LBV actievoeren helpt!

Actievoeren werkt! De hervorming van de levensbeschouwelijke vakken wordt uitgesteld! De Raad van State laat in een lijvig dossier weten dat de hervorming van de levensbeschouwelijke vakken, zoals ze door de Vlaamse regering werd opgesteld, niet kan uitgevoerd worden. Een overwinning dus, dankzij ons volgehouden onderhandelingswerk en de sterke actie die we op 20 mei voerden. We stuurden met het gemeenschappelijk vakbondsfront onderwijs een persmededeling uit. Je leest die hieronder.

Met strijdbare groeten
Koen Van Kerkhoven

 

Het gemeenschappelijk vakbondsfront zal bijzonder tevreden zijn met de beslissing van de Vlaamse Regering om de geplande hervorming van de levensbeschouwelijke vakken met minstens één jaar uit te stellen. Dat is zeer goed nieuws voor de duizenden leerkrachten levensbeschouwelijke vakken, voor de leerlingen en voor de kwaliteit van ons onderwijs.
 
De beslissing volgt na het sterke signaal dat meer dan 750 personeelsleden en sympathisanten op woensdag 20 mei gaven met de syndicale actie aan het kabinet van de minister van Onderwijs. De grote aanwezigheid van leerkrachten rooms-katholieke, islamitische, orthodoxe, protestantse en joodse godsdienst en niet-confessionele zedenleer maakte toen duidelijk hoe groot de bezorgdheid op het terrein is.
 
Het gemeenschappelijk vakbondsfront heeft altijd benadrukt dat levensbeschouwelijke vakken geen randverschijnsel zijn, maar een essentieel onderdeel vormen van brede vorming en samenleven in onderwijs. Die vakken leren jongeren niet alleen omgaan met waarden, normen en zingeving, maar ook met verschillen. Jongeren leren er kritisch nadenken, luisteren naar elkaar en respectvol in dialoog gaan. In tijden van toenemende polarisatie is dat belangrijk.
 
De onderwijsvakbonden hadden op de actiedag uitdrukkelijk gevraagd om eerst het advies van de Raad van State af te wachten. Dat is ook wat de Vlaamse Regering nu doet: zij neemt terecht de nodige tijd om dat advies grondig te bestuderen vooraleer eventuele verdere stappen te zetten. Dat is niet alleen verstandig bestuur, maar ook een belangrijk teken van respect voor de bezorgdheden van het werkveld. Bovendien brengt uitstel ook ademruimte voor prioriteiten in het beleid.
 
De onderwijsvakbonden danken minister van Onderwijs Zuhal Demir uitdrukkelijk dat zij zich heeft gehouden aan het engagement dat zij tijdens de actiedag aan het gemeenschappelijk vakbondsfront gaf en dat morgen ook effectief zal waarmaken. Dat verdient erkenning. Het uitstel creëert opnieuw ademruimte, rust en perspectief voor de betrokken personeelsleden. Na maanden van onzekerheid is het een belangrijk signaal van respect voor de professionaliteit en het engagement van de leerkrachten levensbeschouwelijke vakken.
 
Het vakbondsfront wil daarnaast alle actievoerders die op 20 mei aanwezig waren extra bedanken. Dankzij hun engagement, zichtbaarheid en solidariteit werd een krachtig en niet te negeren signaal gegeven aan de Vlaamse Regering. De massale aanwezigheid van personeelsleden uit alle levensbeschouwingen gesteund door de leden van de erkende instanties toont hoe sterk het draagvlak is voor kwaliteitsvolle levensbeschouwelijke vakken in ons onderwijs.
 
Het vakbondsfront dankt ook Katholiek Onderwijs Vlaanderen om de actie actief kenbaar te maken bij haar leraren rooms-katholieke godsdienst. Die ondersteuning heeft mee geholpen om een breed en krachtig signaal vanuit het onderwijsveld mogelijk te maken.
 
Voor het gemeenschappelijk vakbondsfront bewijst het uitstel van de maatregel opnieuw dat syndicale actie werkt. Ook het volgehouden overleg en de terechte inhoudelijke en juridische bezwaren vanuit het werkveld hebben mee geleid tot die beslissing. Wij volgen het verdere overleg  en de toekomstige uitwerking van het dossier nauwgezet op. Pedagogische kwaliteit, keuzevrijheid, werkbaarheid en rechtszekerheid blijven absolute prioriteiten. Onderwijs verdient hervormingen die vertrekken vanuit inhoudelijke visie op levensbeschouwing en respect voor mensen op de werkvloer, niet louter vanuit een besparingslogica. 
 
