1 mei - Feest van de Arbeid. Een dag in het teken van solidariteit.
Solidariteit met mensen die opkomen voor hun rechten. Solidariteit met de bevolking van Iran, Libanon en Palestina, Mali, Soedan, Oekraïne, Venezuela en Cuba. Solidariteit met vluchtelingen en asielzoekers. Solidariteit met grondslapende gedetineerden en stakende cipiers. Solidariteit met iedereen die door onze neoliberale regeringen in de steek worden gelaten.
Tijd voor Solidariteit - tijd voor Vrede en Socialisme.
1 mei Feest van de Arbeid. Op deze feestdag van de arbeidersbeweging een citaat van priester en bevrijdingstheoloog Gustavo Gutiérrez. Sociale vooruitgang komt er door strijd. Wil je de maatschappij beter maken, organiseer je en voer actie.
Op deze 1 mei een prachtig citaat van progressief boegbeeld Ernesto Che Guevara. Che was een dokter uit Argentinië die zijn leven wijdde aan de strijd tegen onrecht. Hij vocht mee met Fidel Castro om Cuba te bevrijden van de dictator Batista en diens Amerikaanse trawanten. Hij vocht in Congo en in Bolivië en werd uiteindelijk in 1967 vermoord.
Bij het zien van de rode vlag wringt de oude wereld zich in allerlei razende bochten
Het feest van de arbeid is zonder twijfel een glorierijke etappe op de weg naar een echt menselijke en bevrijdende vooruitgang.
Feest van de menselijke arbeid die geëerd, gerespecteerd en verheerlijkt wordt, niet als een god aan wie men mensen offert, maar die erkend, gewaardeerd en beschouwt wordt als een noodzakelijk middel om alle mensen, gezinnen en rassen te bevrijden.
Feest van de arbeid en van het arbeidsstelsel, waarbij niet alleen de arbeidersgemeenschap en de arbeiders een gezamelijke inspanning vieren als een zegen en een weldaad, maar waarbij ook de hele natie, fier over de inspanning op arbeidsvlak, verenigd is en haar kinderen, van alle scholen, standen en sociale milieus samenroept om, door een openlijke en luisterrijke hulde, de waardering en het belang te huldigen die allen hechten aan de arbeid en de arbeiders.
Moge het zo worden door de eenheid van allen, intellectuelen zowel als handarbeiders, die samen het echte, grote feest van de arbeid moeten voorbereiden!
Beste kameraden, deze regering is kwetsbaarder dan wij denken. Niet alleen rond de privileges van de ministers. Niet alleen rond de Turteltaks. Maar ook rond de politiek die zij voert. Dat is de politiek van het verleden. Dat is de politiek van de kloof tussen rijk en arm. Dat is de politiek die in scherven uiteen is gevallen tijdens de bankencrisis van 2008.
Wij kunnen deze regering doen buigen. Wij hebben nu nood aan een grote sociale beweging. Makkelijk is dat niet, maar zij zijn kwetsbaar. Net zoals de generatie die de 8-urendag heeft afgedwongen. Net zoals onze broeders en zusters vandaag in Frankrijk de regering onder druk zetten. Wij zullen de oproep tot een grote betoging einde mei volop ondersteunen. En wij zullen ook de oproep om tot een algemene staking te komen volop ondersteunen. Deze eerste mei, beste kameraden, is een strijddag. Het is het begin van een nieuwe sociale lente.
Laten we 1 mei beginnen in Athene
Eén mei zal een strijddag zijn, alvorens het een feestdag zal zijn. Laten we deze eerste mei beginnen in Athene. “De redelijkheid lijkt zich eerder in Athene te bevinden dan in Brussel”, schreef Paul de Grauwe vorige woensdag in De Morgen.
Jarenlang diende Griekenland als laboratorium. Als laboratorium om te kijken hoe ver men kon gaan. Hoe ver men kon gaan in de afbouw van het sociale weefsel van het land. Hoe ver men kon gaan in de ontmanteling van de arbeidsmarkt. Hoe ver men kon gaan in de uitverkoop van de openbare dienstverlening.
Het saldo van dit experiment is verwoestend, beste vrienden en kameraden.
