat uitvoerig bewezen met de discussie over het schuldenplafond. Politici zijn trouwens rolmodellen. Ze moeten beseffen dat mensen naar hen opkijken en hun (brutale of vriendelijke; conflictueuze of coöperatieve; ….) gedrag imiteren.

Een staats(her)vorming gaat, ten derde, over efficiëntie: men mag gerust het Pareto-criterium toepassen, dat stelt dat +1 mensen het beter moet(en) hebben. Maar kan men dat garanderen, laat staan bewijzen? En wil men dan ook de overgang mee incalculeren? Laat ons niet dagdromen: er zullen jaren nodig zijn om de overgang te organiseren (wetten, Koninklijke Besluiten, transfer van instellingen en personeel….). En, in die tussentijd is er óók goed beleid nodig.
Besparingen en uitgaven: niet ieder voor zich, maar ieder voor allen

De verstrengeling van dit land is niet alleen belangrijk voor bevoegdheden, ook voor budgettaire kwesties. Steven Vanackere zegt daarover zeer terecht: “Neem de federale besparingen waar we de komende jaren voor staan. Nu doen sommigen alsof de Vlaamse gezinnen en instellingen dat niet zullen voelen. Dat klopt niet. (…) Daarom zeg ik ook: de federale staat is een mede-eigendom. En de waarde van de verschillende appartementen zal heus niet stijgen als we de gemeenschappelijke delen verwaarlozen.” (DS/13 augustus 2011)

Zal deze sanering inspanningen vragen? Natuurlijk. Niets zonder inspanning. Moet iedereen inspanningen leveren? Natuurlijk. We zouden nooit gestaan hebben waar we nu staan indien niet iedereen inspanningen had geleverd. Iedereen erkent de noodzaak tot saneren en tot hervormen van de staatshuishouding. Maar welke reacties worden in de pers geventileerd? Het lijkt wel “ieder voor zich”. Wat we nodig hebben is “ieder voor allen”.

Dat sommige zeer vermogenden nu al zeggen dat ze een bijdrage willen doen voor een begrotingsinspanning is welkom, maar het mag ons ook niet verblinden voor het feit dat de zeer rijken sowieso in België zeer weinig belastingen betalen, dankzij enkele fiscale achterpoortjes. Zeer uitgebreid en secuur uitgelegd in DeWereldMorgen.be van 22 juli 2011 door Danny Bruggeman, ACV-afgevaardigde en diensthoofd fiscaal bestuur van Financiën. De eenpersoonsvennootschappen, vruchtgebruikconstructies, gegoochel met verrekenprijzen,… De lijst is schier oneindig.

Het is niet (alleen) voor onze Bourgondische keuken dat zoveel Nederlanders en Fransen in (respectievelijk) de Kempen of Knokke gaan wonen. Het fiscaal regime is hier zeer gunstig voor een klein percentage gefortuneerden. Professor Michel Maus (VUB) noemt België onverbloemd “een fiscaal paradijs voor degenen die hun welvaart en welstand halen uit een vermogen”.

Voorbeelden zijn legio: men kan als Belg in het tweede en ook het derde verblijf - in Toscane, Benidorm of de Provence – energiebesparende renovaties uitvoeren én die investering fiscaal aftrekken. De regel maakt namelijk geen onderscheid tussen verblijven in België of in het buitenland. Van een zeer pervers Mattheüseffect gesproken waar allicht niemand naar vraagt en waarvan elk maatschappelijk of economisch nut zoek is.

In plaats van Mattheüs-effecten kiezen wij voor de meer rechtvaardige Lucas-methode. Je weet wel: “aan wie veel gegeven is, zal veel gevraagd worden”. Verrassend en verfrissend dan te horen dat ook de heer Etienne Davignon zo begint te redeneren: “Het is niet zo dat mijn dagelijkse levensstijl zal veranderen door zo'n hogere belasting. Daarom is die aanvaardbaar. Je kunt moeilijk mensen extra gaan belasten die nu al op hun tandvlees zitten. Als je extra geld zoekt, dan moet je het doen bij mensen die nog een bijdrage kunnen leveren.”