Nancy Libert - Algemeen secretaris ACOD Onderwijs
Koen Van Kerkhoven - Secretaris-Generaal COC
Marianne Coopman - Algemeen secretaris COV 

Pascal Claessens - Voorzitter VSOA Onderwijs

 

 

 

Wat lessen levensbeschouwing vandaag werkelijk doen

Vandaag verscheen een zeer raak opiniestuk geschreven door 50 docenten vakdidactiek levensbeschouwelijke vakken, de opleiders van de leerkrachten LBV. 

 

 

 

 

Vandaag, 20 mei 2026, trekken de leerkrachten levensbeschouwelijke vakken naar het kabinet van Minister van Onderwijs, Zuhal Demir, in Brussel. Dat is op zich nog nooit gebeurd. Wij laten hen niet alleen staan. Namens de experten levensbeschouwelijk onderwijs in Vlaanderen publiceren we deze open brief en daarmee een ondubbelzinnig signaal aan de Minister van Onderwijs, en de volledige Vlaamse regering.

Wat hier gebeurt, is zonder precedent. Voor het eerst in de geschiedenis van het Vlaamse onderwijs spreken meer dan 50 docenten vakdidactiek levensbeschouwelijke vakken van het Vlaamse hoger onderwijs met één stem. Zij komen uit álle lerarenopleidingen van Vlaanderen, over alle associaties van het hoger onderwijs heen, en vertegenwoordigen sámen alle vakdidactieken. Wat hen onderscheidt in geloof of overtuiging, weegt vandaag niet op tegen wat hen verbindt: de overtuiging dat de levensbeschouwelijke vakken het verdienen om verdedigd te worden tegen deze afbraakpolitiek.

Wat er in een goede les levensbeschouwing gebeurt, gebeurt nergens anders in het Vlaamse curriculum. Dat is geen retoriek van een betrokken corps. Het is een vakdidactische vaststelling die de internationale onderwijswetenschap sinds twee decennia gestaag onderbouwt. Wie deze vakken in naam van "flexibilisering" en "besparingen" uitholt zonder hun aard te kennen, sloopt iets wat niet kan teruggebouwd worden.

Wij schrijven dit als de docenten vakdidactiek levensbeschouwelijke vakken van het Vlaams hoger onderwijs. De vakdidactiek heeft zich de afgelopen twintig jaar grondig herijkt en verrijkt. Van een model waarbij één traditie eenduidig op de leerlingervaring werd gelegd, bewoog ze naar een model waarin levensbeschouwelijk bewustzijn en interlevensbeschouwelijke dialoog centraal staan.

Wat doet een levensbeschouwelijk vak vandaag concreet?

Het vormt levensbeschouwelijke geletterdheid: het vermogen om cultuur, taal, geschiedenis, kunst, recht en samenleving te lezen in hun levensbeschouwelijke gelaagdheid. Wie zonder bijbelse, humanistische of koranische geletterdheid Europese literatuur, beeldhouwkunst of geopolitieke conflicten benadert, leest halfblind. Dat is geen luxe — het is een voorwaarde voor democratie: de symbolische taalregisters van de eigen samenleving werkelijk kunnen ontcijferen.

Het oefent bedachtzaamheid. Niet meditatie als wellnesspraktijk, maar een trage, steeds verdiepende en kritische houding waarin de leerling leert dat realiteit niet samenvalt met haar eerste interpretatie. In een tijd van TikTok-fragmentatie en algoritmische polarisatie is bedachtzaamheid een politiek-relevante deugd.

Het ondersteunt de ontwikkeling van een levensbeschouwing zonder die op te leggen. Doordat de leraar zelf vanuit een traditie spreekt, leert de leerling dat verankering en openheid elkaar niet uitsluiten. Empirisch onderzoek bij meer dan dertigduizend Vlaamse leerlingen toont aan dat dit type onderwijs een kritische en bedachtzame levensbeschouwelijke stijl bevordert, die negatief correleert met racisme, autoritarisme en intolerantie.

Het oefent het uithouden van verschil. De eigen overtuiging en die van de ander leren uithouden of dragend ondervragen. Hannah Arendt sprak in deze context van enlarged mentality. De capaciteit om bij verschil te blijven zonder zichzelf te verliezen of de ander te annexeren: wie haar nergens leert, gedijt niet in een diep plurale samenleving.