De helft van de Griekse jongeren is werkloos. Een vijfde van alle Grieken heeft niet genoeg geld om een appartement te betalen, om elektriciteit te betalen, om voedsel te betalen. Een derde van de bevolking heeft geen ziekteverzekering meer, en het hele systeem van gezondheidszorg zit aan de grond.
De Europese regeringen willen Griekenland op de knieën, om nadien de andere Europese volkeren op de knieën te krijgen.De Grieken hebben neen gezegd. Ze hebben een regering gekozen om deze humanitaire crisis te beëindigen. Het ontbreekt de Griekse regering niet aan dadendrang. Met het minimumloon dat omhoog gaat, met mensen opnieuw toegang te verlenen tot water, tot elektriciteit, tot wonen. Tot de basisrechten kameraden, want zover is het gekomen.
Het zijn redelijke voorstellen, in naam van de menselijkheid, in naam van de kinderen die met honger naar school gaan, in naam van de mensen die geen ziekteverzekering meer hebben. Maar sinds eind februari is zo goed als elke lijst van sociale hervormingen door de Europese leiders afgewezen. De Europese regeringen, van welke schakering ook, houden halsstarrig vast aan de voorbijgestreefde en meedogenloze besparingspolitiek, aan het model dat alleen de 1 procent ten goede komt. Zij willen Griekenland koste wat het kost op de knieën, om nadien de andere Europese volkeren op de knieën te krijgen.
Griekenland heeft solidariteit nodig. En solidariteit, dat zijn geen nieuwe wurgleningen die enkel de grote banken en rijke oligarchen ten goede komen. Solidariteit betekent een schuldherschikking, zoals Duitsland die in 1953 ook heeft gekregen. En solidariteit, dat betekent dat, overal in Europa, wij de vastberaden stem van de menselijke redelijkheid laten horen tegenover het financieel en economisch extremisme van het Europese establishment.
De 30-urenweek: een 1 meivisie van links dat durft
Kameraden, wij moeten het huidige status-quo in Europa verlaten. Links heeft meer dan ooit nood aan een verhaal, een verhaal dat buiten de lijntjes durft te kleuren.
Wij moeten ons opnieuw inschrijven in een 1 meivisie van vernieuwing, in een 1 meivsie van links-dat-durft.
De eerste mei is ontstaan als strijd-dag voor arbeidsduurvermindering. Toen de mensen 12-uren en 14-urendagen klopten en de arbeidersbeweging een 8-urendag voorstelde. Precies 125 jaar geleden, op 1 mei 1890 werden, in de hele wereld actiedagen georganiseerd voor de 8-urendag.
Links heeft meer dan ooit nood aan een verhaal dat buiten de lijntjes durft te kleuren.Iedereen verklaarde die eis toen als zotternij. Alles zou failliet gaan indien de arbeidsters in de textiel en de arbeiders in de mijnen minder lange dagen zouden kloppen. Niets daarvan. De pioniers van de arbeidersbeweging hebben doorgezet, en uiteindelijk in 1921 de 8-urendag afgedwongen.
Kameraden, wij moeten het debat voeren over de productiviteit. Die is ontploft sinds de jaren 1960. We produceren steeds meer met steeds minder mensen. Maar tegelijkertijd was er ook een explosie van burn-outs en van stress.
En dan kom je tot een enorme tegenstelling. Aan de ene kant: burn-out en stress als ziekte van de 21ste eeuw, mensen die zich te pletter lopen en geen tijd meer hebben. En aan de andere kant: meer dan 600.00 werklozen. Wij moeten over een ander arbeidsmodel durven nadenken.
De 30-urenweek is het Ringland van de arbeidsmarkt. Het is een positief voorstel.
Het is een gezond voorstel: het leidt tot minder depressies en burn-outs.
Het is een eerlijk voorstel: het leidt tot een betere verhouding tussen betaalde arbeid en huishoudelijke arbeid, en dus ook tot een betere verhouding tussen mannen en vrouwen.
Het is een creërend voorstel: het leidt tot meer tewerkstellingsplaatsen op een duurzame manier.
En, het is een democratiserend voorstel: het leidt tot meer vrije tijd om actief te zijn, om te lezen, om te studeren, om te sporten, om aan cultuur te doen, om betrokken te zijn.
