Michael Parenti 1933 - 2026

21 februari 1848 publiceerden Karl Marx en Friedrich Engels het Communistisch Manifest. Vandaag herdacht met Red Book Day. Speciaal voor die gelegenheid Zwarthemden en Roden, een excellent werk van de recent overleden Michael Parenti (1933 - 2026).

  

In Zwarthemden en Roden maakte Parenti o.m. een zeer interessante bilan van het 'reëel bestaande socialisme' in het voormalige Oostblok. Michael Parenti is geen afstandelijke, "neutrale" onderzoeker, maar een geëngageerde Marxist. Het werk is trouwens met grote korting te verkrijgen bij Uitgeverij EPO. 

 

21 februari - Red Book Day

 

de Heritage Foundation van Star Wars tot Project 2025

Vandaag aandacht voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen. En dan vooral over de extreem-rechtse denktank achter republikeins kandidaat Donald Trump, de Heritage Foundation.

 

 

 

 Lees het draaiboek gerust zelf:

 

 

In 1986 publiceerde progressieve uitgeverij EPO een excellent boek van twee politicologen van de VUB, Robert Berloznik en Patrick De Boosere, Star Wars.
Daarin werd uitgebreid gekeken naar de toenmalige president van de VS, Ronald Reagan. Achter diens extreem-rechtse beleid zat de toen nog jonge Heritage Foundation. 

 

 

 

Een uittreksel:

 

De Heritage Foundation

Aan de Massachusetts Avenue 214 in Washington D.C. in een statig wit gebouw dat uitkijkt op Capitol Hill huist de Heritage Foundation.

Ondanks haar vrij recente oprichting in 1973 behoort ze vandaag tot de belangrijkste Amerikaanse politieke think tanks. Een ploeg van honderd permanente medewerkers zorgen voor een gestadige stroom aan publicaties in de vorm van rapporten, brochures, tijdschriften en boeken. De hoofdaandacht van het studiewerk van de Heritage is toegespitst op vier grote domeinen: binnenlandse politiek en in het bijzonder de economische politiek; buitenlandse politiek en defensie; de Verenigde Naties; en Azië. Jaarlijks produceert de stichting over die onderwerpen een kleine honderd publicaties en rapporten. De Heritage omschrijft haar opdracht zelf als ‘onderzoeks- en studieprogramma’s die tot doel hebben de stem van het verantwoordelijke conservatisme te laten horen in Washington D.C., doorheen de gehele Verenigde Staten en in de hoofdsteden van de wereld.’

De Heritage is een uitgesproken militant rechtse instelling. Ze komt er openlijk voor uit dat haar studiewerk de zaak van de conservatieve revolutie moet dienen. Heritage gaat prat op haar Resource Bank, een nationale databank van zo’n 1600 onderzoekers en onderzoekscentra zijn aangesloten. Aan de werking van die databank besteedt de stichting meer dan 15% van haar budget. Heritage heeft zichzelf de rol toebedeeld om de beste ideeën van ’s lands conservatieve denkers te concentreren. Willa Ann Johnson, hoofd van de Resource Bank en voormalig plaatsvervangend directeur van de personeelsafdeling op het Witte Huis onder Reagan, ziet de databank als een katalysator. ‘Voor de eerste keer’, stelt ze vast, ‘bestaat er een breed conservatief politiek netwerk dat actief werkt op een nationale basis.

De Heritage Foundation liep vooral in de kijker toen Reagan zijn presidentszetel veroverde. Algauw bleek dat de Heritage meer dan een voet binnen had in het Witte Huis. De stichting had al haar krachten ingezet om Reagan aan zijn zetel te helpen en nu was ze vast van plan om hem ook te vertellen wat hij moest doen. Tijdens het overgangskabinet van Reagan in november 1980 zorgde de Heritage voor de publicatie van wat een ‘blauwdruk voor een conservatieve regering’ werd genoemd. Niet minder dan 250 academici, leden van vroegere republikeinse administraties en andere medewerkers hadden aan dit regeringsontwerp meegewerkt. Het rapport telde meer dan 3.000 pagina’s opgedeeld in twintig boekdelen. Een verkorte vorm van het rapport dat de titel droeg ‘Mandate for Leadership: Policy Management in a Conservative Administration’ werd uitgegeven in paperback en stond gedurende drie weken bij de bestsellers van de Washington Post. Nog nooit had een president die het Witte Huis betrok de beschikking gehad over een zo gedetailleerd politiek platform en nog nooit had een privé-organisatie zo nadrukkelijk gewogen op het tot stand komen van de presidentiële politiek. Het document werd voor de televisiecamera’s officieel in ontvangst genomen door Edwin Meese II, toen directeur van het overgangsteam van Reagan en inmiddels minister van Justitie. In maart 1982 ging Edwin Feulner, voorzitter van de Heritage sinds 1977, er prat op dat de Reagan-administratie al 61% van de 1.270 aanbevelingen van het rapport had uitgevoerd.

