Poor Europe

Op deze maandag een bekijkenswaardige documentaire.

Het Chinese CGTN bracht deze week een diepgaande reportage over armoede en austerity in Europa.

https://america.cgtn.com/2019/06/28/big-story-poor-europe

Met een interessant dossier bij.

Veel kijkplezier.

vastbenoemd ambtenaar, flirtend met de armoedegrens

We gaan nog even door over armoede en vooral de categorie 'bijna-armen'. Vandaag een schokkend getuigenis van een vastbenoemde ambtenaar, een leerkracht in de secondair onderwijs, een licentiaat geschiedenis, flirtend met de armoedegrens.

Ongeveer tien jaar geleden eindigde het huwelijk van Patrick De Wit (50). Sindsdien zorgen zijn
vrouw en hij om de beurt voor de kinderen, in coouderschap.
“Ineens moet je dan met één loon jezelf en je gezin overeind houden. Je vaste kosten verminderen amper. In mijn geval is dat loon niet eens zo slecht: als leerkracht in het hoger middelbaar heb ik een maandloon van ongeveer 2.500 euro netto. Maar met drie grote kinderen tussen 14 en 20 jaar heb je veel vaste kosten. De afbetaling van mijn huis, de gas- en elektriciteitsfactuur, internet, verzekeringen, schoolkosten... En de helft van de maand moet ik
inkopen doen voor vier personen. Meestal heb ik nog zowat 300 euro over voor mezelf. Twee jaar geleden leerde ik mijn nieuwe vriendin kennen. Heel fijn natuurlijk, maar ze woont vrij ver. En de trein is helaas duur. Die 300 euro jaag ik er nu dus veel sneller door.
Kortom, ik ben al blij als er op het einde van het geld nog maar een beetje maand overblijft. (glimlacht) Omgekeerd gebeurt dat maar zelden. De afgelopen twee jaar ben ik maar één maand niet in het rood gegaan.”
Uiteraard zijn er de vaste kosten. Maar als er iets misloopt, dan komt Patrick in de problemen. “Anderhalf jaar geleden zat ik bij mijn vriendin, toen mijn zoon ineens belde. Hij was in paniek. Het regende binnen. Toen heb ik meteen de trein naar huis genomen om de schade te herstellen. Een dure grap, want in totaal heeft het me 1.500 euro gekost. We waren toen nog maar halverwege de maand en ik stond al zwaar onder nul. Op zulke momenten loop je tegen de lamp. Dan moet je overleven in plaats van leven. Elke euro wordt twee keer omgedraaid. En mijn kinderen en ik eten een paar maanden minder feestelijk: geen steak met friet, maar pannenkoeken of croque-monsieurs. En dan staat er meer kip en worst op het menu. Ik koop dan ook een tijdje geen wijn, hoewel ik dat graag drink.”
Ook op dit moment staat Patrick weer in het rood: -800 euro. “Toen ik vanmiddag door de winkel liep met serieuze honger, heb ik géén chocoladereep gekocht. Ik kan die twee euro niet missen.”