De inspanningen om onze economie en onze maatschappij door de woelige wateren te loodsen mogen en moeten van eigen bodem komen. Alhoewel we de deuren niet moeten sluiten voor anderen. De Amerikanen, de Japanners, de Duitsers, ja ook de Congolezen hebben veel betekend voor de ontwikkeling van ons welvaartsmodel. In een globaliserende wereld ontsnapt niemand meer aan de internationale economische en financiële kruisbestuivingen. Bekijk bv. hoe de Chinese communisten het Amerikaanse kapitalisme aan het redden zijn.

Maar ook internationaal is democratie een werkwoord. Ook internationaal is er nood aan gefundeerde debatten, analyses, zorgvuldige besluitvorming en rechtvaardige verdeling van lasten en lusten. Het hongerdrama in de Hoorn van Afrika is niet alleen de schuld van vechtende clans. Het is ook de verantwoordelijkheid van zij die hen tot de tanden bewapend hebben. En het zijn niet de stervende Somaliërs en Ethiopiërs die verantwoordelijk zijn voor de stijgende prijzen van het voedsel. Daar zorgen westerse speculanten voor. Dat ze in Oost-Afrika vroeger (slechts) om de tien jaar met extreme droogte werden geconfronteerd en nu zowat om de drie jaar, heeft te maken met klimaatswijzigingen waar geen enkele Afrikaan met de vinger voor kan gewezen worden. Dat mogen ze ons aanwrijven.

Europees tenslotte is er ook werk aan de winkel. Een geoliede democratische Europese machine is er nog niet. Maar er is vooruitgang. Het bewustzijn van de Belg, de Duitser, de Griek en de Hongaar dat hij/zij in het zelfde bootje zit als de Fransman, de Bulgaar en de Pool heeft deze zomer een elektroshock gekregen. Uit het bootje springen betekent verdrinken. Op de boot afspraken maken, de taken verdelen en samen roeien is de enige optie.

Met andere woorden: de tijd is gekomen om te trancheren. Zoals George Bernard Shaw zei: “The possibilities are numerous once we decide to act and not react.”

Hongersnood en Bloemen

Kameraden en vrienden,

een gigantische hongersnood zorgt voor een verontrustend aantal slachtoffer in de Hoorn van Afrika.



Het lijkt bijna een natuurwet, om de zoveel jaar slaat de honger toe en krijgen we ronduit verontrustende beelden uit Ethiopië, Somalië en aanverwante landen.


Maar dit is uiteraard geen natuurwet, hongersnood is geen natuurlijk fenomeen. "Deze hongersnood heeft een menselijke oorzaak. Ze is het resultaat van een beleid”. Het linkse weekblad Solidair brengt een zeer lezenswaardig interview met Mohamed Hassan, voormalig Ethiopisch diplomaat.

Ethiopië is de watertoren van Afrika. Ethiopië heeft een oppervlakte van 1,14 miljoen km2, dat is tweemaal die van Frankrijk. Men neemt aan dat 65 % van de grond voor landbouw geschikt is. Ethiopië is ook het land met het meeste vee in heel Afrika. Het heeft ook mineralen en aardgas. Maar de regerende etnische minderheid heeft een bondgenootschap met de Verenigde Staten en heeft de poort open gezet voor de exploitatie van zijn gronden en van zijn grondstoffen door de multinationals. Daardoor is het land bijvoorbeeld een van de grootste producenten van de wereld van snijbloemen. Terwijl een deel van de bevolking honger lijdt, worden de beste gronden gereserveerd voor de productie van bloemen, tot meer winst van de multinationals.

Ethiopië exporteert vandaag voor 550 miljoen dollar tuinbouwproducten. Meer dan 90 bedrijven hebben in de sector geïnvesteerd. Ethiopië is intussen de tweede uitvoerder van snijbloemen van Afrika, na buurland Kenia, dat eveneens door hongersnood wordt getroffen.