De Heritage Foundation bleef trouwens ook na de intrede van Reagan in het Witte Huis nauw samenwerken met de presidentiële staf. Minstens 11 voormalige medewerkers kregen een plaatsje in de nieuwe administratie toegewezen. Feulner weigerde een officiële benoeming die hem tot aftreden zou dwingen als voorzitter van de Heritage en Meese benoemde Feulner tot politiek adviseur en voorzitter van de Advisory Commission on Public Diplomacy die toezicht houdt op het Internationaal Communicatie Agentschap van de Amerikaanse overheid (U.S. International Communication Agency).

Vanzelfsprekend zou Reagan bij zijn herkiezing in 1984 opnieuw kunnen gebruik maken van de trouwe diensten van de Heritage Foundation. Er werd een tweede rapport gepubliceerd met een titel die niets aan duidelijkheid te wensen laat: ‘Mandate for Leadership II: Continuing the Conservative Revolution’ (Mandaat voor een leiderschap II, de verderzetting van de conservatieve revolutie).

Op de achterflap van de paperbackeditie van het tweede rapport wordt Edwin Meese III geciteerd: ‘Ik ben er sterk van overtuigd dat ‘Mandate for Leadership II: Continuing the Conservative Revolution’ een van de meest betekenisvolle en beste dingen zal zijn waarover president Reagan en zijn medewerkers zullen kunnen beschikken om hen in de komende jaren te leiden. Zoals ik Ronald Reagan ken, weet ik dat hij persoonlijk gebruik zal maken van Mandate II en dat het een belangrijke bijdrage zal zijn voor wat er in de komende jaren in dit land zal gebeuren.’

Op het banket ter gelegenheid van de tiende verjaardag van de oprichting van de Heritage Foundation in 1983 heette de belangrijkste spreker Ronald Reagan. In zijn toespraak zei de president: ‘Het zijn niet de hoeveelheid geld, het aantal mensen of de grootte van de kantoren die de invloed van de Heritage aangeven. Jullie veelvuldige publicaties, actualiteitsgericht onderzoek, politieke nota’s, seminaries en conferenties geven goed jullie enorme invloed aan op Capitol Hill en – geloof me grif, ik weet het – op het Witte Huis.’

De man die het initiatief nam om de Heritage Foundation op te richten was bierbrouwer Joseph Coors uit Colorado. Coors is een van de mannen die aan de wieg stonden van de politieke carriere van Ronald Reagan en behoort tot wat men het ‘keukenkabinet’ van de president noemt: en kleine groep bevriende zeer rijke zakenlui. De invloed van dit keukenkabinet op de vorming van de Reaganadministratie was aanzienlijk en veel sleutelposities worden ingenomen door mensen die zij hebben voorgesteld. Tot voor kort was Joseph Coors vice-president van de Adolph Coors Cie, de vijfde grootste Amerikaanse brouwerij en het allergrootste bedrijf in de U.S. dat in handen is gebleven van één familie. De maatschappij is tevens een van de topondernemingen op wereldvlak voor industriële ceramieken. Coors is een zeer bekend en omstreden figuur in de VS omwille van zijn extreem-rechtse opvattingen. De onderneming was al herhaaldelijk het voorwerp van boycotcampagnes omwille van de politieke standpunten van de familie o.a. inzake rassendiscriminatie. Jef en Pete Coors, die onlangs de leiding van het bedrijf overnamen, zijn eveneens conservatief republikeins maar wensen zich minder in de politiek te mengen dan hun turbulente vader. In 1984 aanvaardde de brouwerij om investeringen te verrichten in woongebieden van minderheidsgroepen om aan de boycotacties een einde te stellen. De totale waarde van de familieaandelen wordt geschat op meer dan 560 miljoen dollar.