OPERATIE UITSTELLEN

Af en toe lijdt Patricks levenskwaliteit zwaar onder de financiële zorgen. “Vroeger heb ik vrij fanatiek gesport en daardoor heb ik nu slechte knieën. Ik heb eigenlijk dringend een operatie nodig, maar tijdens de revalidatie zou ik lang niet kunnen werken en een pak minder verdienen. Dat kan echt niet, want daarvoor heb je financiële reserve nodig. Die operatie stel ik dus
uit, tot het ooit beter gaat. Als mijn huis over twee jaar afbetaald is, bijvoorbeeld.”
Ook vakanties zitten er nog amper in. “Voor mijn scheiding trokken we in de zomer twee weken naar Frankrijk en af en toe organiseerden we een extra trip.
Nu logeren we elke zomer een week aan de kust, in de caravan van mijn ouders. Dankzij onze kortingkaart van de Gezinsbond reizen we gelukkig goedkoper met de trein. Mijn auto heb ik jaren geleden verkocht, waardoor we wat meer ademruimte hebben. De kinderen
vinden het trouwens leuk om de trein te nemen: je kan gezellig praten en kaarten, zonder filestress. En we kunnen gelukkig nog veel leuke dingen doen. Tijdens die week aan zee zoeken we volop gratis of goedkoop amusement. Een openluchtfestival, bijvoorbeeld. Hetzelfde geldt voor verjaardagen: de kinderen organiseren geen dure feestjes, maar ze nodigen vrienden uit voor huisgemaakte spaghetti en taart.”
Af en toe zijn er gelukkig ook meevallers, vertelt Patrick. “Een paar maanden geleden kreeg ik flink wat geld terug van de elektriciteitsmaatschappij. Daarmee heb ik een nieuwe diepvries gekocht. De oude deed het nog, maar hij vrat energie. Door een nieuw, zuiniger exemplaar te kopen kan ik op lange termijn besparen.” En er zijn wel meer van dat soort ‘trucjes’ die Patrick
intussen ontdekte. “Ik bel regelmatig naar mijn vaste leveranciers, zoals Telenet. Want ik krijg natuurlijk ook interessante aanbiedingen van concurrenten, waardoor ik kan onderhandelen. Zo stelde Telenet me voor om één jaar lang gratis te genieten van hun digibox. Dat leek me een goede geste, dus besloot ik te blijven. Uit dankbaarheid hebben ze me een gratis televisie
gegeven. Dat was mooi meegenomen: ik heb al 15 jaar geen nieuwe televisie meer kunnen kopen.”

AF EN TOE EEN FOLIETJE

Maar soms heeft een mens toch een folietje nodig, vindt Patrick. “Zeker de kinderen wil ik af en toe een extraatje geven, zodat het leefbaar blijft. Zij vragen me niet of ze met hun vrienden een week naar Spanje mogen, want dat kan nu eenmaal niet. Maar onlangs zijn we wel samen gaan paintballen, voor de verjaardag van mijn zoon. Ik had via Groupon een mooie korting gekregen en een vriend bood aan om zijn auto te gebruiken. Zo hadden we een fantastische dag. We proberen alles positief te bekijken.”
Gelukkig hoeft zijn sociale leven niet te lijden onder de situatie, zegt Patrick. “Ik schaam me niet voor mijn problemen. Heel wat mensen luisteren trouwens aandachtig naar mijn besparingstips. (lacht) En gelukkig heb ik veel goede vrienden. Aan hen vraag ik soms om samen inkopen te doen – zodat ik kan meegenieten van hun auto – in ruil voor een etentje bij me thuis.
Dat hoeft niet veel te kosten, en de gezellige avond krijgen we er gratis bij!”
Patrick probeert het altijd te redden in zijn eentje, maar soms lukt dat niet. Dan vraagt hij hulp aan zijn ouders. “Dat doe ik alleen in noodgevallen. Toen mijn dak ineens begon te lekken, bijvoorbeeld. Zulke zware kosten kan ik niet alleen dragen. Mijn ouders helpen me dan,
maar ik ben niet hun enige kind. En ze willen niemand bevoordelen, wat ik zeker begrijp. Dus betaal ik het geld altijd terug, verspreid over enkele maanden.”

GELD ZORGT VOOR MEER GELD

Ongelukkig? Nee, zo zou Patrick zichzelf zeker niet noemen. Maar soms wel lichtjes gefrustreerd, geeft hij toe. “Als ik een klein beetje meer zou hebben – een beperkte reserve – dan zou het vlotter gaan. Wie geld heeft, kan makkelijker zorgen voor meer geld. Ik zou bijvoorbeeld graag zonnepanelen installeren, maar zonder startkapitaal lukt dat niet. Terwijl die panelen me op termijn veel zouden opbrengen. De zwaksten in onze samenleving hebben te weinig middelen om uit hun financiële put te geraken.”

