Rerum Novarum (en Laudato Si)

Beste vrienden,

het is vandaag Rerum Novarum. Dé feestdag van de Christelijke Arbeidersbeweging.


Quarantine-stijl-speechen van ACV voorman Marc Leemans, CM chef Luc Van Gorp en Peter Wouter van Beweging.Net.





Rerum Novarum gaat traditiegetrouw gepaard met een eucharistie. Vandaag uitgezonden vanuit de Livinusparochie in Herzele & Sint-Lievens-Houten met pastoor Herbert Vandersmissen en nationale zingevingscoördinator Tony De Jans.

In de preek stelde Tony De Jans interessante dingen, enkele uittreksels:

De crisis leert ons dat solidariteit werkt en dat solidariteit nodig is.

De impact van dit virus legt de ongelijkheid pijnlijk bloot.

Wij zijn geen markteconomie maar voor alles een samenleving. Een economie ten dienste van de mens en de planeet schept algemeen welzijn en welvaart, solidariteit met komende generaties, een gezonde planeet en een aarde die we eerlijk delen.

Hoe begin je aan zo'n nieuwe tijd en samenleving? Niet naar de hemel staren maar werk maken van: Goed doen voor elkaar, elkaars welbevinden versterken, samen leven bevorderen, kwetsbare medemensen beschermen, gezonder en groener leven. Zo laten we vandaag God gebeuren.

vakantie: een recht én een plicht

Vakantietijd. Soms is het goed om even stil te staan bij die vakantie. Het waarom, het hoe en waar het vandaag komt. Wim Vandewiele, zingevingscoördinator van het ACW, heeft daarover het volgende te vertellen:

We hebben niet alleen het recht om vakantie op te nemen, maar ook de verdomde plicht om vakantie te houden.

1936

Als werknemersbeweging hebben we fel gestreden voor het recht op vakantie. In 1936, na de Grote Staking in juni, werd het recht op één week betaald verlof ingevoerd. Een overwinning voor de vakbonden die het leven van de mensen ingrijpend veranderde. Doorheen de jaren werd het recht uitgebreid en sinds 1975 kan iedere werknemer in België twintig dagen vakantie opnemen. Zonder twijfel is dit duur bevochten recht op vakantie zinvol. Alleen vraag ik me af of we vandaag wel zo zinnig met die vrije tijd omspringen.

Onderdruk

Vakantie is: tijd vacant - of beschikbaar - hebben voor jezelf, voor je gezin, familie en vrienden. Het is tijd om te ontspannen, door op reis te gaan, klusjes op te knappen, een spannend boek te lezen, uitstapjes te maken. Het is tijd om de druk van de ketel te halen en om van een toestand van overdruk naar een situatie van onderdruk te gaan.
Maar als ik eerlijkheidshalve naar mezelf kijk, stel ik vast dat ik er niet in slaag om wat gas terug te nemen. En ik ben kennelijk niet alleen, want ook in mijn omgeving zie ik dat velen lijden onder het fenomeen van vakantiestress.

Vakantiestress

Het begint al in de aanloop naar de vakantie. Snel, snel willen we nog dossiers afronden op het werk. We moeten ook onze reis voorbereiden en nog gauw nieuwe zomerkledij kopen tijdens de solden. Tijdens de vakantie zelf loert het gevaar om de hoek dat we ons werk mentaal niet loslaten. Zeker voor mensen met een smartphone, die voortdurend bereikbaar zijn voor hun werkgever, is dat aartsmoeilijk.
En dan ligt daar nog een ellenlang lijstje thuis te wachten, met taken die we tijdens het jaar niet konden realiseren en die nu of nooit uitgevoerd moeten worden. Het zou haast de omgekeerde wereld zijn, als we ernaar zouden snakken om terug te mogen gaan werken om aan de vakantiestress te ontsnappen.

Plicht

Mijn idee is dus dat we niet alleen het recht hebben om vakantie op te nemen, maar ook de verdomde plicht om vakantie te houden. Dit is evenzeer een tip voor anderen, als een wens voor mezelf. Tijdens mijn vakantie wil ik in de tuin werken, moet ik de verbouwingsplannen aan mijn huis in gang zetten, wil ik die en die vrienden bezoeken, moet ik mijn eindwerk schrijven… Veel willen en moeten, en weinig loslaten. Soms heb ik het gevoel dat ik helemaal geen vakantie heb genomen.

Mentale rust

En onvermijdelijk kom je dan uit bij de vraag of de verhouding tussen werk en privéleven tijdens het werkjaar wel in evenwicht is. Vaak worden we bij het begin van de vakantie ziek, omdat we dan tijd hebben om ziek te zijn. Een heel jaar lang zijn we mentaal in overdruk, stress lijkt structureel ingebouwd in ons leven. Dat pleit er al helemaal voor om toch minstens de vakantie daarvan te vrijwaren en die tijd in te zetten waarvoor ze dient: het werk en de stress eens een tijdje loslaten en mentaal tot rust komen. Plan dus niet te veel in je verlof en leef eens rustig van dag tot dag.

de democratie is niét ziek van individualisering.

Je hoort het zo vaak, 'we leven in geïndividualiseerde tijden, mensen zijn egoistisch, er zijn alleen nog maar individuen'. Complete onzin uiteraard, maar wel veelgehoorde onzin.
Het ACW heeft een prachtig opiniestuk geschreven over onze samenleving en de prachtige rol die organisaties en vrijwilligers spelen. We nemen het hier gewoon integraal over:

De democratie is niét ziek van individualisering.
Want de samenleving heeft baat bij de inzet van vele vrijwilligers.

Van Luc Huyse verschenen vorig weekend twee opiniebijdragen in De Morgen (DM 25/2 en 27/2):
‘het diepe gemis van een collectieve vuist’ en ‘de democratie is ziek van individualisering’.



We hebben enkele fundamentele bedenkingen bij zijn overpeinzingen.


Eén. Luc Huyse vertrekt voor zijn analyse van het middenveld vanuit het burgerinitiatief G1000. Wat hij over dit mediatiek initiatief schrijft snijdt hout. Maar zijn analyse is beperkt: hij veronachtzaamt dat er in het sociaal middenveld nog altijd vele comités, organisaties, verenigingen en vrijwilligers actief zijn, dag in dag uit en jarenlang. Tussen ‘massa’ en ‘macht’ is nog altijd een omvangrijk en belangrijk veld werkzaam. Ze staan minder in de nationale spotlights, maar vaker in de regio-pagina’s van populaire bladen.



Twee. Luc Huyse schrijft dat individualisering in de wereld van de politiek een nachtmerrie is. Dat kan in de politieke context zo zijn, maar daarmee negeert hij dat in sociale bewegingen en verenigingen mensen niet louter als individuen persoonlijke keuzes maken maar als bewuste mensen samen kiezen voor collectieve belangen inzake milieu, mobiliteit, wonen, …



Aan de vooravond van de ‘week van de vrijwilliger’ moet dit andere verhaal ook aan bod komen. Niet alleen omdat wij dat belangrijk vinden, maar vooral omdat de vele ervaringen en cijfers ons bevestigen dat wij, onze buren, onze vrienden, onze collega’s, het belangrijk én prettig blijven vinden om zich als vrijwilliger te engageren.



Alleen al in de sector van jeugd, sport en cultuur zijn zo’n 65.000 lokale verenigingen actief. Daarbij komen de talloze buurt-, straat- en schoolcomités . Daarnaast zijn heel veel kleine en grote verenigingen goed bezig in de zorgsector, bijvoorbeeld in de mantelzorg. Dan hebben we het nog niet gehad over de tienduizenden die zich binnen hun vakbond inzetten, dit jaar opnieuw als kandidaat bij de sociale verkiezingen. En dan mogen we niet de velen vergeten die zich voluit inzetten voor milieu en ontwikkelingssamenwerking.