Natuurlijk is er dit jaar een droogte. Die is het gevolg van de klimaatverandering, waarvoor het Westen verantwoordelijk is, de Verenigde Staten op kop. Maar droogte betekent niet automatisch hongersnood. Elk land moet een zekere waterreserve aanleggen en de beschikbare voorraad op een rationele en eerlijke manier aanwenden. Het is oneerlijk om de droogte aan te geven als de belangrijkste oorzaak van het probleem.

Somalië is vooral strategisch belangrijk. Het land heeft de langste kustlijn van Afrika (3.025 km) en ligt pal tegenover de Arabische Golf en de Engte van Hormuz, twee zenuwknopen van de economie in de Indische Oceaan. Want door die Oceaan passeert de helft van de wereldhandelsvloot in containers en 70% van het vervoer van petroleumproducten. En dit land is verwoest door de oorlog en door de inval van de Verenigde Staten in 1992.Die hadden enkele jaren tevoren ontdekt dat er mogelijk petroleumreserves lagen in Somalië. Sindsdien hebben de Verenigde Staten altijd een politiek gevoerd van de chaos in stand te houden in Somalië, zonder echte regering. Door de instabiliteit in het land in stand te houden, vooral aan de kust, willen de Verenigde Staten roet in het eten gooien van de ontwikkeling van de betrekkingen tussen Oost-Afrika en de opkomende machten zoals India en China. Die politiek heeft de ontwikkeling van het land geblokkeerd en is de grootste oorzaak van de hongersnood. De Verenigde Staten gebruiken het grondgebied van Somalië ook voor militaire doeleinden. Onder het voorwendsel dat ze het terrorisme bestrijden, hebben ze gevangenissen gebouwd in Mogadishu en houden ze honderden mensen vast, met minachting voor de internationale wetten. Die mensen zijn in verschillende landen gekidnapt. Van Mogadishu, de hoofdstad van Somalië, maken ze een nieuw Guantanamo. En nu zullen ze van de hongersnood misbruik maken om hun aanwezigheid op te drijven en een militaire interventie te verantwoorden. En dus : dat de Verenigde Staten en de westerse landen nu oproepen om Somalië te helpen, dat is echt het verhaal van de brandweerman-pyromaan.

Met zijn rijkdom aan water, bebouwbaar land, aardgas, grondstoffen... zou de Hoorn van Afrika al zijn inwoners gemakkelijk moeten kunnen voeden. Als één gebied tijdelijk een droogte kent, zouden andere regio’s de verliezen moeten kunnen compenseren. Waarom is er hongersnood in Ethiopië, in Somalië en in Kenia maar niet in Eritrea? Dat land vaart een onafhankelijke koers en heeft bijna een voedselveiligheid bereikt voor zijn 5 miljoen inwoners. De prijs van de voedingsmiddelen is er zelfs met 50% verlaagd. Maar om deze regio zich te laten ontwikkelen, moet er een einde komen aan elke vreemde inmenging en moeten de volkeren de kans krijgen hun lot in eigen hand te nemen.

Meer lezen: Somalië getroffen door ergste droogte in 30 jaar, Willen de echte piraten in Somalië opstaan! Washington? Parijs? Oslo?, 50 jaar Somalië: er valt bitter weinig te vieren.

Het ergste vind ik toch dat de hongersnood relatief gemakkelijk op te lossen is. De totale kostprijs kom overeen met een paar dagen geen oorlog voeren in Libië, Irak of Afghanistan. Unicef spreekt over 209 miljoen euro. Dat is nog geen dag , DAG, vechten in Irak. Dat is toch hemeltergend, het kost meer om een land naar de kloten te helpen dan om mensen te redden van een gruwelijke dood.

Er is geld om hen te helpen maar het wordt er niet voor vrijgemaakt, er is geen enkele reden waarom de hongersnood er zou moeten zijn, de regio kan zichzelf gerust voeden, moest ze onafhankelijk zijn tenminste, maar tot dit opgelost is, ga ik geld storten. En ik hoop van u hetzelfde.