 

Dokter in overall

Wie nood heeft aan interessante lectuur in deze periode van ophokplicht, een serieuze aanrader.

Uitgeverij EPO heeft enkele e-boeken gratis en voor niets voor haar website gezet. Het meer dan uitstekende Socialisme voor Beginners van deze immer geweldige Jan Blommaert , het 'reisboek' Helse Rivier en Dokter in Overall van de uiterst sympathieke Zelzaatse dokter van Geneeskunde voor het Volk Karel Van Bever. 

In dat boek vertelt Karel over zijn 'stage arbeidsgeneeskunde'. Hij hing zijn stethoscoop aan de haak en ging aan het werk als interimmer. Het is een boek over gewone mensen aan het werk maar ook over bittere realiteit van de interimsector en de impact die dat heeft op de gezondheid van de arbeiders. Een boek recht uit de praktijk. Een meer dan serieuze aanrader.

Voor de liefhebbers, een uittreksel:

Donderdag 14 december 2006 De vierde late shift op rij. De momenten dat Sanne en ik samen thuis zijn worden schaars, maar ik geniet wel van iedere morgen dat ik kan uitslapen. Ik sta opnieuw op het werkrooster als teamleider. Paraloid van big bags naar zakken van 25 kilo, in de 7C1. Geert is weer van de partij, en verder Jeffrey, een interimmer die hier zijn eerste dag werkt. Geert stelt voor zelf het papierwerk te doen bij de eerste opdracht, omdat het om een samenraapsel gaat van verschillende order- en lotnummers. Restjes uit half volle big bags die al dan niet op verschillende palletten moeten terechtkomen.Ondertussen toon ik Jeffrey, die wegwerker was maar in conflict is geraakt met zijn baas, een aantal basiszaken: waar hij handschoenen kan halen, wat er juist gedaan moet worden... De zaken die ik zelf ook graag van iemand anders had vernomen op mijn eerste dag.Wanneer Geert klaar is met het papierwerk stelt hij voor dat ik aan de vulmachine ga staan, hijzelf zal stikken, en Jeffrey stapelen. Al snel blijkt dat het poeder absoluut niet makkelijk door de trechter geraakt. Gedeeltelijk komt dat door de kleine hoeveelheid die in de big bags zit: er is nauwelijks druk naar beneden, en er blijft heel veel aan de rand plakken. Gevolg is dat ik tijdens het vullen aldoor met een rubber hamer tegen de trechterwand moet slaan, en geregeld naar boven moet klauteren om het poeder naar beneden te duwen. Een echt rotkarwei. Het tempo ligt heel laag. Jeffrey staat zich duidelijk te vervelen, bekijkt zijn eigen voetstappen, klopt zijn handschoenen verschillende keren na elkaar uit, herschikt zijn maskertje en bril telkens opnieuw en loopt wat rond, fluitend. Ik vraag hem of hij het ziet zitten om even naar boven te klauteren en mijn werk zo wat te verlichten. Ik schrik van zijn bitse reactie: ‘Ik moet de zakken al stapelen, en daarnet moest ik ook al de big bag aanpikken en losmaken, is dat nog niet genoeg?’ ‘Het was maar een vraag’, zeg ik, en ik dring niet verder aan. Gelukkig is het werk gedaan bij de eerste pauze om vier uur en moet er daarna enkel nog schoongemaakt en omgebouwd worden. Geert legt me uit wat er allemaal moet gebeuren terwijl we na de pauze terug naar het compartiment stappen. ...

 Dokter in Overall (in pdf)

Alle boeken op EPO.be
Naar eigen zeggen is de uitgeverij nog van plan meer boeken toe te voegen aan de lijst.

Veel leesplezier

De Strijd om de Tijd

Vandaag gaat uw kameraad naar de Vooruit voor een zeer interessante boekvoorstelling. Olivier Pintelon, goede vriend uit de studententijd en politicoloog werkend voor de studiedienst van het ABVV, schreef een boek over arbeidsduurvermindering.

 

Is het een natuurwet dat het spitsuur van ons leven bestaat uit rennen, springen, vliegen, duiken, vallen, opstaan en weer doorgaan? Pintelon sprokkelt verhalen, duikt in oude geschriften en werpt een blik over de landsgrenzen. Waarom experimenteert men in pakweg Zweden met de 30 urenweek terwijl dat idee hier taboe lijkt? Een inspirerend verhaal over hoe mannen en vrouwen morgen werk, zorg, engagement en me-time kunnen combineren.

