Hier blogt uw Kameraad Harko, kwestie van iedereen die het ook maar vaag zou kunnen interesseren op de hoogte te houden. Uw kameraad blogt over de zaken die hem interesseren, zoals (religieus) erfgoed, geschiedenis, maar ook de betere muziek!
De crisis leert ons dat solidariteit werkt en dat solidariteit nodig is.
De impact van dit virus legt de ongelijkheid pijnlijk bloot.
Wij zijn geen markteconomie maar voor alles een samenleving. Een economie ten dienste van de mens en de planeet schept algemeen welzijn en welvaart, solidariteit met komende generaties, een gezonde planeet en een aarde die we eerlijk delen.
Hoe begin je aan zo'n nieuwe tijd en samenleving? Niet naar de hemel staren maar werk maken van: Goed doen voor elkaar, elkaars welbevinden versterken, samen leven bevorderen, kwetsbare medemensen beschermen, gezonder en groener leven. Zo laten we vandaag God gebeuren.
De politici die komende weken en mogelijks maanden zullen onderhandelen over nieuwe regeringen ontsnappen niet aan vijf belangrijke uitdagingen. Tegelijk zijn die uitdagingen ook de sleutels om het vertrouwen van mensen terug te winnen. En dat is toch wat iedere politicus wil?
Ten eerste, de budgettaire sanering. Vijf jaar terug trad de Zweedse coalitie aan met het vaste voornemen ten spoedigste naar een begrotingsevenwicht te gaan. Vijf jaar later laat die regering een put na van 13,5 miljard, volgens de berekeningen van de gerenomeerde KULeuven professor André Decoster. En met de verkiezingsprogramma’s wordt die krater nog dieper, berekende het Planbureau. Sommigen willen in die zelf gegraven put nu de sociale zekerheid en overheidsdiensten begraven. Dat zullen we niet laten gebeuren. Het enorme budgettaire gat moet nu vooral een hefboom zijn voor echte fiscale rechtvaardigheid, waarbij iedereen eindelijk eens zijn eerlijk deel zal leveren. De nieuwe regering moet daarom prioritair werk maken van een vermogenskadaster. Van wie werkt, kent men tot op de komma het inkomen. En dat zal men geweten hebben. Wie er met een loon van 2000 euro bruto 100 euro bij krijgt, die houdt daarvan amper 18 euro over. Dat is een fiscale aanslag van 82%. Wie veel verdient draagt veel minder bij. Dat kan toch niet. Dit is geen natuurwet. Dit is een politieke keuze. En die kan en moet worden omgedraaid. Maak eindelijk dat vermogenskadaster en een meerwaardebelasting. Zodat inkomen uit een seconde speculatie evenveel belast wordt als inkomen uit uren transpiratie. Want een euro is een euro. Hoe je die ook verdient.
Ten tweede, werken moet opnieuw meer lonen. Ik zal u iets verklappen: het is niet de aandeelhouder die zorgt voor welvaart en welzijn. Wel de mannen en vrouwen die zich elke dag keihard inzetten voor hun boterham, voor die van hun baas én voor die van de aandeelhouders. Hun inzet moet men beter belonen. Met centraal en verantwoordelijk loonoverleg tussen sociale partners. Bovenop de automatische indexering. En met behoud van loonbarema’s. Zonder bemoeienis van de politiek die met hulp van patronale adviseurs een loonwet vol sjoemelsoftware hebben gemaakt. Zonder discriminerende jeugdlonen, zonder flexi-jobs met een uurloon onder het minimumloon. Minimumloon waarvan tweehonderduizend Petra's trouwens niet kunnen leven.
Ten derde, politici moeten opnieuw beseffen dat we werken om te leven. En niet omgekeerd. Mensen zijn geen machines die je steeds sneller en langer kan doen draaien. Tot ze versleten zijn. Om ze dan te vervangen door een nieuwe lading. Vandaag nog in de krant: het aantal langdurige zieke werknemers is opnieuw gestegen. Een triest record. Het is heel simpel: er moet opnieuw meer ruimte komen om arbeidsduur, werktijd en loopbaan aan te passen aan de individuele en gezinsnoden. Tijdkrediet, landingsbanen en thematische verloven moet opnieuw uitgebouwd worden, na de afbouw van de voorbije jaren. En voor iedereen. Ik krijg niet uitgelegd waarom tijdkrediet geen recht is als je werkt in een bedrijf met minder dan 11 werknemers.
