Heldenweek

 8 mei is de herdenkingsdag voor het einde van WO II. Helden van het Verzet brengt op het site een mooi overzicht van een heel diverse reeks herdenkingsevenementen, van tentoonstelling over bloemenhulde tot filmvoorstelling.

 

 

Karel Poffyn - verzet in Gent

8 mei, herdenkingsdag voor het einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa. Ghendtsche Tydinghen brengt het verhaal van Karel Poffyn. Karel was elektricien, vader én weerstander. Hij stierf in nazi-handen.

 

 

 

 

Pas in 1953 konden zijn vrouw en kinderen afscheid van hem nemen. Op de repatriëring van Karel Poffyns lichaam volgt een begrafenis met militaire eer in de Gentse O.L.V. Sint-Pieterskerk. De foto op zijn doodsprentje is atypisch: Karels ogen gaan verscholen achter een grote, donkere zonnebril. Als jonge oorlogsvrijwilliger werd hij in de Eerste Wereldoorlog aan het IJzerfront getroffen door een gasaanval. Dit leverde hem een oogkwaal op, waarvoor hij tot lang na de Grote Oorlog in behandeling zou blijven in de Bijloke. Uit overgevoeligheid voor daglicht en om blindheid te voorkomen droeg hij steeds een zonnebril. Heeft dit hem als verzetslid kwetsbaarder gemaakt voor herkenning door de nazi’s? Dat valt niet meer te achterhalen. Wel weten we dat het verzet succesvol rekruteerde onder oud-strijders van 14-18. Zij beschikten over militaire ervaring en de discipline om onder zenuwslopende omstandigheden bevelen op te volgen, hadden in de meeste gevallen al gedood én hadden de gevolgen van een Duitse bezetting aan den lijve ondervonden.

 

Vanaf juli 1941 was Karel Poffyn als gewapend weerstander actief bij het Geheim Leger, zone III, sector Gent. Hij was verbonden aan het schuiloord Le Héron en voerde als hulpelektricien bij de Regie van Telegrafie en Telefonie sabotagedaden uit, vaak ‘s nachts. Eind augustus 1944 zou hij de Duitse militaire centrale in het RTT-gebouw mee helpen saboteren. Zijn arrestatie stak spaken in de wielen van dat plan.

De arrestatie van Karel Poffyn op 19 augustus 1944 verloopt volgens de vaste modus operandi van de bezetter. Het huis aan de Zwijnaardesteenweg wordt even voor zonsopgang door twee mannen van de Geheime Feldpolizei (GFP) met bruut geweld ondersteboven gekeerd op zoek naar wapens. Met bajonetten rukken ze deurposten van de muur en rijten ze matrassen open. De platencollectie wordt stuk gegooid op de vloer. Wapens vinden ze niet en de kaart waarop het gezin de geallieerde vorderingen bijhoudt blijft bij toeval verborgen achter een geopende kamerdeur. Ondertussen wordt Karel Poffyn in bedwang gehouden door twee andere Duitsers, hun wapens op zijn borst gericht. Twee Nederlandstaligen in burgerkledij, collaborateurs die hun gezicht verbergen achter hun kraag, bewaken de deur en dragen Emma Verdonck op om haar man boterhammen mee te geven voor vierentwintig uur. Daarna mag het gezin zijn vader terug verwachten, klinkt het. Emma trapt niet in deze loze belofte. Ze weet dat haar man zal gedeporteerd worden en hangt in de dagen na zijn arrestatie rond aan de Nieuwe Wandeling, de gevangenis waar Karel opgesloten wordt, in de hoop bij zijn deportatie nog een glimp van hem op te vangen. Tevergeefs. Een afscheid wordt het koppel niet gegund. Het gezin blijft ontredderd achter.

Enkele dagen na Karel Poffyns deportatie wordt Gent bevrijd. 

 

 

Het volledige verhaal van dit aangrijpend stuk Gentse geschiedenis door Leentje Van Hoorde, verscheen deze maand in Ghendtsche Tydinghen (jg 52, nr. 3, 2023, pp. 228 - 231).

 

 

Dit en nog veel meer over Gent, haar geschiedenis en haar inwoners in Ghendtsche Tydnghen. Voor de luttele som van €30 krijgt u 2maandelijks Gentse geschiedenis in je brievenbus. http://www.ghendtschetydinghen.be

 

 

oorlogsgruwel in Seleskest

8 mei - het Einde van de Tweede Wereldoorlog - Wapenstilstand in Europa. Op deze herdenkingsdag een Gentse getuigenis van de oorlogsgruwel.

De bezetting eindigde voor ons in september 1944. Ghendtsche Tydingen brengt een getuigenis van de onlangs overleden Jozef Clauwaert.

Bij de bevrijding had ook de Voormuide zwaar te lijden. De buurt leefde praktisch continu in de kelders. De Duitsers hadden een spoorwegkanon in stelling gebracht gericht op de Muide, Meulestede en een deel van St Amandsberg.

Dat geschut richtte op diverse plaatsen in het noordoosten van Gent zware verwoestingen aan, onder andere in de Sint-Salvatorstraat, toen Heilig Kerststraat genoemd. De familie Clauwaert, die daar woonde, moest vluchten tot voorbij het stadscentrum. Van daaruit zagen ze het bombardement

op Wondelgem. Twee R.A.F.-vliegtuigen doken om de beurt om hun bommenlading af te werpen. Jaren nadien vernamen ze dat de Duitse spoorartillerie het doel was. Ze werd door de Britse luchtmacht het zwijgen opgelegd.