Gentse Feesten, Dag 6

Op deze nationale feestdag een druk programma.
Onverwacht bleek 21 juli ook voor ons een rustdag te zijn, dus tijd genoeg om op de Feesten te gaan rondzwalpen.

Eerst en vooral naar de Minnemeers voor een interessant debat:

IS DE DROOM VAN DE SCANDINAVISCHE VERZORGINGSSTAAT VOORBIJ EN ZIJN WE OP WEG NAAR HET DUITSE MODEL? (geen automatische indexkoppeling, geen minimumlonen, langer werken, werkloosheidsvergoedingen beperkt in de tijd)
met RUDY DE LEEUW, FRANCINE MESTRUM, MARC DE VOS, PAUL DE GRAUWE, JOHN VANDAELE, JAN VERCAMST, BRUNO TOBBACK en WOUTER VAN BESIEN

Daarna zal ik de rest van de avond zich afspelen Bij Sint-Jacobs:

Om 19u is er de Uitreiking van de Prijs voor de Democratie

De Prijs Jaap Kruithof gaat dit jaar naar het Field Liberation Front: omdat ze "terug het debat over burgerlijke ongehoorzaamheid als actievorm nieuw leven inblazen (niet alle protest moet hip of ludiek zijn...) en het debat stimuleren over de totale vermarkting door het neoliberaal systeem van het landbouw- en voedselsysteem.

De Prijs voor de Democratie gaat naar: DeWereldMorgen: "Een goed werkende democratie kan immers niet zonder media die vrij en onafhankelijk nieuws en duiding brengen."

Daarna blijven we hangen bij Trefpunt, om 20u volgt het optreden van Zjef Vanuytsel.
een voorproefje:


of toepasselijker voor de Feesten:


Na de Gentse Zangstonde is het om 21u30 tijd voor Yevgueni.


Tot straks op de Gentse Feesten!

Chomsky aan het woord

Noam Chomsky, een van de grootste linkse denkers van dit moment en auteur van tal van boeken over de Amerikaanse buitenlandse politiek en o.a. over de rol van de media in het verkopen van die politiek, is op bezoek in België. Aan de ULB gaf hij een zeer interessante conferentie.
DeWereldMorgen (wie anders) brengt zowat de integrale lezing.
Hij heeft het onder andere over het waarom van de nieuwe oorlog tegen Libië.

Veel luisterplezier.

werkende armen in België

"Van alle werkende Belgen heeft 3,5 procent een inkomen onder de Europese armoedegrens"
Een ronduit misselijk makend cijfer.

Mensen in België zijn arm als hun inkomen minder is dan 899 euro per maand.
Uit onderzoek (van de KHK) blijkt dat iemand die gezond is, goed kan plannen, beschikt over openbaar vervoer en veel tijd, minstens 980 euro nodig heeft om een menswaardig leven te kunnen leiden. uit een persbericht van LBC



De Europese armoede bedraagt 899 euro voor een alleenstaande, 1438 euro voor een alleenstaande met twee kinderen en 1888 euro voor koppel met twee kinderen.
Een kleine 20 procent van alle armen in België behoort tot de werkende bevolking. Bij voltijdse werknemers is 2,5 procent arm, bij deeltijds werkenden klimt dat percentage tot 3,7 procent.

Over de oorzaken van deze zorgwekkende feiten en vooral over de mogelijke beleidsmatige oplossingen schreef Olivier Pintelon een zeer boeiend artikel.
Lees ook het evenzeer boeiende artikel 'één op vier armen heeft een job'.

Gentse Feesten 2010

Kameraden en vrienden,
het is weer een tijdje geleden dat ik nog eens geblogd heb, de reden, uiteraard, de enige echte Gentse Feesten. En zoals steeds was het wederom serieus de moeite.