Meer info over het boek.

De boekvoorstelling zelf zal ook bijzonder interessant worden. Aan het woord komen: uiteraard eerst en voorstel Olivier Pintelon zelve, maar ook Thomas Blommaert (uitgeverij EPO), Daniel Bernmar (vice-burgemeester Göteborg), Bruno Vanobbergen (Vlaams kinderrechtencommissaris), Ilse De Vooght (Femma), Miranda Ulens (Vlaams secretaris ABVV), Stefaan Decock (Algemeen secretaris LBC-NVK), Samira Atillah (activiste en auteur) en Christophe Callewaert (De Wereld Morgen). Gastvrouw: Caroline De Neve (Vermeylenfonds). Met live muziek van Emy Kabore.

Geef toe, bijzonder interessant.

Meer over deze avond.

Tot straks.

de behoefte aan en het recht op geschiedenis

De mens is een historisch wezen met behoefte aan en recht op geschiedenis. Het vergeten verleden verdwijnt ook niet, want het verleden is onopschortbaar. Als het niet wordt behandeld in de klas, duikt het elders op onder vele gedaanten: lezersbrieven, graffiti, vooroordelen. Het collectief geheugen neemt dan de rol van het geschiedenisonderwijs over. Soms is dat heilzaam, vaak ook niet. Ik vraag me wel eens af of er zoveel mythen en nonsens over de Germanen en Kelten zouden circuleren, indien hun een waardiger plaats in het geschiedenisonderwijs voorbehouden zou zijn geweest.

Antoon De Baets, De figuranten van de geschiedenis. Hoe het verleden van andere culturen wordt verbeeld en in herinnering gebracht, EPO, 1994, p. 206.

Graailand on tour

Peter Mertens heeft met 'Graailand' wederom zeer straffe kost bijeengebracht.
Vanavond kun je naar de Gentse Vooruit naar een boekvoorstelling.

Pascal Debruyne en Dominique Willaert gaan in sofagesprek met Stef Doise (LBC-NVK), Angeline Van Den Rijse (ABVV, Algemene Centrale), Ewald Engelen (financieel geograaf aan de Universiteit van Amsterdam, publicist in o.a. De Groene Amsterdammer), Sofie De Graeve (Furia), Jeroen Robbe (LABO vzw), Sacha Dierckx (Progressieve denktank Minerva), Saïda Isbai (Hart Boven Hard) en Peter Mertens himself.

Aminata Abdoul en Fatih zorgen voor muziek. Cartoonist Joris Vermassen alias Fritz Van den Heuvel neemt op pittige manier de graaiers op de korrel. Lezers Mohamed Omar (Engage) & Hagar Rebahi vertellen u graag wat zij ervan vonden.

Vooruit - 20u - volledig gratis - schrijf je in: https://vooruit.be/nl/show/detail/11885/Peter_Mertens

Franco en Fabiola

Boudewijn en Fabiola, voor veel mensen roepen die nog steeds 'warme' herinneringen op. Het huwelijk was een echt koekjesdozenmoment. Een koninklijk koppel, katholiek, zij schreef sprookjes, hij trok bij overstromingen zijn botten aan om slachtoffers een hart onder de riem te steken. Dat ze wel heel erg katholiek waren, wisten de mensen wel, maar bon, er zijn ergere dingen in het leven.
Anne Morelli toont in haar nieuwe boek Franco en Fabiola aan dat Fabiola en haar adellijke omgeving met volle overtuiging kant gekozen hadden voor de extreem-rechtse katholieke dictatuur van Franco. En dat veranderde niets na haar huwelijk, integendeel bijna. Haar huwelijk was een onderhandelde match, een professionele ultra-katholieke matchmaker werd aan het werk gezet, Boudewijn zocht expliciet naar een Spaanse, waar de traditionele waarden nog hoog in het vaandel gedragen werden.
Fabiola werd, vanaf haar verloving, een marketingproduct om Spanje salonfähig te maken. Dat ze altijd naar Spanje trokken op vakantie is zeker geen toeval.

Het boek heeft een klein minpuntje, het lijkt me wat vlug vlug vertaald te zijn. Het voorlaatste hoofdstuk leest als het laatste hoofdstuk, maar er is nog een semi- herhalend laatste hoofdstuk. Maar bon, laat dat de leespret niet bederven. Het is een vlot geschreven boek, met nuance, en vooral van A tot Z gestaafd door wetenschappelijk onderzoek. Zoals we van prof. Morelli gewoon zijn.