We mogen er van uitgaan dat een vereniging gemiddeld 15 actieve leden telt. Dan hebben we het rap over meer dan één miljoen mensen die zich voor elkaar en voor de samenleving engageren. Gemiddeld spenderen de vrijwilligers vier à vijf uur per week aan hun inzet. Zouden al deze mensen dit niet meer doen, dan zijn meer dan 250.000 professionals nodig om hetzelfde voor mekaar te brengen. Deze vrijwilligers ontlenen daar grote tevredenheid aan, dat weten we. Zij kunnen hun competenties te nutte maken, hebben deugddoende ervaringen, zijn blij om dit met anderen te delen. Natuurlijk is ook hun organisatie of vereniging bijzonder opgetogen over hun inzet. Hun politieke overheden zouden zot zijn om hun inzet, hun expertise, hun contacten, hun gezamenlijk opgebouwde ideeën over lokaal goed samenleven in de wind te slaan. Vrijwilligers zijn mee het cement van een sociale samenleving.



Toch moeten overheden zorgzaam omspringen met vrijwilligers. Er is een broos evenwicht tussen professionals en vrijwilligers dat makkelijk kan worden verstoord: hetzij omdat omwille van besparingen teveel taken naar de vrijwilligers worden doorgeschoven (cf. Groot-Brittannië), hetzij omdat hen taken worden ontnomen die steden en gemeenten liever zelf opnemen.



Vrijwilligerswerk blijft trouwens sterk in Vlaanderen. Dat wordt ook bevestigd door internationaal vergelijkend onderzoek. Het wordt ook geruggensteund door een stevige én goede wettelijke basis.



Niettemin blijven belangrijke nieuwe uitdagingen. In sommige sectoren vergrijzen besturen: wat met de ‘wissel’ van deze wacht? Ook willen veel mensen zich nog altijd engageren maar liefst kortlopend: hoe gaan we daarmee om? Vrijwilligerswerk is geen automatisme meer en loopt minder gestroomlijnd als vroeger. Vrijwilligers kiezen meer à la carte, voor wat, wanneer en met wie ze zich inzetten. Daar heeft Huyse een punt. Jongeren zijn overigens topvrijwilligers, weliswaar in hun jeugdsegment: willen en kunnen we ze enthousiasmeren en binden voor latere inzet? De kloof met laaggeschoolden en met mensen van allochtone origine blijft: hoe gaan wij dit overbruggen?



ACW wil met zijn organisaties gaan voor een warme samenleving die wordt gemaakt door vele actieve mensen, comités, verenigingen.Daarom was het ook goed om lezen dat enkele maanden geleden in Nederland aan 75 gerenommeerde wetenschappers werd gevraagd wat de grootste sociale vraagstukken zijn. Hun reactie: sociale cohesie is hét issue bij uitstek.

Een schrijven door Patrick Develtere, Marc Justaert, Marc Leemans, Eva Brumagne, Koenraad Coppens, Bart Holvoet, Jan Vandecasteele van ACW, CM, ACV, KAV, KWB, KAJ en OKRA.

de index is niet het probleem

Kameraden en vrienden, je kan geen krant openslaan of je komt weer een nieuw 'ballonnetje' tegen, opgelaten door de werkgevers of een van haar spreekbuizen. Iets wat schier dagelijks wordt aangevallen is de index. Het spreekt voor zich dat de index een zeer belangrijke verworvenheid is. Het indexmechanisme is een verworvenheid om de koopkracht een beetje op peil te houden. Het is al meerdere keren aangevallen, met onder andere de constructie van gezondheidsindex. Die gezondheidsindex heeft onze koopkracht al serieus ondergraven. Maar de index die ons rest die moeten blijvend verdedigen.

Hieronder een zeer lezenswaardige tekst van het ACW.

Inflatie en gebrek aan rechtvaardige fiscaliteit zijn het probleem. Niet de index.

Alexander De Croo zette vorige week opnieuw de aanval in op de automatische indexering. Blijkbaar is het regeerakkoord enkel een bijbel als de werknemers reparaties vragen. Nochtans is in het regeerakkoord ook afgesproken om de index te vrijwaren.

Niet de index is het probleem, wel de inflatie. En in het bijzonder de overdreven prijzen voor energie in België. Uit de prijzenanalyse van de energiewaakhond CREG blijkt dat we voor elektriciteit en aardgas in België fors meer betalen dan in de buurlanden.

“De werknemers dreigen door het gebrek aan prijscontrole op energie zelfs verschillende keren het gelag te betalen” waarschuwt ACV voorzitter Marc Leemans.

“Een eerste keer rechtstreeks via de factuur. Maar tegelijk stuwen de hoge energieprijzen ook de inflatie en dus de index de hoogte in. Wat alleen maar koren op de molen is van diegenen die pleiten voor het afschaffen van die index. Wat nog zwaardere gevolgen zou hebben voor het inkomen van iedere werknemer. Totaal fout natuurlijk, niet de index is het probleem maar wel de ongecontroleerde energieprijzen. We dringen dan ook aan bij de regering om snel werk te maken van controle op de energieprijzen.”

Uiteraard is het concurrentievermogen van de Belgische economie zeer belangrijk. Het ACV is er voorstander van om de loonkosten te beheersen. Daarvoor zijn er echter veel betere alternatieven dan een eenzijdige ingreep via de index die alleen maar de werknemers en gerechtigden op sociale uitkeringen treft. Veel rechtvaardiger en doelmatiger is de lasten op arbeid te verminderen en te vervangen door een alternatieve financiering van de sociale zekerheid waarbij ook vermogens en andere inkomstenbronnen worden aangesproken. In een studie van april 2011 kwamen de Nationale Bank en het Planbureau al samen tot deze conclusie.

Bovendien zijn loonkosten maar één aspect van het concurrentievermogen. Minstens even belangrijk zijn de investering in opleiding waarvan recent opnieuw bevestigd werd dat die ondermaats is; meer doelmatige economische en innovatiesteun en het opschuiven naar markten met een sterk groeipotentieel.

Men vergeet bovendien dat ons systeem van loonvorming gebaseerd is op 2 pijlers: automatische indexering en de tweejaarlijkse onderhandeling over de loonmarge. Die twee verhouden zich tot elkaar als een siamese tweeling, zoals Luc Coene ooit opmerkte.

"Reculer pour Mieux Sauter"

Kameraden en vrienden, even uw aandacht voor de nieuwjaarsboodschap van het ACW. Zeer lezenswaardig.

“Reculer pour mieux sauter”, zo drukken de Franstaligen het mooi uit. Een stapje terugzetten om beter te springen. Dit moeten we af en toe doen. Zoals we ook af en toe eens moeten terugdenken over wat geweest is om ideeën te hebben voor wat nog te doen staat.
Laat ons even terugkijken naar wat er in het voorbije jaar is gebeurd.

We kregen eindelijk een regering en leren hieruit dat compromissen sluiten de enige oplossing is. Dat compromissen sluiten, deel is van het dagelijks menselijk handelen en dus ook van het politiek handelen. Dat compromissen sluiten het vinden is van elkaar. Dat daarvoor empathie nodig is: belangstelling voor de andere; appreciatie en respect voor de andere, ook als die een andere taal spreekt of een andere visie heeft. Politici hebben op dat vlak ook een voorbeeldfunctie. Van politici verwachten we dat ze beseffen dat ze wat dit betreft ook rolmodellen zijn. Als zij geen compromissen meer willen sluiten, als zij elkaar uitschelden en vernederen, waarom zouden wij op het werk, thuis, op school of in de vereniging dan wél elkaar proberen te vinden, elkaar wél positief bejegenen?

We kregen ook een financiële crisis over ons heen. Een financiële crisis die iedereen raakt. Die iedereen neer kan bliksemen. Wij kunnen ervan meespreken. Een financiële crisis die ons ook heeft geleerd dat de financiële wereld zich losgeweekt heeft van de samenleving, zelfs van de reële economie. Dat moraal en ethiek ontbreken. Een financiële crisis die ook geen grenzen kent. We leren hieruit - wat we in 2008 reeds stelden - dat de financiële markten opnieuw sterker gereguleerd moeten worden en dat grootschaligheid en complexiteit niet de belangen dienen van de kleinen en de eenvoudigen.