Het thematiseert menselijke existentie, kwetsbaarheid, lijden, dood, hoop en wanhoop. De existentiële vragen waarop geen enkel ander schoolvak zo expliciet ingaat, maar die elk leven kunnen en ooit zullen openbreken: Wat zal ik (nog) zeggen als ik mijn kind verlies? Als ik voor het graf van mijn ouders sta? Welke taal is er beschikbaar om mijn diepste liefde uit te drukken? Wanneer mijn partner ziek wordt? Wanneer ik mijn werk verlies? Wat zijn mijn energiebronnen? Mijn dromen? Mijn hoop voor de toekomst? Een leerling die vijftien jaar onderwijs doorloopt zonder ooit in een schoolse context te hebben kunnen denken over verlies, angst of uitzichtloosheid, is menselijk verwaarloosd.

Het oefent ethisch oordeelsvermogen in hete hangijzers: ecologie en economie, relationele en seksuele vorming, levensbegin en levenseinde, oorlog en vrede, welvaart en welzijn, enzovoort. En het vormt tot solidariteit, maatschappelijk engagement, democratische deugd, tolerantie en vrede. Niet als optionele waarden, maar als capaciteiten die hun motivationele kracht juist uit levensbeschouwelijke verankering halen.

Uniek in het Vlaamse curriculum

Op geen andere plek in het Vlaamse curriculum komen al deze vormingsdimensies zó samen, zó expliciet, en zó in de gedaante van een dialogische praktijk. Dit is geen confessioneel chauvinisme. Dit is een nuchtere vakdidactische observatie, en internationaal vergelijkend onderzoek bevestigt haar. Quebec, Schotland en Noorwegen hebben gelijksoortige besparingen op levensbeschouwelijk onderwijs achteraf moeten terugschroeven omdat de gevolgen voor sociale cohesie en jongerenwelzijn zichtbaar werden. Wallonië en Brussel, met hun versnippering tussen een religievak en een apart burgerschapsvak, demonstreren intussen wat er gebeurt wanneer die twee uit elkaar worden getrokken: een model dat in de praktijk niet blijkt te werken. In het zo gelauwerde Britse model wordt vandaag juist méér geïnvesteerd in levensbeschouwelijke vorming.

Wat Vlaanderen vandaag onder de mom van "flexibilisering" aan het uithollen is, is precies wat de Europese onderwijswetenschap als democratische resource erkent. In een fragmenterende, pluralistische samenleving is levensbeschouwing niet minder maar net méér nodig. In Vlaanderen staan we hier bovendien internationaal aan de spits.

Een interne verrottingsstrategie

Wij vragen geen privilege voor ons vak. Wat we nu vooral zien, kan niet anders begrepen worden dan als een interne verrottingsstrategie: de kwaliteit van het vak ondermijnen, organisatorische chaos creëren, ouders hun grondwettelijke vrijheden ontnemen, leerkrachten demotiveren, en aspirant-leerkrachten levensbeschouwing ontmoedigen. Een vak zó aanpakken zonder zijn vakdidactische ontwikkeling te kennen, is geen hervorming. Dat is slopen.

 

Steunbrief aan de actie van het Gemeenschappelijk Vakbondsfront

 De actie vandaag werd georganiseerd door het gemeenschappelijk vakbondsfront en kreeg de volle steun van de verschillende levensbeschouwingen.

 

In hun huidige vorm maken de door de Vlaamse Regering voorgestelde maatregelen het aanzienlijk moeilijker om de levensbeschouwelijke vakken (LBV) op een werkbare, kwaliteitsvolle en rechtszekere manier te organiseren in het gewoon en buitengewoon onderwijs.

Rechtspositionele onzekerheid en aanzienlijk minder omkaderingsmiddelen

De beoogde besparingen treffen de leraren LBV en creëren voor velen een verhoogde rechtspositionele onzekerheid. Scholen zullen de organisatie van de LBV moeten realiseren met aanzienlijk minder omkaderingsmiddelen. Deze combinatie van factoren dreigt rechtstreeks gevolgen te hebben voor de onderwijskwaliteit waarop leerlingen recht hebben gedurende de volledige leerplicht.

Kwaliteitsvol levensbeschouwelijk onderwijs

Kwaliteitsvol levensbeschouwelijk onderwijs vraagt met name in het bijzonder:

• - regelmatige en pedagogisch verantwoorde lestijden, die ruimte creëren voor verbinding, zingeving, dialoog en verdieping;
• - bekwame en gemotiveerde leraren, met een werkbaar uurrooster en een duidelijke verankering in het geldende leerplan.

Onduidelijk en onwerkbaar organisatorisch kader

We zijn bezorgd over de plannen, die op dit moment al voor chaos en onzekerheid in de scholen zorgen. Organisatorische keuzes zoals verregaande bundeling van uren, samenstelling van groepen over finaliteiten heen en het inplannen van lessen buiten de reguliere lestijden kunnen vanuit efficiëntie-oogpunt begrijpelijk lijken, maar leiden tot ernstige vragen omtrent een pedagogisch verantwoord kader dat tevens rechtszekerheid biedt voor de LBV.