Meer over dit boek bij EPO

Naar de betere boekhandel maar zeker ook naar de bibliotheek in uw buurt.

acht briljante ideeën om de samenleving te veranderen

Kameraden en vrienden, vanavond gaat uw kameraad koster naar een interessante boekvoorstelling.

‘Het lijkt altijd onmogelijk tot het gerealiseerd is.’ Met dit citaat van Nelson Mandela is de toon gezet. Zowat alle eisen van de arbeidersbeweging waren ooit 'compleet onrealistisch', 'onhaalbaar', 'utopisch', 'gevaarlijk', 'te zot voor woorden', ... Van het verbod op kinderarbeider en de schoolplicht tot het betaald verlof. "En toch gebeurde het. Betaald verlof en de vijfdagenweek golden ooit als ‘van een andere planeet’. Tot ze verwezenlijkt werden." schrijft Peter Mertens in zijn inleiding. Dit boek is, je merkt het al, geen gewoon huis-tuin-en-keukenboek maar is een politiek manifest met acht 'compleet absurde', 'onhaalbare', 'gevaarlijke' voorstellen om onze maatschappij wat menselijker te maken.




Voor de liefhebbers, een overzicht van de inhoud:
1. De miljonairstaks - Peter Mertens en Marco Van Hees
2. Neem weer de tijd! De 30-urenweek - Maartje De Vries en Benjamin Pestieau
3. De Weense woonwals - Nadine Peeters en Mathilde El Bakri
4. Dokters zonder drempel - Tim Joye en Sofie Merckx
5. Onderwijs voor handen, hoofd en hart - Mie Branders en Michaël Verbauwhede
6. De klimaatneutrale stad - Tom De Meester en Liza Lebrun
7. De praktijktest - Dirk De Block en Youssef Handichi
8. Het bindend referendum: beslissen kun je zelf - Jos D’Haese en Line De Witte

Vandaag kun je dus kennis maken met het boek, alvorens naar de boekhandel te lopen (of de bibliotheek natuurlijk, dat kan ook).

Peter Mertens wordt interviewgewijs aan de tand gevoeld door Bieke Purnelle, journaliste bij De Wereld Morgen. Alle acht aanwezige auteurs zullen hun briljant idee op de speakers' corner met vuur en verve aan de man brengen.
We debatteren ook met drie auteurs (Maartje, Nadine en Mie) over de wereld van morgen, waarbij we de klemtoon leggen op hoe vrouwen geraakt worden en hoe het beter zou kunnen met de ideeën die wij voorstellen.

SPREKERS:
⭐ Peter Mertens: de miljonairstaks
⭐ Maartje De Vries: de 30-urenweek
⭐ Nadine Peeters: de Weense woonwals
⭐ Tim Joye: dokters zonder drempel
⭐ Mie Branders: onderwijs voor handen, hoofd en hart
⭐ Tom De Meester: de klimaatneutrale grootstad
⭐ Dirk De Block: de praktijktest
⭐ Jos D'Haese: het bindend referendum

MUZIEK:
Thomas Vanelslander (bekend van Arno, Gorki, de Laatste Showband en duust andere topbands) zorgt met zijn instrumenten, loops en effectpedalen (én een drummer) voor de soundscape van de avond.

Vandaag, 4 juni, 19u30, Zebrastraat, tot straks.

Geen 'humanitaire' invasie en bezetting!

De roep om 'tussen beiden te komen' in Syrië blijft onverminderd doorgaan, ook in progressieve kringen.

Gelukkig zijn er nog mensen als prof. dr. Jean Bricmont die brandhout maken van dat hele 'interventieplicht'-discours.

Uw Sociale Zekerheid in Gevaar

Kameraden en vrienden,

vandaag wil ik een zeer lezenswaardige publicatie onder de aandacht brengen.



Het boek is verplichte lectuur voor wie de sociale zekerheid (veel beter) wil leren kennen en voor ieder die wil opkomen voor zijn/haar/onze rechten.

De auteur, Jef Maes, is directeur van het sociaal departement van het ABVV en historicus. Hij is lid van het beheerscomité van de sociale zekerheid en van de Nationale Arbeidsraad.