We kregen, door de financiële crisis, maar ook door een gebrek aan maatschappelijke en politieke belangstelling, geen vat op de armoedecrisis. Het momentum van het zgn. Europese Jaar tegen de Armoede was al niet meer te voelen in 2011. 45% van de werklozen in de EU loopt het risico in de armoede te vervallen. 8% meer dan in 2004. En die armoede zit dicht bij ons: het aantal kinderen dat in armoede geboren wordt, is bijvoorbeeld in het centrum van Leuven – toch geen arme stad in Vlaanderen - verdrievoudigd op vijf jaar tijd. De aanpak van de armoedecrisis en de toenemende ongelijkheid staat in schril contrast met de aanpak van de financiële en economische crisis. Moest er een ratingbureau Poors’ Standard bestaan dan zou die Europa nu allicht een downgrading geven omwille van een té zwak armoedebeleid.

We werden ook geconfronteerd met een kernramp in Fukushima, met de gevolgen van de klimaatopwarming zoals de droogtes in Oost-Afrika en botsen zo op de grenzen van onze macht over de natuur. We leren hieruit dat we meer en meer kwetsbaar zijn. Maar eveneens dat we die kwetsbaarheid zelf mee maken. Dat we dus mee verantwoordelijk zijn. Of onverantwoordelijk. Straffer nog: we zijn mee verantwoordelijk voor onze eigen omgeving en levenskwaliteit, maar ook voor deze buiten onze landsgrenzen en deze van volgende generaties. Wanneer staan we erbij stil dat de hongersnood in Oost-Afrika door speculatie op de voedselmarkten werd aangezwengeld?

2011 zullen we natuurlijk ook herinneren als het jaar van de zgn. Arabische lente en de val van meerdere dictaturen. Laat ons hieruit maar concluderen dat je de mensen hun hoop op een goed leven niet mag en kan afnemen. Nergens ter wereld. En hoop op een goed leven is meer dan hoop op een gemakkelijk of aangenaam leven, meer dan hoop op meer consumptie. Een goed leven heb je indien je je rechtvaardig behandeld voelt, indien je erkenning en kansen krijgt, indien naar je geluisterd wordt, indien je levenskwaliteit hebt.

Ik denk dat we in 2011 teveel verruwing hebben gezien. Verruwing van de sfeer in de politiek. Verruwing aangezwengeld door de media. Verharding van de commerciële strategieën. Verscherping van het maatschappelijk debat. Neem de discussie over het opkomende conflict tussen de generaties. Wie heeft er nu baat bij om een dergelijk debat te lanceren? Na de allochtonen versus de autochtonen, de Vlamingen tegen de Walen, de werkenden tegen de werklozen worden nu de kinderen tegen hun ouders opgezet. Wij dus tegen zij. Dit is mensen en groepen tegen elkaar opzetten. Dit is geen aanpak die samenleven mogelijk maakt. Dit is een aanpak die het samenleven moeilijk maakt.

Elke generatie kent zijn eigen, specifieke uitdagingen. De oudere generaties hebben al een aantal crisissen en bijhorende besparingen meegemaakt: de oliecrisis in de jaren ’70, de arbeidsmarktcrisis in de jaren ’80, het toekomstplan in de jaren ’90, de muntunie eind de jaren ’90 (met bijhorende indexsprongen, hoge werkloosheid en nepstatuten). Maar dank zij ons sociaal model krijgen alle generaties tal van kansen en mogelijkheden. Een kleine rekensom leert dat jongeren tegen hun 20ste verjaardag al tussen de 130.000 en 170.000 euro hebben ontvangen via allerlei sociale voorzieningen zoals onderwijs, kinderopvang en gezondheidszorg. Om nog niet te spreken van het openbaar vervoer, het wegen- en fietsnet, de satelliet die hen in staat stelt te tweeten en te skypen. Ook ouderen ontvingen en ontvangen veel. Volgens dezelfde rekenmethode constateren we dat mensen tussen hun 60ste en de 90ste levensjaar tussen 600.000 en 800.000 euro ontvangen, aan pensioenen, gezondheidszorg en huishoudelijke hulp.

Iedere generatie heeft zijn eigen kwetsbaarheden en moeilijkheden. Ziekte, handicap of eenzaamheid bij ouderen, bijvoorbeeld. De werkende generatie kampt met toenemende druk. 4 op de 10 werknemers zijn bij het thuiskomen van het werk te gestresst om de dingen te doen die ze leuk vinden. Wie een smartphone heeft, werkt (volgens een Britse studie) 15 uur extra per week. De grenzen tussen werken, thuis en ontspanning verdwijnen zienderogen; voor iedereen. Jongeren hebben het moeilijk op de arbeidsmarkt. Vele jongeren blijven hangen in interimarbeid of contracten van bepaalde duur.

In plaats van de cultuur van de verruwing en verzuring willen voor 2012 de cultuur van de hoop toewensen.

We hopen ten eerste dat we inderdaad vandaag een stapje kunnen terugzetten om later weer vooruit te kunnen gaan, “reculer pour mieux sauter”. Een stapje terugzetten om terug alles wat te herijken. Niet herrijken, wel herijken. Het stapje dat we terugzetten moet ons in staat stellen om ons economisch en maatschappelijke model te verbeteren, om het duurzamer te maken, in staat om een zinvolle samenleving uit te bouwen, in staat om onze kwetsbaarheden aan te pakken, in staat om iedereen levenskwaliteit te geven.

We hopen ten tweede dat deze crisis snel voorbij zal zijn en de economische groei terug aantrekt. We willen niet zomaar meegaan in de besparingswoede van de Europese Commissie, maar we vragen van onze regeringen een actief investeringsbeleid. Er zijn voldoende noden in onze samenleving waarin geïnvesteerd kan worden. We weten nu al dat er dringend meer scholen, kinderdagverblijven, sociale woningen en rusthuizen moeten worden bijgebouwd. Daarnaast moeten we investeren in een meer duurzame economie, via investeringen in hernieuwbare energie, via een milieuvriendelijke mobiliteit en via isolatieprogramma’s in woningen en gebouwen. We zijn blij dat zowel in de Vlaamse als de Federale regering hierover gedebatteerd wordt en initiatieven voor genomen worden.

Ten derde hopen we dat de euro stabiliseert en dat de rust op de financiële markten terugkeert. Zodat er meer tijd en ruimte vrijkomt om werk te maken van een betere regulering van de financiële markten. Zodat er opnieuw aandacht kan gaan naar de strijd tegen de armoede. Naar een betere verdeling van de welvaart. Naar het verkleinen van de ongelijkheid binnen Europa. Laten we hopen dat Europa op dit vlak even krachtdadig te werk zal gaan als in het oplossen van de financiële crisissen.

Ten vierde hopen we dat de verontwaardiging die door de Europese bevolking waart, dit jaar au sérieux wordt genomen. De verontwaardiging tegen de extreme en onrechtmatige verrijking door een kleine elite, de verontwaardiging tegen ongegeneerde belastingsontduiking, zowel in eigen land als in andere lidstaten van de EU, de verontwaardiging tegen de bonuscultuur in sommige sectoren, de verontwaardiging tegen machtsmisbruik, tegen discriminatie, tegen extreem rechtse en hardvochtige alternatieven voor ons sociaal model, tegen het ongegeneerd uitputten van aardse rijkdommen en biodiversiteit, tegen de hoge energie- en huisvestingsprijzen, noem maar op. Iedereen voelt met zijn ellebogen aan dat deze wereld, dit economisch en financieel systeem vierkant draait. Maar we willen ons niet laten verleiden tot machteloosheid. Onze duizenden vrijwilligers zijn niet machteloos en zullen niet machteloos toekijken. Ze willen die verontwaardiging een stem geven en we willen ze omzetten in positieve beleidsvoorstellen die we met hand en tand zullen verdedigen.