Ondermijning van de levensbeschouwelijke vakken

De maatregelen waren aanvankelijk bedoeld om de organisatie van de LBV te faciliteren, terwijl het voorliggende scenario de situatie net bemoeilijkt en zelfs ondermijnt. Scholen hebben een belangrijke maatschappelijke rol als pedagogische ruimte voor levensbeschouwelijke groei en dialoog. Levensbeschouwelijk onderwijs draagt bij tot nuance, verbinding en kritische reflectie. Binnen het huidige Vlaamse onderwijslandschap blijft dit een legitieme en betekenisvolle opdracht.

Gezien de ernst van de situatie steunen wij eensgezind de actie van het Gemeenschappelijk Vakbondsfront. 

 

De Hoofden van de betrokken erediensten/levensbeschouwingen

• Voor de katholieke godsdienst - Mgr. Luc Terlinden, aartsbisschop van Mechelen-Brussel
• Voor de georganiseerde vrijzinnigheid - Raymonda Verdyck, voorzitter deMens.nu/Unie Vrijzinnige Verenigingen
• Voor de orthodoxe godsdienst - Metropoliet Athenagoras Peckstadt
• Voor de islamitische godsdienst - Hassan El Bouchttaoui , voorzitter van de Moslimraad van België
• Voor de anglicaanse godsdienst - Kanunnik Jack McDonald, Kapelaan-voorzitter van het Centraal Comité van de Anglicaanse Eredienst in België
• Voor de protestants-evangelische godsdienst – ds. Isabelle Detavernier en David Vandeput, co-voorzitters van de ARPEE
• Voor de israëlitische godsdienst - Philippe Markiewicz, voorzitter Centraal Israëlitisch Consistorie van België

De voorzitters van de Erkende Instanties & Vereniging

• Voor de katholieke godsdienst - Mgr. Koen Vanhoutte, voorzitter Erkende Instantie rooms-katholieke Godsdienst
• Voor de niet-confessionele zedenleer - Sylvain Peeters, voorzitter Raad voor Inspectie & Kwaliteitszorg niet-confessionele Zedenleer
• Voor de islamitische godsdienst - Aysel Bayraktar, voorzitter Centrum Islamonderwijs
• Voor de protestants-evangelische godsdienst - ds. Eric Corthauts, voorzitter Comité Protestants-Evangelisch Godsdienstonderwijs
• Voor de orthodoxe godsdienst - Metropoliet Athenagoras Peckstadt, voorzitter Pedagogische Commissie van de Orthodoxe Kerk in België
• Voor de anglicaanse godsdienst – The Revd. Stephen Murray, voorzitter Comité Anglicaans Godsdienstonderwijs
• Voor de israëlitische godsdienst - Wolf Ollech, voor het Centraal Israëlitisch Consistorie van België 

blijf van onze levensbeschouwelijke vakken

 

 

 

 

webinar hervorming levensbeschouwelijke vakken

 Vandaag organiseren COC en COV een webinar over de hervorming van de LevensBeschouwelijke Vorming en de gevolgen voor het personeel.

We zijn eind april en er nog veel nog niet duidelijk. 

Maar 1 ding is zeker, deze besparing kost banen en gaat ten koste van de kwaliteit van ons onderwijs. 

 

LBV, belangrijker dan ooit

 

In deze tijden van extreem-rechtse haaizaaiers die dwepen met een bepaalde visie op de samenleving én op godsdienst, is levensbeschouwelijke vorming op school belangrijker dan ooit. 

Onze jongeren worden overspoeld op sociale media met vaak zeer eenzijdige visies op mens en samenleving. "Controverse" wordt beloond, haat is een verdienmodel. 

Godsdienst wordt meer en meer ingezet als 'identity marker" en als manier om je af te zetten tegen anderen.

Godsdienstonderwijs toont de leerlingen dat God en religie mensen samenbrengt, dat het Rijk Gods niet zal ontstaan door anderen uit te sluiten of door het bevechten van tegenstanders.

Levensbeschouwelijke Vorming op school zorgt voor kennis en verdieping, zorgt voor discussie én verbinding.   

 

 

LBV: flexibilisering op school

Sommige collega's LBV zijn actiebereid én creatief. 

In dit geval twee delen van een cartoon, IA-generated, van Yelena Bolzakova.

 

 

aanzet uitvoeringsbesluiten LBV

De Vlaamse Regering gaat verder in haar ongegeneerde besparingsoperaties in het onderwijs. Het uitverkoren doelwit van minister Demir is de vakken LBV. De minister probeerde eerst de uren LBV af te schaffen of in te korten, dat mislukte compleet. Nu heeft toch een ferme besparing gevonden door het prutsen aan de uren van de leerkrachten LBV. 