Ten vierde, we dragen allen stevig bij tot de sociale zekerheid. Dat is goed. Het is een toppunt van beschaving; een solidaire samenleving die iemand die ziek is, oud is of zijn werk verloor niet alleen met zijn lot achter laat. Maar dat contract is uitgehold. Want het patronale en liberale front duwt vooral naar minder financiering en dus naar privatisering, commercialisering, individualisering, responsabilisering, … Het tekort van 1,5 miljard in de sociale zekerheid is vooral de verdienste van deze regering met financiële drooglegging door verlaagde patronale bijdragen, door allerhande jobs zonder bijdragen, door de indexsprong op lonen die maakt dat de bijdragebasis achterop blijft, door allerlei netto-systemen, door het onbelast bijverdienen tot 6130 euro -onze eigen binnenlandse variant van sociale dumping- die deloyale concurrentie organiseert tussen loyale werkgevers en werknemers. Bovendien moet iemand aan het minimumloon voor dat bedrag vier maand hard werken. Wie dat bijklussen noemt, staat ver van de echte wereld. En die krijgt dan nog als liberale boodschap dat je voor jezelf moet zorgen met pensioensparen, een hospitalisatieverzekering, een inkomensverzekering, een rechtsbijstandsverzekering, … en liefst zoveel mogelijk fiscaal aftrekbaar, dus op de rug van mensen die niet genoeg verdienen.De inkomsten aan de sociale zekerheid moeten weer omhoog. Trouwens, zoals UGent professor Gert Peersman aantoonde: de verlaging van sociale bijdragen heeft niet geleid tot meer jobs -amper 30.000 ipv 230.000- maar wel tot meer bedrijfs-winst. De werkgevers hebben zelf de taxshift van Michel verraden.
Ten vijfde, we moeten de klimaatverhitting tegengaan. De rechtse partijen zijn er in geslaagd de jonge klimaatactivisten de wind uit de zeilen te nemen, door de kiezers de stuipen op het lijf te jagen met de kost van de klimaatmaatregelen. Maar dat is niet iets om trots op te zijn. Eerder beschamend. Omdat wij allemaal maar al te goed weten dat de kost van nietsdoen op termijn veel groter wordt. Daarom: bouw het fiscaal voordeel voor salariswagens en bijhorende tankkaart af. En investeer dat geld linea recta in spoor en bus. En ik roep de collega’s sociale partners op om te werken met een mooie kers op de taart: geef iedereen voor woon-werkverkeer een recht op de fietsvergoeding.
Als vier regeringspartijen zijn afgestraft voor vijf jaar rechts liberaal beleid, dan zou ik twee keer nadenken vooraleer te pleiten voor nog meer rechts beleid. En zou ik vier keer nadenken als ik zie hoe het Vlaams Belang, het Front National in Frankrijk achterna, kapitaliseert op slogans rond minimumloon, minimumpensioen en pensioenleeftijd.
De “Zweedse” coalitie is afgestraft. Omdat ze een beleid voerde dat niet rechtvaardig was en bijgevolg op weinig draagvlak kon rekenen. De indexsprong, het pensioengeknoei, de besparingen in de sociale zekerheid, de loonwet vol sjoemelsoftware, het onwerkbaar werk, de scheefgetrokken fiscaliteit, oplopende facturen, de patronale gunstpolitiek,... Wie zich iedere dag keihard inzet voor welvaart en welzijn in dit land werd daar niet voor beloond. Integendeel. En mensen die ziek zijn of zoeken naar werk, of een loopbaan lang zwaar werk deden, werden voorwerp van een diep politiek wantrouwen. Ondertussen werden bedrijven en grote vermogens ontzien en gepamperd.
De voorbije weken bleek herhaaldelijk dat de beleidskeuzes van Michel I niet werkten. Expert na expert legde het falend beleid bloot inzake economische groei, jobcreatie, koopkracht, begroting, werkdruk, ... Ondanks alle politieke getoeter doet België het niet goed. Waar hebben al die inspanningen van gewone mensen dan toe gediend? Waar zijn die ingeleverde miljarden dan naar toe?