De inleiding alleen al maakt duidelijk dat dit een aanrader is:

Privéverzekeringen voor de gezondheidszorg alleen al gaan in de Verenigde Staten met liefst 16% van de totale uitgaven van het land aan de haal. Dat is de helft meer dan wat wij aan onze gezondheidsverzekering besteden. Toch zitten 40 miljoen Amerikanen zonder verzekering. Wie zijn werk verliest of ziek wordt, heeft dan als werkloze of zieke niets. Sinds de economische crisis uitbrak, hebben nog eens 6 miljoen Amerikanen hun verzekering verloren. Dat betekent dat je je huis moet verkopen als je iets ernstigs voorhebt. Of dat je dood gaat als je niets meer te verkopen hebt. Dat er geen uitgebouwd sociaal gezondheidssysteem is, kost ieder jaar het leven aan 45.000 Amerikanen. 17 miljoen Amerikanen lijden honger, één op vier Amerikanen leeft onder de armoededrempel.

Niet dat ons landje een paradijs is maar er is toch een flink verschil. De overgrote meerderheid van de Belgen, 86%, is tevreden over ons sociaal stelsel. Zonder dat wettelijke systeem van sociale zekerheid zou 44% van de Belgen arm zijn. Nu is dat 15%. Wat natuurlijk nog altijd veel te veel is. In de vorige decennia ging onze sociale situatie achteruit, in de jaren na 2000 konden we een paar puntjes goedmaken. Maar dan kwam de crisis.

We staan voor moeilijke tijden, op een kruispunt. De federale overheid heeft een budgettair tekort van meer dan 20 miljard euro, de sociale zekerheid zal in de komende jaren een jaarlijks deficit hebben van meer dan 4 miljard euro, en de vergrijzing staat voor de deur.
Maar niets was of is onmogelijk. Het is een kwestie van maatschappijkeuze. Die keuze moet gemaakt worden door de federale regering die in 2010-2014 aan de macht zal zijn. Wat oneindig veel belangrijker is dan het communautair krakeel over Brussel-Halle-Vilvoorde.

Voor de liefhebbers, de inhoudstafel van het boek:

Een warme of een kille samenleving?

Deel 1. Geschiedenis van onze sociale zekerheid

1. De sociale zekerheid is de kathedraal van de arbeidersbeweging
2. De hakbijl van centrumrechts in de jaren 80
3. Stille afkalving in de jaren 90
4. Paars begonnen, bont en blauw geëindigd
5. Inhaaloperatie

Deel 2. Analyse van actuele vraagstukken

6. Sociale zekerheid: een kas zonder bodem?
7. Vergrijzing: Generatiepact bis?
8. Splitsen? Scheiden is niet goedkoper!
9. Aanpassen aan de nieuwe sociale evoluties

Deel 3. Keuzes maken

10. Alternatieven en voorstellen
11. Ons sociaal stelsel op een keerpunt

Het hoofdstuk 8 kan je geheel en al online lezen: Splitsen is niet goedkoper

Een interview met Jef Maes kun je hier lezen.

Wie het liever eens van een ander hoort, Olivier Pintelon, medewerker van het Centrum voor Sociaal Beleid, schreef volgende recensie:

De inleiding van het boek zet meteen de teneur. De auteur stelt terecht dat de sociale bescherming in België zich op een kruispunt bevindt en dat de moeilijke budgettaire situatie en de opkomende vergrijzing de sociale zekerheid onder druk (zullen) zetten. Tegelijkertijd stelt Jef Maes echter dat: “Niets was of is onmogelijk. Het is een kwestie van maatschappijkeuze”. Het boek heeft als grootste verdienste dat het een aantal problemen bij naam noemt en vanuit (klassiek) linkse hoek een antwoord poogt te formuleren. Het is een verademing om vast te stellen dat de vakbonden, Jef Maes schrijft het boek wel in eigen naam, zich wat actiever in het debat mengen en ook concrete voorstellen formuleren. Tegelijkertijd blijft de auteur wel wat stil over bepaalde aspecten, maar daar kom ik later op terug.