De ijzeren spoorwegbrug aan de Wiedauwkaai over het water van de Voorhaven was opengedraaid. Een moedige schippersknecht legde op een nacht zwemmend een ijzeren kabel onderaan de brug. Daarmee kon hij, samen met een vriend, de brug toedraaien. De pantservoertuigen van het Engels leger staken daarop het water over en begonnen aan de verdrijving van de bezetters uit de fabriek Vynckier en andere industriegebouwen.

Bij de bevrijding vielen ook in de buurt burgerslachtoffers. Daniël Van de Voorde besloot een kijkje te gaan nemen op zijn zolder. Hij hief heel voorzichtig het zoldervenstertje open en werd terstond neergebliksemd door een scherpschutter vanuit een fabriek. Jef D’hondt werd tijdens de beschieting op slag weduwnaar. Zijn vrouw Anna Debruyn en zijn oudste dochter Josephine bleven dood achter.

Dit en nog veel meer Gentse geschiedenis verschijnt in Ghentsche Tydinghen. Voor slechts €20 valt dit tweemaandelijks in uw brievenbus. http://www.ghendtschetydinghen.be/abonnementen.html

75 jaar Bevrijding van De Kampen

december 1941 - keerpunt in de oorlog

Kameraden en vrienden, 70 jaar geleden, december 1941, was de Tweede Wereldoorlog in alle hevigheid bezig.
Prof. Jacques Pauwels argumenteert dat toen het keerpunt van de oorlog plaats vond, niet omwille van Pearl Harbour, maar omwille van de Soviet tegenaanval.

The Soviet counter-offensive destroyed the reputation of invincibility in which the Wehrmacht had basked ever since its success against Poland in 1939, thus boosting the morale of Germany’s enemies everywhere. The Battle of Moscow also ensured that the bulk of Germany’s armed forces would be tied to an eastern front of approximately 4,000 km for an indefinite period of time, which all but eliminated the possibility of German operations against Gibraltar, for example, and thus provided tremendous relief to the British. Conversely, the failure of the Blitzkrieg demoralized the Fins and other German allies. And so forth…

It was in front of Moscow, in December 1941, that the tide turned, because it was there that the Blitzkrieg failed and that Nazi Germany was consequently forced to fight, without sufficient resources, the kind of long, drawn-out war that Hitler and his generals knew they could not possibly win.

Lees het volledige artikel.

Ki esi lae vasanismene min xehnas ton fascismo!

Kameraden en vrienden,

vandaag, 8 mei, is het Moederdag (hiep hiep hoera voor alle moeders!) maar vooral de herdenking van een van de prachtigste momenten van de recente geschiedenis.

Vandaag herdenken we de overwinning op het fascisme. Het Duits nazisme werd vandaag in 1945 verslagen door een omvangrijke coalitie van volkeren, die zich niet wouden onderwerpen.



Op zo'n dag is het belangrijk stil te staan bij alle slachtoffers van het fascisme. Maar daarnaast ook om stil te zijn dat fascisme géén verslagen ideologie uit het verleden is. Het fascisme werd niet vernietigd, het werd verslagen. Op 8 mei 1945 was het Japans fascisme nog springlevend, Spanje en Portugal bleven bloedige dictaturen tot ver daarna. Tal van landen kenden sedertdien nog moordende militaire regimes. Denk maar aan Chili, of vlak bij de deur Turkije en Griekenland.
Fascisme is vandaag als ideologie nog springlevend, extreem-rechtse demagogen en aanverwante krachten aan het uiterst rechtse deel van het politieke spectrum ageren vandaag nog steeds tegen minderheden, denk maar het aan blijvend schrijnende lot van de Roma, Sinti en andere of aan de constante haatcampagnes tegen moslims.

Vandaag brengen we Mikis Theodorakis met het prachtige 'Ki esi lae vasanismene'. De historische opname toont Theodorakis in zijn eerste concert op Griekse bodem na de val van het kolonelsregime. Hij zingt over het concentratiekamp van Oropos, waar hij zelf gevangen werd gezet. Hij zingt over hoe de kampen en het fascisme nooit vergeten zullen worden.

Toegang tot Toen

Op deze eerste dag van een nieuw decennium is het niet slecht om stil te staan bij het verleden, of wat had je verwacht van een historicus.

Het Nederlandse Nationaal Comité 4 en 5 mei heeft recent een zeer interessante website gelanceerd over de Tweede Wereldoorlog.

Op deze site vinden we de zeer aanschouwelijke digitale tentoonstelling 'Achter de feestvreugde' over het feest van de bevrijding en vooral de verwoesting die de feestvierders poogden te vergeten.

De site profileert zich ook als dé portaalsite over het thema. Zowat alle aspecten van de oorlog worden behandeld, de collaboratie, het dagelijks leven,... Er wordt ook buiten Nederland gekeken. En wat ik alvast mooi vind, ook 'Nederlands-Indië' wordt uitgebreid behandeld (inclusief de zogenaamde 'politionele acties').
Wat mij betreft een verrijking en een aanrader voor wie meer wil weten over de oorlogsjaren in Nederland en 'omstreken'.

8 mei

kameraden en vrienden,

een gelukkigen 8sten mei - herdenking van de overwinning op het fascisme

het 8-mei Komitee

wikipedia