 

In het officieel onderwijs ging er wat mis, vooral door het lerarentekort. Het was soms een immens kluwen met kleine klasjes. De minister heeft nu een draak laten goedkeuren voor de regering. De maatregel lijkt hét probleem, namelijk het lerarentekort, alleen nog maar te versterken. Niet in het minst door de tegenwoordig zo typische ronduit hufterige communicatie. 

 

Meer tekst en uitleg in onderstaand bericht. 

 

 

Beste collega 

Vandaag heeft de Vlaamse Regering een eerste principiële goedkeuring verleend aan het besluit tot wijziging van verschillende besluiten van de Vlaamse Regering. Dit besluit bevat een toelichting bij de wijze waarop de Vlaamse Regering de besparing binnen de levensbeschouwelijke vakken (LBV) wil realiseren en welke flankerende maatregelen daarbij worden voorzien. 

De voornaamste voorgestelde wijzigingen zijn de volgende:

• De uren LBV zullen vanaf volgend schooljaar worden berekend en toegekend per graad (en in het secundair onderwijs over de onderwijsniveaus heen). 
• Samenhangend daarmee worden nieuwe splitsingsnormen ingevoerd. 
• Er wordt voorzien in mogelijkheden tot wedertewerkstelling voor leraren LBV. 

De goedkeuring van vandaag betreft een eerste stap in het besluitvormingsproces. Het besluit moet nog worden voorgelegd aan de onderhandelingscomités (met onderwijsverstrekkers en vakbonden), vervolgens aan de Raad van State en nadien opnieuw aan de Vlaamse Regering voor definitieve goedkeuring. Scholen die via hun dienstbrief reeds het urenpakket voor volgend schooljaar hebben ontvangen, beschikken op dit moment nog niet over een toekenning van uren LBV. Deze toekenning kan pas plaatsvinden nadat dit besluit definitief is goedgekeurd. Tot zolang deze goedkeuring niet is verleend, is het niet mogelijk om de concrete impact voor een individuele school of de lesopdracht van een leraar te bepalen. Zoals steeds voorziet Thomas in een nadere toelichting en achtergrond bij de beslissing van vandaag. Vanuit de Erkende Instantie blijven wij het overleg nauwgezet opvolgen en actief deelnemen aan onderhandelingen, met bijzondere aandacht voor de positie van de leraar. Wij blijven ons inzetten om de impact van deze maatregelen zo beperkt mogelijk te houden, zodat u ook in de toekomst op een haalbare manier betekenisvol godsdienstonderwijs kunt blijven verzorgen voor elke leerling. 

 

Met vriendelijke groeten, 

Namens de Erkende Instantie RKG Lieve Van Daele, bisschoppelijk gedelegeerde bisdom Gent, Carolien Milis en Bernadette Wittoek, Inspecteur-adviseur rooms-katholieke godsdienst.

 

 

 

Meer uitleg bij Thomas. 

 

 

hervorming levensbeschouwelijke vakken

 

De Vlaamse Regering heeft zopas haar beslissing bekendgemaakt over de hervorming van de levensbeschouwelijke vakken in het officieel onderwijs.   

Het belangrijkste daarbij is dat de twee uur levensbeschouwelijk onderwijs behouden zullen blijven. 

Uit de juridische adviezen aan de minister bleek dat de passage1 over de levensbeschouwelijke vakken uit het regeerakkoord van 2024 ongrondwettelijk is en niet kan worden uitgevoerd. 

De regering voorziet twee organisatorische wijzigingen die zullen ingaan op 1 september 2026: 

1. Organisatorische optimalisatie + herziening financiering Mogelijkheid voor scholen om uren RKG te bundelen. Mogelijkheid om parallelle organisatie los te laten en andere flexibele organisatiemogelijkheden. Daarnaast wordt er gezorgd voor een rationele financiering, grotere klasgroepen, graadklassen en andere splitsingsnormen. 

2. Personeelsstatuut Dienstanciënniteit van leraren levensbeschouwelijke vakken zal kunnen worden meegenomen naar een ander vak of ambt. Het principe van de ‘voordracht’ wordt vervangen door een eenmalig ‘visum’, toegekend door de bevoegde instantie. 

 

De Erkende Instantie is blij dat aan haar verzuchtingen voor het behoud van de twee uur levensbeschouwelijk onderwijs tegemoet is gekomen. Steeds is het pleidooi gehouden, schouder aan schouder met de andere vertegenwoordigers van de levensbeschouwelijke vakken, dat levensbeschouwelijk onderwijs ertoe doet in de vorming van kinderen en jongeren. Zeker in deze tijd!  