We hopen en geloven ook dat we in 2012 verder kunnen werken aan een eigen Belgisch en Vlaams welvaartsmodel. Dit betekent dat onze sociale zekerheid moet verfijnd worden en dat ons fiscaal stelsel kan herijkt worden. We zijn blij dat hierbij aandacht groeit voor de mattheüseffecten en eveneens verwezen wordt naar het Lucasprincipe (“aan wie veel gegeven is, zal veel gevraagd worden; aan wie heel veel gegeven is, zal veel geëist worden”).

De staatshervorming biedt eveneens kansen om communautaire rust te krijgen. Tenminste als men erin slaagt om de waan van de dag te overstijgen. De samenleving, de pers en wij moeten natuurlijk ook wat geduld uitoefenen. Ook Rome werd niet op één dag gebouwd. Dus verwachten dat de Vlaamse regering op één maand tijd voor alle nieuwe bevoegdheden eigen voorstellen klaar heeft liggen is niet eerlijk. Wij willen dat deze overheid de tijd neemt om zelf een warm en solidair Vlaanderen uit te bouwen. Wij als Beweging zullen ook zelf mee nadenken en voorstellen naar voor schuiven. Omdat wij erin geloven dat ons sociaal model ook een overlegmodel is. Sociaal overleg is bij ons een essentiële schakel in onze democratie. Onze verwachtingen op dat vlak zijn bijzonder groot. We geloven niet dat hierop kan ingeboet worden. We geloven wel dat dank zij het sociaal overleg we veel verder en veel meer gedragen zullen kunnen springen.

2012 is ook het jaar van de gemeente- en provincieraadsverkiezingen, voor de burger het belangrijkste politiek niveau met de meeste betrokkenheid. We hopen dat de sociale memoranda die in meer dan 200 gemeenten door onze lokale ACW-afdelingen worden opgesteld zullen opgepikt worden door de lokale politici en dat onze ACW-vrienden en vriendinnen er in zullen slagen om nog meer te wegen op het lokale sociaal beleid.

We hopen verder dat we met onze Beweging alle generaties verder zullen kunnen ondersteunen en mobiliseren. Want, we moeten beseffen dat van kindsbeen af wij voor honderdduizenden, miljoenen mensen een wezenlijke rol spelen. Omdat we de zorgen omkaderen van jong en oud dank zij de diensten van CM, Familiehulp en KAV Kinderopvang. We de jongeren kansen geven met KAJ, Kazou, jong-ACV, Groep Intro en Arktos, omdat we de werkenden ondersteunen met het ACV en we de gezinnen (jonge en oudere) bereiken met de KWB, de rechten van (jonge en oudere) vrouwen verdedigen met de KAV, deze van de nieuwe Belgen via het Internationaal Comité en de armen via Welzijnszorg, en ontspanning bieden via Pasar, onze campings en vakantiecentra. Omdat we ons om de zieken van om het even welke leeftijd bekommeren met Ziekenzorg, we de senioren verenigen en verdedigen met OKRA. En met onze mandatarissen zetten we ons in voor een sociaal beleid, voor alle generaties! Met Wereldsolidariteit doen we trouwens inspanningen voor alle kwetsbaren in de wereld. Zie maar wat we hebben kunnen doen rond de problematiek van het huispersoneel, vaak kindslaven, in Indië. We hopen dat we in 2012 onze ambitie om “Iedereen Mee” te krijgen als collectieve ambitie van onze Beweging kunnen warm houden.

Tot slot hopen we dat 2012 een keerpunt wordt in onze kijk op mens en samenleving. Dat de trend naar slow food en slow TV zich verder zet en vertaalt in een betere kwaliteit van leven en samenleven, met meer tijd voor kinderen, voor familie, voor vrienden en buren. Met minder stress en burn-outs dankzij kwaliteitsvolle jobs en een betere combinatie van arbeid en gezin. Met meer vrijwillige inzet in je buurt en in het verenigingsleven of in je bedrijf. Met de sociale verkiezingen in aantocht hopen we dat het ACV zijn succesverhaal kan verder zetten. We willen ons niet laten verleiden tot doemdenken en cynisme nu onze Beweging zelf zo zwaar is getroffen door de financiële crisis. We willen ons niet laten verleiden tot gelatenheid, maar onze rug rechten en ons engagement voor een rechtvaardige en duurzame samenleving verder gestalte geven.

De toekomst ligt wat ons betreft in een beleid dat investeert in het verduurzamen van de economie, in innovatie die ons vooruit helpt op de weg naar een duurzame samenleving en in een beleid dat de excessen in de samenleving aanpakt zodat het gevoel van rechtvaardigheid kan terugkeren. Tot op vandaag hebben we het aanvoelen dat de superrijken de dans blijven ontspringen. Dat aan hen verhoudingsgewijs te weinig inspanningen worden gevraagd en zolang dat het geval is, blijft het beleid zijn eigen geloofwaardigheid ondermijnen. We kunnen jongeren terug hoop geven door te investeren in die duurzame economie, door het pensioenstelsel te consolideren. Door hun vragen en problemen au sérieux te nemen. Het sleutelwoord is een betere herverdeling van de welvaart. Dit vormt de veilige basis waarop ook de economie zich verder kan ontwikkelen, waarop een nieuw en duurzaam economisch systeem kan ontstaan.

Beste vrienden en vriendinnen, we willen zeker “reculer”, maar dan willen we ook “mieux sauter”. Ik wens het ons allemaal samen toe: een jaar met veel visie, veel vreugde en vriendschap.

Gent Armoede-Vrij

GENT Armoede - Vrij

Maandag 24 oktober om 17u30
actie aan het Stadhuis

voor leefbare vervangingsinkomens.

Steeds meer mensen komen financieel niet rond!

Veel gepensioneerden en werklozen zijn arm.

Velen kunnen hun rekeningen niet betalen.

Energie- en voedingsprijzen stijgen terwijl het inkomen gelijk blijft.

Wij vinden dat dit niet kan!

Er moet dringend verandering komen.

Wij willen onze gemeenteraadsleden vragen wat zij hieraan willen en zullen doen.

Betaalbare woningen, betaalbare zorg, de voedselpakketten problematiek, …

Doe mee en laat ook jouw stem horen! Nie neute moar kome !

Volgens 30 Vlaamse OCMW-schuldbemiddelaars is de hoogte van de vervangingsinkomen niet goed voor de levenskwaliteit.

Als je op de dag dat je werkloos wordt of de dag van je pensionering terugvalt op een inkomen dat 300 euro lager ligt dan je uitkering of loon, welke uitgaven moet je dan schrappen? En wat wordt er allemaal onmogelijk als je als alleenwonende terugvalt op een pensioen van 1.018 euro of als koppel op 1.250 euro per maand?

“Uit de gegevens van de pensioendienst blijkt dat de meeste gepensioneerde gezinnen in deze inkomenscategorie vallen. Waarop moet je dan nog bezuinigen om niet in de problemen te geraken? De lat moet echt wel hoger”, zegt Katrien Neyt, gewestelijk secretaris van ABVV Oost-Vlaanderen.

Uit een bevraging van ABVV Senioren aan 30 schuldbemiddelaars in Vlaanderen, waarvan ook Gentse, blijkt dat het probleem niet op te lossen valt zonder te raken aan de levenskwaliteit.

Diezelfde bevraging legt ABVV samen met ACW voor aan de Gentse gemeenteraadsleden op maandag 24 oktober van 18 tot 19 u. Zij ondervinden wat het betekent om zoals Ria 348,5 euro te schrappen in haar budget. Ze is alleenwonend en moet rondkomen met een uitkering van 900 euro.

Tijdens de actie wordt een dubbele meetlat aan de ingang van het stadhuis geplaatst waar de politici onderdoor moeten. De bovenste lat symboliseert de armoedegrens, de onderste symboliseert het lage financiële peil van de vervangingsinkomens.