Dat is wat vandaag al in Göteborg wordt toegepast. Dat is wat de Duitse vakbonden eisen, en ook steeds meer vakbondscentrales bij ons. Dat is ook wat de vrouwenbewegingen eisen, zoals Femma en het Vrouwen Overlegkomitee (VOK).
Dat is wat wij voorstellen op deze eerste mei. Ons inschrijven in de strijdbare visie van de pioniers van de eerste mei, met gedurfde voorstellen. Verdeel de arbeid, leve de 30-urenweek.
“Links moet strijdbaar zijn, en links moet ook genereus zijn.”
Tot slot beste vrienden en kameraden, moeten we spreken over de tax-shift.
We zijn zeven jaar na de bankencrisis. We hebben enorm veel betaald voor die crisis.
Als gezinnen. En als samenleving: bussen worden afgeschaft, bibliotheken gaan dicht, en men gaat de werklozen controleren, tot en met hun elektriciteitsgebruik. Dat is de ene kant van het verhaal.
En aan de andere kant van het verhaal zie je de straffeloosheid. LuxLeaks. SwissLeaks. Diamantairs die amper een halve procent belasting moeten betalen. Wij hebben geen tax-shift nodig van de Sheriff van Nottingham. Wij hebben een tax-shift nodig van Robin Hood: een miljonairstaks.
Dat de banken bijdragen en dat de miljonairs bijdragen, is niet meer dan elementaire democratie.
Ja, de eerste mei zal een strijd-dag zijn, alvorens een feestdag te zijn. Er is reden genoeg om te strijden. Tegen de indexsprong die een gezin al gauw 34.000 euro kost op 25 jaar, tegen de verhoging van de pensioenleeftijd met een lager pensioen erbovenop, tegen de verborgen maar daarom niet minder reële belastingverhogingen, tegen de sociale afbraak die deze regering aanhangt.
Strijden doe je echter niet alleen tegen, maar ook voor. Wij hebben een positief verhaal en een positief wereldbeeld. Links moet strijdbaar zijn, en links moet ook genereus zijn. Genereus links. Niet voor de postjes, niet voor het eigenbelang maar voor sociale en ecologische vooruitgang. Voor de invoering van een 30-uren-week, voor rechtvaardige belastingen met een miljonairstaks als eerste pijler. Voor een maatschappij die de waarde kent van openbare dienstverlening, en die respect opbrengt voor de dienstverleners. Voor het behoud van de Wet Major, maar eveneens voor goede arbeidsvoorwaarden in alle andere sectoren. Voor een maatschappij die met luide stem nee zegt tegen racisme. Voor een solidaire en open maatschappij waar uw medezeggenschap niet bepaald wordt door de dikte van uw portefeuille maar waar iedereen gelijk is. Voor een maatschappij die gaat voor een echte groene omwenteling, en die gezondheid laat primeren op oliedollars. Kortom voor een maatschappij van eerst de mensen, niet de winst.
Consuelo uit Madrid is lerares. 36 is ze. Haar loon? 1.600 euro. Vanaf vandaag, 1 mei, wordt dat 1.200 euro, kreeg ze te horen. Op slag een kwart eraf. Ze aarzelt, heeft schrik. Iemand ontslaan is in Spanje gemakkelijker geworden. Hoeveel werkloze vrienden kent ze wel niet? Een op de vier Spanjaarden heeft geen job. Onder 25 jaar is dat zelfs een op de twee. En vier op de tien van die Spaanse werklozen moeten het zonder uitkering doen. 2,2 miljoen mensen zijn dat. Consuelo betaalt een crisis die niet de hare is. En door de inleveringen zakt de Spaanse economie verder weg.
Juan is koning van Spanje. Hij gaat op olifantenjacht in Afrika. Dat kost hem 44.000 euro per week. Hij breekt een heup, wordt met een privévliegtuig naar Madrid gevlogen en meteen geopereerd.
De onzichtbaren zichtbaar maken
Europa telt veel onzichtbare Consuelo’s: gepensioneerden met 500 euro per maand in Athene, mensen met een mini-job van 400 euro in Berlijn of van 375 euro in Lissabon, gezinnen zonder gas en elektriciteit in ons land. Zij betalen een crisis die niet de hunne is.