 

Als Erkende Instantie nemen we de tijd om de teksten die deze beslissing schragen grondig te analyseren, in overleg met de andere Erkende Instanties en Vereniging. Daarbij willen we ook de mogelijke gevolgen zorgvuldig in kaart brengen. We zullen constructief alle nodige maatregelen ondersteunen om de organisatie van het levensbeschouwelijk onderwijs te optimaliseren. 

 

We begrijpen dat deze nieuwe situatie vragen kan oproepen. Op dit moment kunnen wij hierop echter nog geen verdere antwoorden bieden. We vragen daarom uw begrip dat individuele casussen of vragen voorlopig niet kunnen worden behandeld. We organiseren binnenkort per bisdom een online of fysieke informatiebijeenkomst. Daar lichten we de stand van zaken toe, luisteren wij naar uw bekommernissen en kijken wij samen vooruit. U ontvangt hiervoor tijdig een uitnodiging. Vanuit Thomas is er samen met de inspectie-begeleiding alvast een eerste Q&A opgemaakt ter verduidelijking en achtergrond.  

 

Wij zijn ons ervan bewust dat de voorbije periode voor velen onder u onzeker en spannend is geweest in afwachting van deze beslissing. Wij danken u oprecht voor uw blijvende inzet, professionaliteit en enthousiasme, en voor uw dagelijkse engagement om het levensbeschouwelijk onderwijs met overtuiging en zorg vorm te geven.  

 

Met vriendelijke groeten, namens de Erkende Instantie RKG Lieve Van Daele, bisschoppelijk gedelegeerde  Carolien Milis Bernadette Wittoek

"meer lestijd"

 Minister Demir gaat de strijd aan met de verspilling van lesdagen. Niet door het lerarentekort aan te pakken, niet door meer middelen te voorzien, niet door opvoeders en ondersteuners te voorzien, niet door innovatie of it-middelen, nee, door de scholen "evaluatiedagen" af te nemen, om hen te verplichten opvang te voorzien in de vorm van "les". Minister Demir stelt een reeks maatregelen, "goedgekeurd door de regering", vrij vertaald ook door Vooruit en CD&V aanvaarde ballonnetjes die nog in concreet beleid gegoten moeten worden. Maar het plan is om dit reeds in te laten gaan op 1 september. De regering beslist en het onderwijs moet meteen schakelen.

 

Een kort overlopen van het leven zoals het is in het onderwijs de voorbije week.

 

Vrijdag hadden de leerlingen van het zesde examen godsdienst, dus ik heb zowat het hele weekend zitten verbeteren. Maandag twee inhaalexamens, dus meteen verbeterd moesten worden. Daarna heb ik de klassenraad van morgen voor mijn eigen klas voorbereid. Morgen en woensdag quasi de hele dag aan een stuk klassenraden. Donderdag is gewijd aan de oudercontacten. Vrijdag is een hele dag met de leerlingen, kerstbezinning, rapporten bespreken, examen inkijken, studiemethode evalueren e.d.m. 

 

Eén van de centrale functies van onderwijs in de ogen van voka en Demir is heel openlijk kinderopvang. Zorgen dat de schooldag "voorspelbaar" is, dat de kinderen elke weekdag op school zijn van 's morgens tot 's avonds.

 

Het is intriest maar wel passend dat ze dit verantwoord met een foutieve vergelijking met andere landen. 

 

Kinderen zitten te vaak thuis zonder les, vindt de minister. "We geven in Vlaanderen al 11 procent minder les dan het OESO-gemiddelde. Dat zijn tot 22 dagen minder per schooljaar in het secundair onderwijs. Onze onderwijskwaliteit lijdt daar enorm onder. Dat terwijl we relatief meer onderwijspersoneel in dienst hebben. Dan klopt er iets niet."

Die redenering gaat niet op, volgens Nancy Libert van de socialistische vakbond (ACOD): "We hebben misschien minder lesdágen, maar niet minder lesuren. We hebben in één lesweek meer lesuren dan in de meeste OESO-landen."

In de samenvatting van het jaarlijkse OESO-rapport over ons onderwijs staat inderdaad het volgende te lezen: "In het Vlaamse onderwijs krijgen leerlingen 821 verplichte instructie-uren per schooljaar in het basisonderwijs en 949 in het lager secundair (eerste graad, nvdr.) onderwijs." 