Met de ploeg van DeWereldMorgen.be hebben we, ter verheffing van het volk, tien dagen lang verslag uitgebracht van de Feesten. Concerten, theatervoorstellingen, debatten, amusement en kermis-plezier, voor elk wat wils dus.

Alles over de Gentse Feesten op DeWereldMorgen.be

Haïti, na zes maand

Zes maand geleden werd Haïti door een zeer zware aardbeving. Honderdduizenden doden en miljoen daklozen.
Direct na de aardbeving kwam van overal hulp op gang en werden miljarden euro's noodhulp beloofd.
Maar na een half jaar leven nog vele Haïtianen nog steeds in mensonwaardige omstandigheden. , Vluchtelingenkampen, een de facto staatsgreep, buitenlandse Ngo's die de plak zwaaien, Amerikaanse troepen die hun 'noodhulp' omgevormd lijken te hebben tot een permanent kampement. Kortom er is nog een lange weg te gaan.


Democracy Now trok naar Haïti en maakte een boeiende reeks videoreportages. Zeker en vast het bekijken meer dan waard.

Op DeWereldMorgen.be vind je heel wat achtergrondinformatie over de oorzaken en de gevolgen van de ramp:
Haïti en de Caraïben: na de aardbeving nog een tsunami?
Haïti: kroniek van een aangekondigde ramp
Politieke wil ontbreekt om seksueel geweld in Haïti aan te pakken
Haïti: "Rampenkapitalisme op steroïden"
Haïti: een 'gangster's paradise'?

Dit uitstekend artikel door Johnny Van Hove is evenzeer een aanrader: Haiti: Six Months after the Quake

50 jaar onafhankelijk Congo

Kameraden en vrienden,

je kunt er niet omheen, Congo is 50 jaar onafhankelijk!

DeWereldMorgen.be brengt vandaag een speciaal Congo-dossier.

Zeer lezenswaardig is het artikel van Johnny Van Hove over de mythe van de modelkolonie:
Daarin schrijft hij:

"De herinneringsindustrie rond vijftig jaar Congo lijkt door de onafgebroken stroom van aandacht voor Belgisch-Congo in talrijke artikels, programma's en boeken steeds meer op een herinneringsoefening over de koloniale periode van België."

"Het referentie-object waarover het zou moeten gaan – de woelige laatste vijf decennia van Congo – verdwijnt daardoor in het beste geval naar de achtergrond. Wat uiteindelijk telt is Belgisch-Congo. Wat telt zijn wijzelf."

"Heel wat herinneringen over Belgisch-Congo neigen vaak naar sympathie voor het voormalige koloniale systeem. Geregeld mondt dit uit uit in een concept dat door talrijke auteurs en programmamakers in hun argumenten en in hun retoriek wordt geëvoceerd: Belgisch-Congo als 'modelstaat' of als 'modelkolonie'."

"Het 'modelkolonie'-discours is een permanente ophemeling van 'onszelf': wij bouwden de Congo op en wij werden er onterecht verjaagd. Het is een discours dat onze verantwoordelijkheid voor de positieve aspecten onderstreept, die van de negatieve negeert en het verband tussen beide doorsnijdt. Het DNA van het discours is dan ook verstikkend egocentrisch en geurt van ver naar provincialisme."

Andere aanraders:

De historische speech van Lumumba
30 juni 1960. Congo wordt onafhankelijk. De eerste premier van Congo, Patrice Lumumba, spreekt een redevoering uit die het officiële België hem nooit zal vergeven.

Congolese studenten optimistisch over toekomst van hun land
Jonge Congolezen verwachten dat hun land over 20 tot 25 jaar veilig en welvarend zal zijn. Dat blijkt uit een uitgebreide bevra­ging bij 800 studenten in 11 Congolese universiteiten.

In de schaduw van koning Leopold II: het Musée Africain in Namen
De nostalgische beeldvorming over de Belgische 'modelkolonisatie' beleeft weer hoogdagen. Waar anders dan in musea worden beelden en verbeelding zo goed bewaard en gekoesterd? Tervuren kent iedereen, maar dat er ook een Musée Africain bestaat in Namen, is een goed bewaard geheim. Hoe kijken Congolezen die al jaren in België wonen aan tegen de beeldvorming van dit privémuseum?