Al beseft Patrick wel dat hij niet tot de allerzwaksten behoort. “Ik zit in een luxepositie. Als vast benoemde ambtenaar komt er elke maand een mooi loon op mijn rekening. Maar door mijn situatie besef ik beter hoe moeilijk het moet zijn als je echt weinig geld hebt.
Er zijn heel wat mensen die maar de helft van mijn loon krijgen en het ook in hun eentje moeten redden. Hoe doen zij dat?”

bron: Weliswaar.be

de bijna-armen vallen uit de boot

Het vakblad van de welzijnssector, Weliswaar, publiceerde een rake analyse door Eric Nysmans van Welzijnszorg Kempen over de 'Bijna-armen', 'stadsvernieuwing' en de groeiende kloof 'tussen wat mensen hebben en wat ze nodig hebben om menswaardig te kunnen leven'.

Onze samenleving heeft prachtige systemen om de allerarmsten te beschermen. De OCMW’s bijvoorbeeld, en de diensten voor samenlevingsopbouw. Maar er is een groep van ‘bijna-armen’ die vaak uit de boot vallen. Mensen met een laag inkomen die toch net te veel verdienen om (voldoende) steun te krijgen. Het klinkt cru, maar soms is het beter als een OCMW zijn cliënten niet te goed helpt. Als de kansarmen ‘opklimmen’ tot die groep van ‘bijna-armen’, dan verliezen ze veel voordelen. Sommige ouders verdienen bijvoorbeeld net te veel voor een studiebeurs, waardoor ze minder geld overhouden.

Op zich scheelt er niets aan ons sociale systeem. Dat is zelfs heel waardevol, alleen is er een serieuze kloof tussen wat mensen hebben en wat ze nodig hebben om menswaardig te kunnen leven. Hoe kunnen we dat verschil ‘bijpassen’, zonder het risico op de bekende werkloosheidsval te vergroten? En wie moet daarvoor zorgen?
Het gaat niet alleen om financiële hulp. Er zijn ook structurele problemen. Heel wat steden werken sinds de jaren ’80 aan stadsvernieuwingsprojecten. Een goede zaak, want zo worden kansarme buurten opgewaardeerd. Maar als die ‘stadskankers’ verdwijnen, komen er nieuwe, kapitaalkrachtige mensen in die buurten wonen. En zij jagen de armen en de ‘bijna-armen’ weg uit het centrum. Die groep belandt steeds vaker in de goedkopere buitengebieden, de rand van de stad of het platteland. Op zich geen probleem, maar daardoor ontstaat er een andere vorm van armoede: vervoersarmoede. Op het platteland en in de stadsrand verdwijnen de buurtwinkels, de bakkers, de huisartsen, de apothekers. Als een gezin dan maar één – of helemaal geen – auto heeft, komen ze sneller in de problemen.

Werken om arm te blijven

Het tijdschrift Weliswaar interviewde Peter Heirman en Samira Castermans van het Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen over armoede, generatiearmoede en de nieuwe armen. We brengen hier enkele zeer rake uittreksels:

Het beleid slaagt er niet in het fenomeen van werkende armen in te dijken, al staat Vlaanderen er met 4 % wel beter voor dan de rest van Europa. In Europa ligt het gemiddelde twee keer hoger dan in Vlaanderen. Vooral Duitsland kent door zijn activeringsbeleid een hoge toename van werkende armen.
Maar als je mij vraagt waar de inkomensgrens ligt om buiten schot te blijven, moet ik het antwoord schuldig blijven. De Europese armoedegrens is vastgelegd op 1.013 euro voor een alleenstaande. Ik vind het moeilijk om er een cijfer op te plakken, omdat meestal nog andere factoren meespelen, zoals oude schulden, alimentatie, energiekosten, kinderopvang. En mensen die een buffer hebben opgebouwd, zijn uiteraard minder kwetsbaar dan de anderen.