"Dat is hoger dan het OESO-gemiddelde van 804 uren in het basisonderwijs en 826 in het lager secundair (eerste graad, nvdr.) onderwijs." 

 vrt nws

 

 

Dus eerst schoffeert ze alle leerkrachten tot bij te dragen aan het cliché van de weinig werkende leerkracht, dan gaat ze proberen om haar plannen praktisch uit te werken, met een klassieke verdeel-en-heers. "Nutteloze" leerkrachten die geen meerwaarde zijn op de klassenraad moeten de leerlingen na hun examen zinvol bezighouden. 

 

Daarnaast wordt de werking van klassenraden in het secundair onderwijs efficiënter georganiseerd. Scholen krijgen meer ruimte om klassenraden gericht samen te stellen: leraren levensbeschouwelijk onderricht en leraren van keuzevakken moeten niet langer automatisch deel uitmaken van de klassenraad. Daarnaast kan de directie per vergadering bepalen welke leraren effectief aanwezig moeten zijn.

 persbericht Demir

 

 

Klassenraden zijn uitermate belangrijke, drukke en lastige vergaderingen, waarin elke leerkracht die lesgeeft een gelijkwaardige rol heeft. Mijn stem als godsdienstleerkracht is evenveel waard als een leerkracht LO, Frans of wiskunde. Een deel van de rol maar ook de uitdaging voor een klassenraad is om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van een leerling. Vakken die vaak wat anders zijn dan de andere spelen daarbij vaak een grote rol. Daarnaast is LBV ook gewoon een gewoon vak, grondwettelijk verankerd nota bene, met leerstof en met evaluaties. Nu lijkt het erop alsof ze dit wil ondergraven, nu de afschaffing blijkbaar niet direct gaat lukken, gaat ze het virtueel afschaffen, geen stem in de klassenraad, geen evaluaties meer die écht meetellen.

De poging om leerkrachten tegen elkaar op te zetten is heel vreemd, vooral omdat het nonchalant gebeurd, alsof het de normaalste zaak ter wereld is. Ze wil eenvoudigweg de rol van de klassenraad én van de vakleerkracht herschrijven.

"Dialoog begint bij weten waar je zelf voor staat"

Levensbeschouwelijke vorming op school blijft een discussiepunt (in sommige kringen). Bruno Vanobbergen, directeur-generaal van het katholiek onderwijs, schreef een interessant opiniestuk.

 

Het vak rooms-katholieke godsdienst afschaffen leidt tot een verschraling van het onderwijs.

Het debat over de lestijden van de levensbeschouwelijke vakken in het Vlaamse onderwijs laait opnieuw op. Het Vlaamse regeerakkoord laat weinig aan de verbeelding over: de opsplitsing van leerlingen in het officiële onderwijs wordt gezien als een organisatorische hindernis, en daarom kiest men “voor een model met twee uur interlevensbeschouwelijke dialoog per week”.

Vorige week donderdag bleek uit een hoorzitting in het Vlaams Parlement dat de Vlaamse regering de knoop weldra wil doorhakken. Het model van de Franse Gemeenschap wordt daarbij als inspiratiebron genoemd: het levensbeschouwelijke onderwijs zoals we dat vandaag kennen wordt vervangen door ethiek, kritisch denken en actieve burgerschapsvorming.

Op het eerste gezicht klinkt dat als een frisse uitnodiging tot ontmoeting en uitwisseling. Maar wie verder kijkt, voelt een andere beweging sluimeren: de geleidelijke verschraling van de ruimte waarbinnen jonge mensen mogen stilstaan bij de grote vragen van het leven. Doen we er goed aan om levensbeschouwelijk onderwijs in te perken?

We pleiten uitdrukkelijk voor het behoud van levensbeschouwing in het onderwijs. Niet uit traditie, maar uit overtuiging. Onderwijs is meer dan kennisoverdracht, het is vorming, een oefening in menswording. De vrijheid van onderwijs garandeert juist die ruimte om vorming breed te zien, inclusief haar levensbeschouwelijke dimensie.

Wie jongeren serieus neemt, weet dat zij niet alleen kennis vergaren, maar ook zoeken naar betekenis. Hun vragen over goed en kwaad, over liefde en verlies, over hoop en toekomst verdienen een plek in de klas, net zoals de levensbeschouwelijke tradities en hun bril om naar die thema's en vragen te kijken, als inspiratiebron en uitdaging om er als leerling zelf mee aan de slag te gaan.

Geen indoctrinatie

Het vak rooms-katholieke godsdienst is geen indoctrinatie. Het is een uitnodiging tot dialoog, verwondering en zoeken. Het biedt een kader waarin leerlingen leren omgaan met onzekerheid en verschil, begeleid door een bewogen leraar die nabij blijft, zonder het laatste woord te claimen. Twee uur levensbeschouwelijk onderwijs per week zijn geen luxe, maar een ankerpunt in een samenleving die tegelijk superdivers is en onzeker over wat ons verbindt.