Het ACW van Gent pleitte in een onderzoek uit 2008 voor het veralgemenen van het recht op aanvullende OCMW-steun voor andere vervangingsinkomens. Hierdoor zouden de vervangingsinkomens opschuiven in de richting van de armoederisicodrempel. Het Gentse OCMW beloofde hiervan werk te maken en deed een onderzoek. Maar tot op heden bleef dit engagement dode letter.

“De symbolische actie moet de Gentse gemeenteraadsleden aan den lijve doen ondervinden dat de lat te laag ligt om er onderdoor te raken. Conclusie: de lat moet hoger”, zegt Bernard Casteels van ACW Gent.

24 oktober lanceren ABVV en ACW samen met enkele andere sociale organisaties
“Gent Armoede-Vrij”, een platform om armoede in Gent illegaal te verklaren en op regelmatige tijdstippen gerichte acties te voeren rond concrete armoedethema’s.

het Werkwoord Democratie

DeWereldMorgen publiceert deze week een zeer lezenswaardig stuk van Patrick Develtere, voorzitter van het ACW. In deze voorpublicatie uit De Gids op Maatschappelijk Gebied, vertelt Develtere o.a. het volgende:

Ook in België merken we dat democratie een werkwoord is. Net als andere federale landen (Duitsland,..) zijn we in een discussie verwikkeld wie welke bevoegdheden het best kan invullen. In tegenstelling met andere federale landen zijn we door een wederzijdse polarisatie geblokkeerd geraakt.

We doen er goed aan in die troebele discussie drie zaken naar voren te schuiven.

Er bestaat vooreerst niet zoiets als de perfecte staats(her)vorming. Homogene bevoegdheden zijn in een klein land per definitie moeilijk af te bakenen. De verstrengeling van dit land zie je het sterkst in de knoop bij uitstek: Brussel.

Ten tweede, niemand wint bij polarisatie. Het politieke debat is verruwd, waarbij men vaak ad hominem verwijten maakt, of zelfs gewoon begint te schelden. Dat is volledig contraproductief. Daarvoor hoef je zelfs geen andere taal te spreken. In de Verenigde Staten hebben Republikeinen en Democraten dat uitvoerig bewezen met de discussie over het schuldenplafond. Politici zijn trouwens rolmodellen. Ze moeten beseffen dat mensen naar hen opkijken en hun (brutale of vriendelijke; conflictueuze of coöperatieve; ….) gedrag imiteren.

Een staats(her)vorming gaat, ten derde, over efficiëntie: men mag gerust het Pareto-criterium toepassen, dat stelt dat +1 mensen het beter moet(en) hebben. Maar kan men dat garanderen, laat staan bewijzen? En wil men dan ook de overgang mee incalculeren? Laat ons niet dagdromen: er zullen jaren nodig zijn om de overgang te organiseren (wetten, Koninklijke Besluiten, transfer van instellingen en personeel….). En, in die tussentijd is er óók goed beleid nodig.
Besparingen en uitgaven: niet ieder voor zich, maar ieder voor allen

De verstrengeling van dit land is niet alleen belangrijk voor bevoegdheden, ook voor budgettaire kwesties. Steven Vanackere zegt daarover zeer terecht: “Neem de federale besparingen waar we de komende jaren voor staan. Nu doen sommigen alsof de Vlaamse gezinnen en instellingen dat niet zullen voelen. Dat klopt niet. (…) Daarom zeg ik ook: de federale staat is een mede-eigendom. En de waarde van de verschillende appartementen zal heus niet stijgen als we de gemeenschappelijke delen verwaarlozen.” (DS/13 augustus 2011)

Zal deze sanering inspanningen vragen? Natuurlijk. Niets zonder inspanning. Moet iedereen inspanningen leveren? Natuurlijk. We zouden nooit gestaan hebben waar we nu staan indien niet iedereen inspanningen had geleverd. Iedereen erkent de noodzaak tot saneren en tot hervormen van de staatshuishouding. Maar welke reacties worden in de pers geventileerd? Het lijkt wel “ieder voor zich”. Wat we nodig hebben is “ieder voor allen”.

Dat sommige zeer vermogenden nu al zeggen dat ze een bijdrage willen doen voor een begrotingsinspanning is welkom, maar het mag ons ook niet verblinden voor het feit dat de zeer rijken sowieso in België zeer weinig belastingen betalen, dankzij enkele fiscale achterpoortjes. Zeer uitgebreid en secuur uitgelegd in DeWereldMorgen.be van 22 juli 2011 door Danny Bruggeman, ACV-afgevaardigde en diensthoofd fiscaal bestuur van Financiën. De eenpersoonsvennootschappen, vruchtgebruikconstructies, gegoochel met verrekenprijzen,… De lijst is schier oneindig.

Het is niet (alleen) voor onze Bourgondische keuken dat zoveel Nederlanders en Fransen in (respectievelijk) de Kempen of Knokke gaan wonen. Het fiscaal regime is hier zeer gunstig voor een klein percentage gefortuneerden. Professor Michel Maus (VUB) noemt België onverbloemd “een fiscaal paradijs voor degenen die hun welvaart en welstand halen uit een vermogen”.

Voorbeelden zijn legio: men kan als Belg in het tweede en ook het derde verblijf - in Toscane, Benidorm of de Provence – energiebesparende renovaties uitvoeren én die investering fiscaal aftrekken. De regel maakt namelijk geen onderscheid tussen verblijven in België of in het buitenland. Van een zeer pervers Mattheüseffect gesproken waar allicht niemand naar vraagt en waarvan elk maatschappelijk of economisch nut zoek is.

In plaats van Mattheüs-effecten kiezen wij voor de meer rechtvaardige Lucas-methode. Je weet wel: “aan wie veel gegeven is, zal veel gevraagd worden”. Verrassend en verfrissend dan te horen dat ook de heer Etienne Davignon zo begint te redeneren: “Het is niet zo dat mijn dagelijkse levensstijl zal veranderen door zo'n hogere belasting. Daarom is die aanvaardbaar. Je kunt moeilijk mensen extra gaan belasten die nu al op hun tandvlees zitten. Als je extra geld zoekt, dan moet je het doen bij mensen die nog een bijdrage kunnen leveren.”

De inspanningen om onze economie en onze maatschappij door de woelige wateren te loodsen mogen en moeten van eigen bodem komen. Alhoewel we de deuren niet moeten sluiten voor anderen. De Amerikanen, de Japanners, de Duitsers, ja ook de Congolezen hebben veel betekend voor de ontwikkeling van ons welvaartsmodel. In een globaliserende wereld ontsnapt niemand meer aan de internationale economische en financiële kruisbestuivingen. Bekijk bv. hoe de Chinese communisten het Amerikaanse kapitalisme aan het redden zijn.

Maar ook internationaal is democratie een werkwoord. Ook internationaal is er nood aan gefundeerde debatten, analyses, zorgvuldige besluitvorming en rechtvaardige verdeling van lasten en lusten. Het hongerdrama in de Hoorn van Afrika is niet alleen de schuld van vechtende clans. Het is ook de verantwoordelijkheid van zij die hen tot de tanden bewapend hebben. En het zijn niet de stervende Somaliërs en Ethiopiërs die verantwoordelijk zijn voor de stijgende prijzen van het voedsel. Daar zorgen westerse speculanten voor. Dat ze in Oost-Afrika vroeger (slechts) om de tien jaar met extreme droogte werden geconfronteerd en nu zowat om de drie jaar, heeft te maken met klimaatswijzigingen waar geen enkele Afrikaan met de vinger voor kan gewezen worden. Dat mogen ze ons aanwrijven.

Europees tenslotte is er ook werk aan de winkel. Een geoliede democratische Europese machine is er nog niet. Maar er is vooruitgang. Het bewustzijn van de Belg, de Duitser, de Griek en de Hongaar dat hij/zij in het zelfde bootje zit als de Fransman, de Bulgaar en de Pool heeft deze zomer een elektroshock gekregen. Uit het bootje springen betekent verdrinken. Op de boot afspraken maken, de taken verdelen en samen roeien is de enige optie.

Met andere woorden: de tijd is gekomen om te trancheren. Zoals George Bernard Shaw zei: “The possibilities are numerous once we decide to act and not react.”