1 mei is een feestdag en een strijddag van de arbeid. Een dag om de onzichtbaren zichtbaar te maken. Een dag om opnieuw de toekomst op te eisen. In de Europese Unie van Merkel en Sarkozy gaan de neoliberalen gewoon door met die andere jacht: die naar maximale winst. Ze storten alles in de crisis, na Griekenland en Portugal nu ook Spanje. De sociaaldemocraten lopen hen achterna als golfbuddy’s. In Griekenland en Portugal hebben de sociaaldemocratische premiers niet opgeroepen tot verzet tegen de dictaten van de Europese Unie. Integendeel, ze hebben de eerste drastische besparingsplannen doorgeduwd en zo de toon gezet in heel Europa.
Banken zijn machtiger dan ooit, energiemonopolies dicteren de wet en publieke voorzieningen hebben managers “zoals in een bedrijf”. Alles wordt becijferd, het menselijke verdwijnt, met de markt als grote god.
1 mei is de strijddag om opnieuw het menselijke centraal te zetten, om publieke voorzieningen uit te bouwen een sociale samenleving waardig, om de economische levensaders – zoals de banken en de energie – onder publieke controle te brengen.
De logica van de winst en de sociale logica
Multinationals betalen haast geen belasting. Electrabel blijft woekerprijzen aanrekenen. De notionele interest blijft in voege. Bert De Graeve (Bekaert) en Pierre Richard (Dexia) blijven langs de kassa passeren. Als het van de Europese Unie afhangt, valt aan die logica niet te tornen. “Niks aan te doen.”
Dat hebben we heel de sociale geschiedenis al gehoord. Verbod op kinderarbeid was ooit ook “onmogelijk” omwille van de winstvoet. Waren kinderen niet speciaal gemaakt voor de mijngangen en om met hun kleine vingertjes tussen de weefgetouwen te komen? Geen sprake van een verbod, zegden de textielbaron en de mijnbaas. De arbeidersbeweging heeft toen haar eigen logica doorgeduwd. “Wij willen onderwijs voor onze kinderen” botste met de winstlogica. Door sociale strijd werd het verbod op kinderarbeid afgedwongen. En later ook het stemrecht, de werkloosheidsuitkeringen, het betaald verlof en de hele sociale zekerheid.
De Europese Lente
Er kiemt een Europese lente bij de protesterende mensenmassa’s in Spanje, Portugal, Griekenland en Frankrijk. Sluit je aan bij dat concrete, radicale verzet. Verwerp het “Niks aan te doen”. Sluit aan bij strijdpunten die billijk zijn, maar ook concreet en becijferd. Ze geven ademruimte aan de werkende klasse.
De miljonairstaks is alleen maar een terugbetaaltaks. Een taks die enkel de 2 procent allerrijksten treft, maar wel 8,7 miljard euro oplevert. Om een deel van de rijkdom die in hun zakken is verdwenen, terug in de samenleving te investeren.
De bankensector publiek maken is alleen maar het veiligstellen van het spaar- en pensioengeld. Private banken zijn onveilig. Het is niet de taak van de overheid met de pet rond te gaan om falende privébankiers te redden.
Sluit aan bij de nieuwe socialistische radicaliteit die opnieuw durft te dromen van een samenleving die mens en natuur respecteert en beschermt. Het kapitalisme buit de vader (de arbeid) en de moeder (de natuur) van de rijkdom uit en vertrappelt ze. Dat model is failliet. Het sociale, de democratie en de ecologie zouden het vertrekpunt van een economie moeten zijn. Een socialisme 2.0 waar de onzichtbaren zichtbaar worden, waar de mens de regulator en de norm is.
Een strijdbare, rode 1 mei!
De toekomst aan de toekomstmakers!
van de Partij van de Arbeid. Tom vertelde uitgebreid over de vele problemen die veel te veel mensen vandaag de dag ondervinden met hun energiefactuur. Het is voor velen gewoonweg onbetaalbaar geworden. Daarom voert de PVDA een campagne rond de 6%. Die 6% slaat op de btw, de belastingen die de overheid heft op deze elementaire basisvoorziening. Ondanks het feit dat energie toch iets is wat niet echt kan omschreven worden als decadent luxeproduct wordt er dus 21% btw op betaald. De PVDA eist dat het btw-tarief wordt verlaagd van 21% naar 6%.