Onze ervaring met generatiearmen leert dat mensen eerst besparen op cultuur- en vrijetijdsbesteding en op gezondheidszorg. Ze stellen doktersbezoek uit, nemen geen medicatie of wachten met een medische ingreep. Maar als je je gezondheid verwaarloost, kun je natuurlijk ook niet goed presteren op het werk.
Armoede is vooral een stedelijk probleem, met Antwerpen en Gent op kop. Maar een deel van de nieuwe armen gaat op het platteland wonen, omdat de woningen daar minder duur zijn, zo blijkt uit een recente studie van Cera. Een nadeel is dat ze daardoor ook minder mobiel worden, want het aanbod van openbaar vervoer is er kleiner. Op het platteland blijft de nieuwe armoede ook meer verborgen en is het sociale isolement groter.



Werkende armen

Het beleid focust volop op activering, zonder zich vragen te stellen bij het soort banen dat men de mensen aanbiedt. Het zijn overwegend precaire jobs, vooral knelpuntberoepen en uitzendarbeid met dagcontracten. Het is begrijpelijk dat eerst de knelpuntberoepen aan de beurt komen, maar we zouden tegelijk iets moeten doen aan de kwaliteit van die banen.

Federaal minister van Werk Monica De Coninck heeft het over de stok en de wortel, maar de stok weegt zwaarder dan de wortel. Nu lijkt het er alleen om te doen zo veel mogelijk mensen uit de statistieken te halen. Maar het is naïef te denken dat alle problemen opgelost zijn als je iemand aan het werk zet. Zeker bij generatiearmen is het een complexer verhaal.

Natuurlijk zijn we niet tegen een activeringspolitiek, maar het moet een inclusief
verhaal zijn. Dat wil zeggen dat je mensen niet alleen laat werken voor hun inkomen, maar tegelijk de kwaliteit van de banen en de randvoorwaarden verbetert. Anders is een baan een vergiftigd geschenk dat armen nog dieper in de armoede duwt. Zeker bij deeltijds werk is dat het geval. Werken brengt immers extra kosten mee voor verplaatsing en kinderopvang, terwijl je een aantal voordelen verliest. Vooral voor generatiearmen zijn voldoende inkomensgerelateerde kinderopvang en huisvesting belangrijk. Er moeten ook nog andere hindernissen worden weggenomen. Als iemand een overlevingsschuld heeft opgebouwd en hij begint te werken, dan krijgt hij te maken met loonbeslag en deurwaardersbezoeken. Schuldbemiddeling zou moeten voorkomen dat de deurwaarder zich aandient zodra je werk hebt. Ook betaalbaar openbaar vervoer buiten de piekuren is belangrijk, want lageropgeleiden komen vaak in een ploegenstelsel terecht. Terwijl het aanbod van het openbaar vervoer buiten de normale werkuren en in het weekend wordt teruggeschroefd. Mensen die beginnen te werken zouden ook nog een tijdlang bepaalde voordelen moeten kunnen genieten, zoals de voordelige tarieven van openbaar vervoer, de sociale kruidenier, het sociale restaurant.

Een activeringsbeleid mét een integrale begeleiding

Niet de snelle weg naar werk, maar een goed begeleid traject waarbij er tijd is om randvoorwaarden zoals kinderopvang en vervoer te bekijken.

Ook de minimumlonen moeten omhoog om te voorkomen dat de groep werkende armen toeneemt. Een op de tien mensen loopt vandaag het risico in de armoede terecht te komen in Vlaanderen. De Vlaamse Regering heeft van de armoedebestrijding een topprioriteit gemaakt, maar van het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding (Vapa) is nog niet veel uitgevoerd. Tegenover de meeste actiepunten staat nog geen budget en geen timing. We kijken daarbij vanzelfsprekend naar Vlaams minister van Armoedebestrijding Ingrid Lieten. Maar armoedebestrijding is eigenlijk de verantwoordelijkheid van de voltallige Vlaamse Regering. Daar merken we voorlopig weinig van.

'Duitse Loondumping'

Welk land gaat er eigenlijk in de fout?