50 jaar jong Afrika
En die zestien andere Afrikaanse landen dan? Hadden die dit jaar ook niet hun vijftig jaar onafhankelijkheid te vieren? De mediastilte in Vlaanderen over de rest van jarig Afrika zegt veel. ‘De Belgisch-Congolese verhouding heeft inderdaad iets pathologisch’ grinnikt François Soudan, hoofdredacteur van het befaamde Franse weekblad Jeune Afrique.

La Belgique congolaise: de Congohype herbekeken
Wie had zo’n vloedgolf van festivals, filmvertoningen, concerten, toneelvoorstellingen, tentoonstellingen, documentaires, krantenbijlagen, televisiereportages en boekpublicaties verwacht over de vijftigjarige onafhankelijkheid van Congo? Dat iedereen vandaag en masse op de ‘Congotrein’ springt, zegt vooral veel over dieperliggende maatschappelijke sentimenten in België zelf.

Tussen relaxatie en revolutie.
Lumumba in de hedendaagse popmuziek
Patrice Lumumba, de icoon van de Congolese onafhankelijkheid, was geen lang (politiek) leven beschoren. Vergeten is de brutaal vermoorde Congolese premier echter geenszins. Alleszins niet in de hedendaagse, internationale muziekscene, die onophoudelijk naar hem verwijst. Alleen, waar staan al die songs voor? Voor Lumumba an sich of voor de projectie van onze eigen verlangens op zijn naam?

'Artistieke samenwerking tussen Congo en België is een utopie'
Het was de cultuursector die de Congo-karavaan op gang trok. Met talrijke artistieke projecten speelde het veld zijn favoriete rol: die van vrije en open voorganger, hier in de bekoelde Belgisch-Congolese betrekkingen. Maar, is die culturele uitwisseling wel zo onschuldig? Niet volgens André Lye Mudaba Yoka, prof en cultuurexpert in Kinshasa: Ook op cultureel vlak zie je nog vele Kuifjes in Congo.

Congo Made In Belgium
De koloniale film staat weer volop in de belangstelling. Voor het project ‘Het gefilmd erfgoed van Midden-Afrika. Congo Rwanda Burundi, 1912-1960’, een initiatief van het het KMMA, Cinematek en het KADOC, werden achthonderd Belgisch-Congolese films uit de koloniale periode gedigitaliseerd, om naar Congo ‘gerepatrieerd’ te worden als ‘gedeeld erfgoed’.


Voor de rest zijn er ook tal van andere zeer lezenswaardige artikelen online.
Zoals 'De sporen van Congo in Brussel' en dossier 'Congo Vijftig jaar Onafhankelijkheid'.

Ook intal.be heeft een interessant dossier 'Congo Liboso - Vooruit'.

Er zijn ook heel wat boeken op de markt, een bijzonder aanrader is 'Congo voor beginners' door Tony Busselen, een uitstekend overzicht van alles wat je moet weten om de situatie te begrijpen.

Tenslotte nog een uitsmijter:
"In plaats van zich zo arrogant en paternalistisch op te stellen, zou de Belgische regering beter wat minder hoog van de toren blazen, gezien de onrechtvaardigheden van het kolonialisme, de verantwoordelijkheid van België in de moord op Lumumba en de tienduizenden Congolese doden tussen 1960 en 1966, waarna Mobutu aan de macht kon komen, en gezien het gebrek aan moed om zich uit te spreken tegen de agressieoorlog van 1998-2003." uit de verklaring van de PVDA



Met als finale uitsmijter:

Voka en het ranzige egoïsme

Voka, de militante patroonsorganisatie, vooral bekend van kort-door-de-bochte-aanvallen op de werkende mens, is vandaag een cadeautje gaan overhandigen aan Bart De Wever, niet alleen bekend TV-gezicht en N-VA-topman maar ook informateur. Voka gaf De Wever een boek, sympatiek toch, Voka wil de boekenproductie en -consumptie in Vlaanderen stimuleren? De Wever kreeg geen Cyriel Buysse, geen Luc De Vos, geen Boon of gelijk welk andere Vlaamsche auteur, De Wever kreeg een Amerikaans boek uit 1957.