Toen mensen de voorbije vijf jaar op allerlei manieren lieten verstaan dat ze het niet eens waren met de beleidskeuzes, werd er niet naar hen geluisterd. Het kon niet anders, was jarenlang het mantra. De mensen hadden gekozen voor dat beleid. Er was een parlementaire meerderheid voor. Alleen het primaat van de politiek telde. Vijf jaar lang was sociaal overleg zeer moeilijk. Ook al hebben de premier en de Minister van Werk het regelmatig gesteund. Maar het was altijd met de rem op. Omdat twee van de vier partijen totaal vies waren van georganiseerde inspraak. Sociale akkoorden werden steevast ter discussie gesteld binnen de regering en toevallig op die onderdelen die interessant waren voor de werknemers. Of het nu ging over werkbaar werk, SWT, landingsbanen, opzegtermijnen, outplacement bij opzeg of "aangepaste" beschikbaarheid, ... telkens greep de regering (dikwijls na verhit intern gekibbel) in. Sociaal overleg werd vooral lippendienst bewezen. Sterker nog, de confrontatie met het sociale middenveld leek vaak een doel op zich.
Het leek erop alsof we alles hadden gehad, maar sommige werkgeversvertegenwoordigers en politici wisten ons uitgerekend op Rerum Novarum nog te verrassen met spitante antivakbondsuitspraken. De prijskamp voor de twee strafste uithalen naar de vakbond is bijna geëindigd op een ex-aequo. Maar de eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat er bij nader inzien toch nog een winnaar is aan te duiden. Zelfs zonder fotofinish.Op een erg verdienstelijke tweede plaats – derde plaatsen delen we niet uit, we gaan alleen voor het zuivere edelmetaal – eindigde Alexander De Croo, de voorzitter van Open VLD. Zijn partij slofte sinds de jongste verkiezingen van de ene sukkelstraat in de andere en afgaande op de opiniepeilingen zijn de onweerswolken nog niet weg boven de Gentse Melsenstraat.Het feit dat ACV-voorzitter Marc Leemans en ACW-voorzitter Patrick Develtere ter gelegenheid van Rerum Novarum nog maar eens duidelijk het puntje op de i van index zetten kon niet zonder reactie van De Croo blijven. De Croo jr. vond het ‘een goede zaak dat er eens iemand anders de indexdiscussie op de agenda plaatste’. Ook als stand-upcomedian gooit deze partijvoorzitter geen hoge ogen. Met de index lachen we niet. Slechte quote en flauwe grap dus.
Maar de meest forse indexsprong staat op naam van Caroline Ven en Geert Janssens van het ondernemersplatform VKW. Zij verklaarden in De Morgen dat de christelijke arbeidersbeweging de echte geest van Rerum Novarum (‘Over nieuwe dingen’) niet begreep en zelfs verraadde. Hola zeker ?! Leo XIII legde in zijn encycliek inderdaad ook de klemtoon op ‘samenwerking’ tussen werkgevers en werknemers. Maar hij was vooral bezorgd over de verbetering van de rechten van werknemers.
Potsierlijk
De argumentatie van de twee VKW’ers is even potsierlijk als onjuist. Vermits het IMF, de Nationale Bank en de Europese Commissie de automatische loonindexering een ongezond idee vinden is het niet verstandig om het tegenovergestelde te beweren, zeggen ze. Verder noemen ze de indexering ‘asociaal’ omdat de index zou neerkomen op ‘illusoire koopkracht’. Illusoir? Hier volg ik niet meer, mijn verstand heeft blijkbaar zijn limieten.Ongehoord toch dat werkgeversorganisaties denken de erfenis en de interpretatie van Rerum Novarum te kunnen claimen. Onze erfenis is niet beschikbaar. En onze index ook niet.
Gids visioen is: Iedereen mee!
Dat is concreet vertaald:
een dak boven het hoofd.
Een warme thuis,
brood op tafel.
Iedereen mee?
Dat is niets minder dan:
goed werk,
een redelijk loon;
geen glijdende werkuren op het ritme van de markt.
Iedereen mee?
Dat is maar volledig gerealiseerd met:
een verzekerd inkomen,
een verantwoorde invaliditeitsvergoeding,
een pensioen dat toelaat om rustig oud te worden.
Iedereen mee?
Dat is gezondheidszorg voor iedereen:
maatschappelijke veiligheid voor ook de meest kwetsbaren,
een plek voor elk,
een eigen bijdrage van ieder, hoe klein ook.
God-dank
omdat er nog zoveel inzet voor solidariteit is,
omdat er in onze beweging en in de samenleving
mensen blijven opstaan om ervoor te vechten.
25 april
Opendeurdag IVV