Dialoog tussen levensbeschouwingen is belangrijk, maar dialoog begint bij weten waar je zelf voor staat. Identiteit is een kompas, en levensbeschouwelijk onderwijs helpt jongeren dat kompas te gebruiken. Het biedt een houvast in een wereld die hectisch en complex aanvoelt.

Wij zijn geen neutrale organisatie. Onze diversiteit aan pedagogische projecten is geworteld in een traditie van meer dan tweeduizend jaar, maar zoekt voortdurend nieuwe betekenis. Het Bijbelse verhaal blijft een bron van inspiratie: niet als slogan, maar als houding tegenover de wereld. Het helpt ons onderwijs te zien als een oefening in verbondenheid en rechtvaardigheid. We bouwen scholen waar ieder kind, iedere jongere zich gezien en gedragen weet. Onderwijs is niet louter een instrument, het is een belofte: dat elke jongere een toekomst mag vinden.

Misschien is dat uiteindelijk de ware opdracht van onderwijs: geen kant-en-klare antwoorden aanreiken, maar ruimte scheppen voor de vragen die ertoe doen. In die ruimte kunnen kinderen en jongeren groeien tot mensen die verschil niet vrezen, maar erin leren te wonen. Het levensbeschouwelijke onderwijs herinnert ons eraan dat vorming begint waar verwondering nog mag bestaan.

 

brief LBV

Tijd voor wat onderwijsnieuws. Ik post een brief van de erkende instanties, de organisatoren van de vakken levensbeschouwelijke vorming.

 

 

Beste collega,

De voorbije dagen verschenen in de media twee opmerkelijke berichten.

Het ene bericht was te beluisteren op Radio 1. Het gaf een bespreking weer van de onderzoekresultaten van een Europese bevraging. En daaruit bleek dat de Vlaamse leraren bij de meest intrinsiek gemotiveerden van Europa behoren. Maar hiervoor kunnen ze niet altijd rekenen op waardering in de samenleving. Het is een bericht dat resoneert met onze beleving. Voor de bijdrage aan de totale persoonsvorming van de Vlaamse en Brusselse leerlingen verdient de leerkracht LBV volgens ons altijd alle respect en waardering.   

Het andere bericht stond afgelopen weekend in het dagblad Het Belang van Limburg. Het betrof een interview met de minister van Onderwijs. Op de vraag naar de precieze toedracht van de besparing van 100 miljoen op de levensbeschouwelijke vakken antwoordde de minister dat het haar niet duidelijk is op wat het bedrag gebaseerd is. Het doet vermoeden dat in de onderhandelingen bij de totstandkoming van de bewuste passage in het regeerakkoord men zich vrij ongeïnformeerd heeft gebaseerd op een bepaald, zonder twijfel te hoog gegrepen bedrag.  Het laatste begrijpt ook minister Zuhal Demir.

We zijn de minister alvast erkentelijk dat zij zoekt naar een oplossing die ook grondwettelijk gefundeerd is.

Zoals meegegeven eind vorig schooljaar hebben we vertrouwelijke en constructieve gesprekken gevoerd met de verschillende betrokkenen. Ook dit schooljaar hebben we dit gedaan en zullen we het overleg verderzetten.

De erkende instanties van de godsdienstvakken en de erkende vereniging van het vak niet-confessionele zedenleer in het officieel onderwijs zijn alvast overeengekomen zelf ook bij te dragen aan een mogelijke oplossing. We nemen hiervoor een initiatief dat vertrouwt op redelijkheid en goodwill vanuit de politiek. 

We houden jullie uiteraard op de hoogte van de ontwikkelingen en verdere acties. Met dank en waardering voor jullie inzet.

Brussel, 9 oktober 2025

Comité Anglicaans godsdienstonderwijs

Canon Jack McDonald

Het Centrum voor Islamonderwijs
Mevr. Aysel Bayraktar, voorzitter

Voor de erkende instantie van de Israëlitische godsdienst
Dhr. Wolf Ollech

De Raad voor Inspectie en Kwaliteitszorg niet-confessionele Zedenleer
Dhr. Sylvain Peeters, voorzitter

Pedagogische commissie van de Orthodoxe Kerk in België
Mgr. Athenagoras Peckstadt, voorzitter

Comité Protestants-Evangelisch Godsdienstonderwijs
Ds. Eric Corthauts, voorzitter

De erkende instantie van de Rooms-Katholieke Godsdienst,
Mgr. Koen Vanhoutte , voorzitter

Namens de Erkende Instanties & Vereniging

Maurice van Stiphout
voorzitter

Christophe Van Waerebeke
secretaris