Het land dat tracht de koopkracht van zijn werknemers te beschermen en hen te laten delen in de groei? Of het land dat zijn problemen tracht te exporteren door een beleid van aangehouden sociale dumping, in het bijzonder loondumping? Dat is precies wat Duitsland al jaren doet.

Volgens de laatste Eurostatcijfers is het aantal personen met risico op armoede van 2005 tot 2010 in Duitsland met 2.688.000 gestegen. Het aandeel van die groep in de bevolking is met 28 procent gegroeid. Een groeiend aandeel in die groep zijn werkende armen.

uit een opiniestuk van ABVV en ACV op DeWereldMorgen.be

werkende armen in België

"Van alle werkende Belgen heeft 3,5 procent een inkomen onder de Europese armoedegrens"
Een ronduit misselijk makend cijfer.

Mensen in België zijn arm als hun inkomen minder is dan 899 euro per maand.
Uit onderzoek (van de KHK) blijkt dat iemand die gezond is, goed kan plannen, beschikt over openbaar vervoer en veel tijd, minstens 980 euro nodig heeft om een menswaardig leven te kunnen leiden. uit een persbericht van LBC



De Europese armoede bedraagt 899 euro voor een alleenstaande, 1438 euro voor een alleenstaande met twee kinderen en 1888 euro voor koppel met twee kinderen.
Een kleine 20 procent van alle armen in België behoort tot de werkende bevolking. Bij voltijdse werknemers is 2,5 procent arm, bij deeltijds werkenden klimt dat percentage tot 3,7 procent.

Over de oorzaken van deze zorgwekkende feiten en vooral over de mogelijke beleidsmatige oplossingen schreef Olivier Pintelon een zeer boeiend artikel.
Lees ook het evenzeer boeiende artikel 'één op vier armen heeft een job'.

SP in actie tegen het fenomeen 'werkende armen'

“Er zijn in Nederland bijna 1,4 miljoen mensen arm. Liefst 600.000 van hen heeft gewoon werk, onder wie veel mensen in loondienst en kleine ondernemers. Bijna 430.000 kinderen groeien op in armoede. Dat kan niet in een rijk land als Nederland. Het kabinet moet van armoedebestrijding topprioriteit maken.”

Het moet gezegd zijn, de SP in Nederland is goed bezig. Niet alleen slagen ze erin grote aantallen Nederlanders te overtuigen van hun positief uitgesproken links programma, ze slagen er steeds in positieve initiatieven te lanceren. Zo-ook in de strijd tegen de armoede in Nederland. Daarvan valt heel wat te leren.

SP-kamerlid Karabulut bindt de strijd aan tegen het fenomeen 'working poor': “Werk moet lonen. Daarom wil ik dat er een werkbonus komt voor de onderkant van de arbeidsmarkt. Die werkbonus wordt afgebouwd naarmate iemand meer gaat verdienen.” Ze gaat daarbij ook in tegen het hele offensief rond flexarbeid. "Ook moet het kabinet niet langer inzetten op flexarbeid, de markten voor persoonlijke dienstverlening en werken met behoud van uitkering, maar op echte banen met echt loon."

De door de SP voorgestelde maatregelen op een rij:

• de verhoging van de huurtoeslag wordt niet pas in 2009, maar al per juli 2008 ingevoerd

• de zorgtoeslag wordt verhoogd door ook de gemiddelde premie voor aanvullende ziektekosten in de zorgtoeslag op te nemen
• de kinderbijslag wordt eerlijker en dus inkomensafhankelijk
• kwijtschelding van gemeentelijke belastingen wordt mogelijk voor ondernemers met een laag inkomen
• er komt een inkomensafhankelijke werkbonus
• het wettelijk minimumloon moet strikter gehandhaafd worden
• het geld voor armoedebestrijding en schuldhulpverlening wordt geoormerkt
• de categoriale bijzondere bijstand wordt opnieuw ingevoerd en voorschotten bij aanvraag uitkering worden versoepeld