Rerum Novarum 2011

Kameraden en vrienden,

Vandaag is het Hemelvaart, maar vooral Rerum Novarum, dé hoogdag van de Christelijke Arbeidersbeweging.
Uw kameraad trok woensdagavond naar de Rerum Novarum-viering in Gent.

De Christelijke Arbeidsbeweging zou de Beweging niet zijn moest de viering van Rerum Novarum niet beginnen met een eucharistieviering. De dienst onder leiding E.H. André Quintelier stond in het thema 'Gods visioen: Iedereen Mee'.

Voor de liefhebbers, een bezinningstekst:

Gids visioen is: Iedereen mee!
Dat is concreet vertaald:
een dak boven het hoofd.
Een warme thuis,
brood op tafel.

Iedereen mee?
Dat is niets minder dan:
goed werk,
een redelijk loon;
geen glijdende werkuren op het ritme van de markt.

Iedereen mee?
Dat is maar volledig gerealiseerd met:
een verzekerd inkomen,
een verantwoorde invaliditeitsvergoeding,
een pensioen dat toelaat om rustig oud te worden.

Iedereen mee?
Dat is gezondheidszorg voor iedereen:
maatschappelijke veiligheid voor ook de meest kwetsbaren,
een plek voor elk,
een eigen bijdrage van ieder, hoe klein ook.

God-dank
omdat er nog zoveel inzet voor solidariteit is,
omdat er in onze beweging en in de samenleving
mensen blijven opstaan om ervoor te vechten.

Na de toespraak van Louis Vervloet, voorzitter van ACW Gent-Eeklo, volgde Greta d'Hondt, nationaal voorzitter van Welzijnszorg.
Haar toespraak was opmerkelijk. Ze voer in haar toespraak uit tegen de beschamende armoedecijfers in ons land, tegen het responsabiliseringsdiscours. Ze pleitte voor een betere besteding van de beschikbare middelen en gaf een niet mis te verstane zelfkritiek voor 'de beweging'. Lees meer in DeWereldMorgen.be

Lees ook over de toespraak van Patrick Develtere en van Ann Vermorgen.

rerum novarum

Kameraden en vrienden, het is Hemelvaart. Jies-klim-op, de hoogdag waarop gelovige zielen van de katholieke overtuiging vieren dat Onze-Lieve-Heer na zijn dood en zijn verrijzenis ten hemel is opgestegen. Een bijzonder vreemde feestdag, dat is het minste wat je ervan kunt zeggen. Maar Hemelvaart is het vermelden en het vieren waard om één enkele reden: het is weer Rerum Novarum, dé hoogdag van de christelijke arbeidersbeweginig.

Dat betekent niet alleen receptie-tijd, maar ook degelijke inhoudelijke boodschappen.

In Leuven sprak Jan Renders, uittredend voorzitter van het ACW, over de uitdagingen van vandaag:

"De financiële en economische crisis heeft een schokgolf door de wereldeconomie gestuurd. De naschokken laten zich nog steeds hard voelen: de werkloosheid blijft stijgen, de overheidsfinanciën zijn zwaar in het rood gegaan en zullen slechts geleidelijk weer in evenwicht kunnen gebracht worden. In Europa – denk maar aan Griekenland – en in de hele wereld staan landen op de rand van een nooit geziene catastrofale situatie waardoor mensen zwaar moeten inleveren. De economie herstelt wel van de ergste schokken, maar zit nog lang niet op het oude niveau. Onze samenleving kampt tegelijkertijd met gekende, maar ook met nieuwe noden: er is nood aan economisch herstel, maar ook aan meer en betere sociale bescherming, aan vernieuwing in justitie, aan verbetering van de sociale veiligheid; er is nood aan bijkomende opvangplaatsen voor asielzoekers, aan een radicale aanpak van de armoede, aan een meer rechtvaardige duurzaamheid, want ook de klimaatverandering, de stijgende grondstof- en voedselprijzen zijn uitdagingen die enorme gevolgen kunnen hebben, vooral voor de meest kwetsbare mensen."

"Het zijn koppige extremisten langs beide kanten van de taalgrens die het beleid afhouden van wat mensen nu van de politiek verwachten: een krachtig antwoord op de nog groeiende werkloosheid. Mensen verwachten zekerheid over hun inkomen, willen een sterke sociale zekerheid waarvoor zij via hun loon ook toe bijdragen. Zij verwachten dat de overheid zorgt voor een verdraagzame en veilige samenleving. De mensen verwachten dat problemen worden aangepakt in plaats van mekaar voortdurend de schuld te geven van de mislukkingen."

Het ACW zou het ACW niet zijn moesten er ook geen oplossingen aangedragen worden:

"Meer dan ooit is er nood aan een betere herverdeling van inkomens en vermogens. Een rechtvaardigheidsagenda moet nu ook een herverdelingsagenda zijn: ze moet aantonen dat iedereen naar draagkracht een bijdrage levert. Dat ook de rijken aan deze verplichting niet ontsnappen. Dat ook de grote vermogens een ernstige bijdrage leveren voor een rechtvaardige fiscaliteit."

" Met een bedrag van 1,2 miljard euro kunnen we alle zieken, werklozen enleefloners een uitkering garanderen ter hoogte van de Europees bepaalde armoedegrens."

"Een stevig sociaal beleid is niet terug te brengen tot een paar simpele ideeën of knappe slogans. Een sociaal-rechtvaardige samenleving moet stoelen op een solidaire stroming in de samenleving. Solidariteit, een hartelijke en verdraagzame samenleving komt niet zomaar uit de lucht gevallen. Aan solidariteit moet gewerkt worden. En daarom zijn verenigingen en bewegingen nodig die inzet en engagement aanbieden en bemoedigen. Daarvoor zijn mensen nodig die geloven in een betere en gelukkiger wereld voor iedereen. Zijn mensen nodig die zich daar heel concreet willen voor inzetten."

In ons eigenste Gent sprak Luc Cortebeeck. Ik moet zeggen, hij bracht een inhoudelijk zeer sterke speech. Twee opvallende passages:

"De SOS Pieten van de arbeidsmarkt hebben inmiddels al een heel koffertje vol. Wat hebben we vandaag geleerd? Ten eerste: schrap de brugpensioenen en trek de pensioenleeftijd op. Ten tweede: jaag de werklozen op, jong en oud, en zet het hakmes in hun uitkeringen. Ten derde: maak dat de werkgevers sneller en goedkoper kunnen ontslaan, want hoe meer ontslagen, hoe meer kansen op een nieuwe job. Al hullen de Pieten van de arbeidsmarkt dat wel in prachtige dekmantels. De arbeidsmarkt moet worden gemoderniseerd, zeggen ze, en er moet meer mobiliteit komen. We moeten Denemarken achterna voor zijn flexicurity. En als het even kan ook Oostenrijk met zijn rugzakje bij ontslag... Het spijt me. Denk je nu echt dat je met flexicurity, met mobiliteit, met modernisering één extra job creëert. We moeten naar een werkgelegenheidsgraad van 75 % in 2020, denkt Europa. En het staat in de sterren geschreven dat dit op de Europese Raad van juni nog gaat bekrachtigd worden ook. Prima. We zijn nog altijd voor volledige werkgelegenheid. Maar welk beleid staat daar tegenover om meer jobs te creëren? Uiteraard is toeleiding naar jobs belangrijk. En uiteraard zullen we met zijn allen gemiddeld langer moeten werken. Maar alles staat of valt met het aanbod van jobs. En niet te vergeten met de kwaliteit van de jobs. Want wat is op dat punt al gedaan? De werknemers hebben inmiddels al ruim hun deel gedaan."