Voor DeWereldMorgen.be schreef ik volgende tekst:

Voka wil egoïsme hoger op de politieke agenda

Bart De Wever kreeg donderdag een boek cadeau van Voka. De werkgeversorganisatie gaf onze informateur niet eender welk interessant of lezenswaardig boek, of een echte Vlaamse klassieker, maar een Amerikaans boek uit 1957: 'Atlas in Staking', van Ayn Rand.

"Blijkbaar wilde Voka de Vlaamse ondernemende cultuurproducenten niet in de verf zetten, maar wel een politieke boodschap brengen. En wat voor een! Ayn Rand was een vooraanstaande voorvechter van niets meer of minder dan onvervalst egoïsme.

In haar eigen woorden, “Ik ben niet in de eerste plaats een voorvechter van het kapitalisme, maar van het egoïsme; ik ben niet in de eerste plaats een voorvechter van het egoïsme, maar van de rede. Als je de suprematie van de rede erkent en het consequent toepast, vloeit alles eruit voort.” (Rand, Ayn, Brief Summary, uit The Objectivist 10 (9), september 1971, 1, geciteerd in Ayn Rand, en.wikipedia.org)

De vooraanstaande Amerikaanse progressieve academicus Noam Chomsky omschreef Ayn Rand als 'een van de meest boosaardige figuren van de hedendaagse intellectuele geschiedenis. (http://westernstandard.blogs.com/shotgun/2008/12/question-period.html)

'Atlas in Staking' wordt algemeen beschouwd als het magnus opus van Rand. De titel verklapt al wat van de allesbehalve subtiele boodschap van het boek: wat als Atlas, de held uit de Grieke mythologie die het gewicht van het wereld letterlijk op zijn schouders droeg, eens in staking zou gaan?

De motor van onze samenleving

Het boek verhaalt over Dagny Taggart, eigenaar van een spoorwegbedrijf, die het beu is te moeten optornen tegen de staat en 'het socialisme', het 'profitariaat' en de 'parasieten'. Samen met de anderen die de maatschappij recht houden, ondernemers, bedrijfsleiders, intellectuelen en kunstenaars, gaat hij in staking.

'Atlas in Staking' is een zogenaamde dystopie, een negatieve utopie dus, die een waar rampscenario beschrijft. Ja, het zou een ramp zijn indien de staat de ondernemers, de motor van onze samenleving, zo hard zou pesten dat ze in staking gaan. Wat zou er van het land geworden?

Een van de uitgangspunten van Rand is het begrip 'Sanction of the victim'. De goeden in onze samenleving mogen niet langer toelaten dat de 'slechten' gebruik en dus misbruik maken van hun creativiteit en innovatie.

Een tamelijk onsubtiele politieke boodschap van Voka dus. Voka-voorzitter Luc De Bruyckere gaf de volgende uitleg over het boek 'Het is een utopisch verhaal, dat meer dan 50 jaar oud is, maar we willen er vooral mee onderstrepen dat de overheid haar ondernemingen moet koesteren, als motor voor welvaart.'"

Wie meer wil weten over de 'filosofie van het egoïsme' van Rand kan ik volgend interview aanraden:

Dat Voka blijkbaar zo'n ranzig egoïsme wil promoten is bijzonder walgelijk. Nog walgelijker is dat ze dit verpakken in een even ranzig discours over de arme ondernemers, die zo veel doen voor ons land maar die gepest worden door onze overheid maar ook door ronduit boosaardige vakbonden en andere verenigingen van het on-innovatieve profitariaat.

Wie het boek zelf ook eens wil lezen kan steeds naar de bibliotheek gaan.