"Het zijn verduiveld boeiende tijden. Maar ook verduiveld moeilijke tijden. Het is niet onze aard de armen in de lucht te steken. En te stellen dat de politici het maar zelf moeten uitzoeken, maar dan zonder onze stem. Onze lijn is er altijd een vanvoorstellen doen, van verantwoordelijkheid nemen. En het zou goed zijn dat dekiezer dat ook doet. We vragen niet dat hij of zij zijn of haar woede opbergt. Maarwe vragen wel dat hij en zij die verontwaardiging ombuigen,voor een positief project kiezen, overtuigd van de bijdrage die het kan leveren aan de oplossing van de zware problemen. Zo’n positief project was Rerum Novarum. Als antwoord toen op de woede vanuit de Grote Miserie van de 19de eeuw. Laten we hier de inspiratie uit putten voor een nieuw project, gebaseerd op de gouden driehoek van werk- sociale zekerheid- fiscaliteit, een project voor rechtvaardigheid. Voor minder gaan we niet."

Lees op DeWereldMorgen.be meer over de toespraak van Cortebeeck en Renders.


Ook de 'christen-democratische vrienden' hielden toespraken, ex-premier Leterme deed een poging om zich te profileren maar bracht een bedroevend (doch niet verrassend) verhaal over 'de competitiviteit van onze ondernemingen' en uiteraard langer werken.
Een voorproefje van wat Leterme in gedachte heeft voor dat eerste:
"Hoezeer we ook weten dat onze Duitse broer zeer ver gaat in loonmatiging, wij hebben geen andere keuze dan te volgen."

Loonmatiging en langer werken, ik weet in elk geval al op wie ik niet ga stemmen.

Bloed en Tranen

Peter Heirman, de hoofdredacteur van Visie, schreef in de editie van deze week een 'mea culpa', de toestand van de media vandaag de dag.

Bloed en tranen

Riooljournalistiek van het ergste soort, dat was het verwijt dat vooral Het Laatste Nieuws te slikken kreeg bij de berichtgeving over de moord op Kevin en Shana. Dekritiek kwam ook van collega’s vanandere media.

Mag ik van de gelegenheid gebruik maken om een mea culpa te slaan?
In een vorig leven was ik zelf regionaal journalist bij het Volk en enkele maanden ook bij, o wee, Het Laatste Nieuws. Je leven vult zich dan met dorpspolitiek, lokale verenigingen, wijkfeesten, markante dorpsbewoners en meer van dat.
Maar af en toe bots je ook wel eens op minder aangename nieuwsfeiten Moorden zijn (gelukkig maar!) absoluut uitzonderlijk, (dodelijke) verkeersongevallen komen des te meer voor. Ook daar vallen bloed en tranen te rapen.
Ja, ik heb het ook gedaan. Gaan bellen bij de buren over wat voor iemand hij was, wie zijn vrienden waren, hoe de buren hem zich zullen herinneren. Of, erger nog, moeder, vader, broer of zus de pieren uit de neus halen. En dan gaat het vaak over een slachtoffer, niet over een dader. Familie, nabestaanden? Zaten zij te wachten op die verhalen? Je werd niet geacht het je af te vragen. Als jij het niet deed, ging je collega van de concurrerende krant met het verhaal lopen.
Heel af en toe slaag je erin om een sereen verhaal te brengen, waarin ook de nabestaanden troost vinden. Maar doorgaans hou je er een wee gevoel aan over. Dergelijke journalistiek is een en al ranzigheid. Ik kan er geen ander woord voor bedenken.

Maar ja, je bent jong en je wil je bewijzen en bovendien ben je freelancer, dus hoe meer (en sensationeler) je schrijft, hoe meer brood op de plank. Het zijn zeer
flauwe excuses en ik wil ze dan ook niet inroepen. Zoals ik al zei, dit is een mea culpa. Om maar te zeggen dat de kritiek op Het Laatste Nieuws meer dan terecht is. Alleen klinkt hij bijzonder hol uit de mond van collega-journalisten. De berichtgeving in andere kranten en op televisie moest in voyeurisme nauwelijks onderdoen voor de grootste krant van’t land. Ook die van de ‘kwaliteitskranten’. Tot onze openbare omroep toe. Dat de ene de volledige naam publiceerde en de andere alleen initialen, het is een puur cosmetisch onderscheid. Je daarachter verbergen getuigt van verregaande hypocrisie.

Misschien moeten we op zoek naar andere, nieuwe media die los staan van commerciële belangen.

verkiezingsuitslagen: 'links in het defensief'

De verkiezingen zijn ondertussen achter de rug, kranten en websites vol commentaren. Hoogtijd om er de wat mij betreft interessantste uit te nemen.

Vooraan in de lijst intelligente commentaren staat het ACW. Jan Renders geeft in verschillende kranten en op de nieuwssite indymedia de visie weer van de christelijke werknemersbeweging.

De Vlaming en eigenlijk iedere mens grijpt naar zekerheden in tijden van crisis. De kiezer reageert dan zeer nuchter en wil liefst geen avonturen. Kris Peeters en Frank Vandenbroucke scoren goed. Dat zijn toch politici die gepercipieerd worden als goede beleidsmannen. De kiezers nemen het zekere voor het onzekere.

als je de stemmen van Groen! optelt bij die van sp.a en je telt er ook nog pakweg de helft van CD&V bij kan je niet zeggen dat Vlaanderen links kiest. Maar ik wil wel niet gezegd hebben dat Vlaanderen rechts is. Als je ziet hoeveel mensen zich inzetten in het verenigingsleven, hoe sterk de syndicalisatiegraad is, dan kan je Vlamingen niet rechts noemen. Maar in het stemhokje is de Vlaming nuchter en gematigd en zoekt hij de degelijkheid op.

Wie voor CD&V koos, was op zoek naar politici met kwaliteit die de zaken kunnen aanpakken. Maar CD&V en Kris Peeters hebben zich tijdens deze campagne ook nadrukkelijk uitgesproken voor een warm en solidair Vlaanderen. Denk ook aan Steven Vanackere die op Rerum Novarum beloofde dat een regering met CD&V rekening zal houden met de verzuchtingen van de vakbonden en de mutualiteiten. Dat zijn toch signalen dat CD&V de sociale kaart heeft getrokken. Ook in dossiers als de jobkorting en de commercialisering van de zorgsector heeft CD&V de – zeg maar – linkse kant gekozen. Het is dus een beetje al te makkelijk om nu te zeggen dat Vlaanderen rechts heeft gestemd. Het is toch iets genuanceerder dan dat.

Een gelijkaardige analyse maakt ook Peter Mertens, voorzitter van de PVDA:

In heel Europa zie je dat de mensen zich dan vastklampen aan politici die ze kennen, aan zogezegde vertrouwensfiguren. In een klimaat van verwarring, van niet goed weten waaraan en waaraf, schrikt men terug voor avonturen en is men op zoek naar politici die vooral beloven te behouden wat men heeft. Dat was de strategie van de CD&V, nog steeds de best ingeplante partij in Vlaanderen, en die strategie heeft gewerkt.

Thierry Jacques, voorzitter van de Mouvement Ouvrier Chrétien sluit zich hier bij aan en geeft wat bijkomende commentaar over de uitkomst in Franstalig België:

MR heeft duidelijk campagne gevoerd tegen de PS maar zij bieden volgens ons geen goed antwoord op belangrijke vragen. MR zal geen werk maken van een rechtvaardige fiscaliteit, van een sterke sociale zekerheid. De mensen beseffen dit uiteindelijk wel.

We hebben een sociale, duurzame samenleving nodig, geen verdere liberalisering van onze gemeenschap. De liberalen geven ons slechte en valse antwoorden op belangrijke.vragen. Liberalen zullen bijvoorbeeld nooit werk maken van een rechtvaardige fiscaliteit.

Ik merk met verbazing op dat Groen! er in Vlaanderen maar niet in slaagt om een sterkere partij te worden. Hoe komt dit toch? vraag ik mij dan af. Volgens mijn eigen hypothese hebben ze nog steeds te weinig voeling met het sociale middenveld, met de vakbonden. Arbeiders en mensen uit de middenklasse voelen zich niet direct aangesproken door Groen!. Ze hebben nu ook een sociaal verhaal maar ze bereiken de mensen die ze willen bereiken er niet mee.

Als ik mijn blik werp op sp.a dan stel ik vast dat ze nog steeds op zoek zijn. Hun doelpubliek, arbeiders, zijn ze voor een deel kwijt. Jammer genoeg vaak ten voordele van Vlaams Belang. Voor ons is het enige lichtpunt uit de verkiezingsuitslag in Vlaanderen dat Vlaams Belang sterk achteruit gaat.

Het voornaamste zijn uiteraard niet de verkiezingen, maar wat er op volgt. De economische crisis zal ons land voor zware uitdagingen stellen. Er zullen ongetwijfeld besparingsmaatregelen volgen (en cadeau's voor de bedrijven). De linkerzijde zal moeten klaar staan om hier het hoofd aan te bieden.

Jan Renders:
Maar de linkerzijde in Vlaanderen – en ik reken ons daar bij – zal toch eens moeten zoeken hoe we een mobiliserend verhaal kunnen brengen dat perspectief biedt aan mensen die daar naar op zoek zijn. Dat is in deze periode moeilijker dan vijftig jaar geleden. Toen was het duidelijk. Er was groei en wij vonden dat de groei eerlijk verdeeld moest worden en we wisten hoe we dat wilden doen. Nu speelt links in het defensief. Er is crisis, de begroting valt tegen, er moet bespaard worden. Links moet nu de sociale verworvenheden verdedigen: de index-aanpassing, de progressiviteit in de belastingen, sociale uitkeringen, openbare diensten. Dat is een moeilijk verhaal. Hoe verzinnen we een goed antwoord op de vragen van de mensen dat echt aanslaat? Dat is niet zo eenvoudig.

David Pestieau schrijft hierover in het linkse weekblad Solidair:
In die context kunnen de werknemers, de jongeren, de gepensioneerden en de gehandicapten rekenen op een partij die haar programma niet al op de verkiezingsavond zelf weggooit. In de hete herfst die zich aankondigt, zullen de punten van dat programma immers meer dan ooit actueel zijn: de bescherming van de jobs en niet van de winsten, de miljonairstaks, de openbare bank, het kiwimodel, de verlaging van de btw op energie,… Een partij die in het noorden en het zuiden van het land bruggen van solidariteit slaat en een sociaal verhaal met perspectief brengt. Een partij die kan rekenen op 71.687 kiezers, op heel veel sympathisanten (zoals de mensen die de campagne financieel gesteund hebben), op 3.600 leden. Al die mensen zullen de ruggengraat vormen van het verzet tegen de crisis, dat er hoe dan ook komen zal.

nu zeker?

Jan Blommaert, het moet gezegd zijn, ik ben er wel fan van. Twee weken geleden gaf hij een interview in het linkse weekblad Solidair over de verkiezingen, de spa en de PVDA.

Enkele opmerkelijke passages:

Over de vakbonden, de liberalen, CVP en ACW:
Begin jaren ’90 kreeg het middenveld en met name de vakbonden, een zware klap van Verhofstadt. In zijn Burgermanifesten noemde Verhofstadt dat het middenveld een ondemocratische macht was in de samenleving, omdat het niet was verkozen. Die manifesten hadden een enorme impact op hoe het middenveld zich zag en gezien werd.
De vakbond en de politieke partijen die ermee geassocieerd waren, hebben Verhofstadt geloofd. Doorheen de jaren 90 groeien CVP en ACV, SP en ABVV voortdurend verder uit elkaar. Nu is die band tussen partijen en vakbonden heel los en eigenlijk kan je niet meer spreken van grote maatschappelijke bewegingen die een partij bovenaan hebben staan. Heel het maatschappelijk middenveld verloor zo veel invloed omdat het die connectie met de politieke partijen niet meer heeft. Zeggen dat Leterme bijvoorbeeld een ACW-stempel heeft, is gewoon larie.

Over de conjunctuur:
Het is duidelijk dat de privésector, het patronaat, zelden zo sterk heeft gestaan in het politieke veld. Je hebt momenteel geen enkele partij meer die de belangen van de ondernemer niet wenst te verdedigen. Van bij het begin van de crisis heeft de regering uitsluitend het belang van de ondernemers gediend. Getuige de gigantische bedragen die gepompt worden in banken en bedrijven, maar niet in ons pensioenstelsel, dat toch de hele maatschappij ten goede komt.
We zitten opgescheept met een enorme structurele werkloosheid werkloosheid die niet over zal waaien. Bovendien zal er over heel de wereld een gigantisch probleem zijn met de openbare financiën. De regeringen zullen die proberen op te lossen met neoliberale recepten: deregulering, snoeien in de uitkeringen, in het onderwijs, in de collectieve voorzieningen... Er zal vooral bespaard worden bij de armen.

Over de SPa:
Ik zie de partij nog kleiner worden. Het is volgens mij helemaal niet denkbeeldig dat de sp.a zal imploderen. De sp.a kan zich alleen maar herstellen als ze naar de verkiezingen zou trekken met een boodschap van verandering. Maar dat doet ze niet. De boodschap van de sp.a verschilt in niets meer van die van CD&V of Open Vld. Het enige verschil is uiteindelijk nog de kleur van de stropdas die ze dragen. Ik verwacht dat sp.a een serieuze stap achteruit zal zetten en als mogelijke regeringspartij eigenlijk impotent wordt.
Socialistisch beleid? Dikke zever. Als je één ding met zekerheid over de sp.a kunt zeggen, dan is het dat ze er geen idee van hebben wat socialisme betekent. Het onderwijsbeleid, bijvoorbeeld, wordt voortdurend voorgesteld als een gelijkekansenbeleid. Maar honderd en een verschillende maatregelen wijzen erop dat het centrale motief van het onderwijsbeleid de verhoogde competitiviteit is, zowel van de school als van de leerling.

over SPa-rood:
In dat opzicht begrijp ik Erik De Bruyn van SP.a-rood ook niet. Die schreef een heel goed boek vol met schimpscheuten aan de sp.a-partijleiding. Maar op het einde schrijft hij dat hij toch bij de partij blijft. Die partij gaat niet met een ander programma naar de kiezer, hoor. Er is geen enkele wil bij Caroline Gennez om ook maar een letter van Erik De Bruyn op te nemen in de partijstandpunten. Wat kan De Bruyn daar objectief realiseren? Niets, denk ik.

over 'progressieve frontvorming':
Progressieve frontvorming is een argument dat enkel past in een louter electorale visie op politiek. In dat opzicht ben ik er absoluut niet van overtuigd, omdat links moet werken aan de basis. Als er linkse frontvorming komt, moet dat zijn aan de basis: in de buurten, in de wijken, aan de fabrieken, aan de asielcentra,... En zo’n front bestaat eigenlijk al. Dat zie je bij massademonstraties, bij acties en bij buurtwerking.

actie aan de basis
Actie aan de basis, een achterban, leden en militanten zijn veel belangrijker dan een of andere reclamecampagne die dan in de opiniepeilingen een stijging met 0,7 % oplevert.
Links heeft die basiswerking als beweging eel te lang overgelaten aan het Vlaams Belang. Momenteel zijn die van het Vlaams Belang de weldoeners van de volksbuurten. Het is daar dat het echte werk ligt voor links. De enorme sociale noden die er bestaan, en die door de crisis nog zullen escaleren, zullen een grote behoefte scheppen voor een linkse basisbeweging. CD&V gaat dat niet doen en sp.a heeft er de mensen niet voor.
De PVDA doet dat natuurlijk al langer. Maar dus toch een heel kleine waarschuwing. Als de verkiezingsuitslag goed meevalt, vier eens goed feest, maar de volgende dag moet je terug in de volksbuurten staan. Staar je niet blind op een goed resultaat dat perspectieven biedt voor de toekomst.
Politiek wordt in de buurten gevoerd, aan de basis. Als de media daar niet in geïnteresseerd, dan is dat maar zo. De PVDA kan heel veel goed doen, en heeft trouwens al heel veel goed gedaan, zonder de media.