Het boek is opgebouwd uit drie delen. Allereerst wordt kort de geschiedenis van de Belgische sociale zekerheid uit de doeken gedaan. Voor sommigen is dat een ondertussen gekend verhaal. Rond de eeuwwisseling ontstonden de ‘maatschappijen van onderlinge bijstand’ die later door de overheden werden gesubsidieerd. Vooral het ‘Ontwerp tot Sociaal Pact’ zorgde in 1944 voor een doorbraak, namelijk door de werkloosheids- en ziekteverzekering te verplichten (voorheen was een verzekering op vrijwillige basis mogelijk). Opmerkelijk is dat de overheid, aldus de auteur, al van in het begin 20% tot 30% van de socialezekerheidsuitgaven bijpaste. De ‘alternatieve financiering’ is dus geenszins een nieuwe praktijk.
Twee andere historische trends verdienen ook onze aandacht. Allereerst is er de erosie van de Belgische uitkeringen. Zoals reeds aangetoond in onderzoek van het Centrum voor Sociaal Beleid (UA), is er over een langere periode sprake van een ‘welvaartserosie’ van de Belgische uitkeringen. De auteur wijst hiervoor vooral naar ‘de hakbijl van centrumrechts’ in de jaren ’80. De daling van de gemiddelde vervangingsratio is grotendeels het gevolg van drie zaken: 1/ de grotere selectiviteit, waardoor het verschil tussen maximum –en minimumuitkering daalde; 2/ de ‘gezinsmodulering’, zijnde lagere uitkeringen voor niet-gezinshoofden; 3/ de imperfecte koppeling van de uitkeringen aan de welvaart. Opmerkelijk is dat de verlaging van de uitkeringen voor samenwonenden werd doorgevoerd door de SP’er Roger De Wulf (1980), wat meteen de noemer ‘hakbijl van centrumrechts’ wat nuanceert. Na de jaren ’80 was er vooral sprake van een langzame erosie, omdat de uitkeringen enkel gekoppeld zijn aan de gezondheidsindex en niet aan de lonen. Sinds het Generatiepact kwam hierin wat verandering door de invoering van een welvaartspakket dat de sociale partners bij elk IPA mogen gebruiken om de (laagste) uitkeringen licht te verhogen.

Een andere opmerkelijke trend is de steeds moeilijkere budgettaire situatie voor de socialezekerheidskassen. Ondanks de toename van de ‘alternatieve financiering’ schuift de overheid steeds vaker de factuur door naar de sociale zekerheid. Eén van de opmerkelijkste initiatieven op dat vlak was de ‘betonnering’ van de staatstoelage in de jaren ’90 door Dehaene. De hoogte van die toelage werd gedurende een aantal jaar ‘bevroren’ op een vast, nominaal bedrag en overschotten werden niet behouden binnen de sociale zekerheid. Daarnaast werd de kostprijs van heel wat werkgelegenheidsprojecten ten laste gelegd van de sociale zekerheid, zonder dat ze hiervoor financieel werd gecompenseerd. Een voorbeeld hiervan was de 3 miljard euro verlaging van de patronale bijdragen onder paars-groen, wat bovendien slechts beperkte werkgelegenheidseffecten genereerde.

Het tweede deel van het boek buigt zich over vier actuele thema’s: de financiering van de sociale zekerheid, de vergrijzing, de ‘defederalisering’ van de sociale zekerheid en de ‘nieuwe sociale kwesties’. Het is onmogelijk om in deze bespreking alles in detail te behandelen, hier zal ik me toeleggen op de vergrijzingsproblematiek. De opmerkelijke resultaten van een enquête blijven mij bij. Onderzoek van Prof. Schokkaert (KUL) toont aan dat mensen hogere sociale bijdragen verkiezen boven een hogere pensioenleeftijd. Het toont aan dat mensen veel waarde hechten aan onze wettelijke pensioenleeftijd (65) en daar ook willen voor betalen indien nodig. Jef Maes stelt dan ook voor om de sociale bijdragen voor zowel werknemers als werkgevers te verhogen met 1% om op die manier de vergrijzing op te vangen en om de wettelijke pensioenen te verhogen. Het voorstel is een interessante piste, aangezien zekerheid over de toekomst van de wettelijke pensioenen de vraag naar aanvullende pensioenen kan temperen en bijgevolg ook de kost ervan. De suggestie dat op die manier de wettelijke pensioenen naar 75% van het laagste lonen kunnen gaan is mijn inziens wel totaal onrealistisch, wegens onbetaalbaar (toch zeker enkel met deze maatregel). Daarnaast ben ik de mening toegedaan dat deze maatregelen best gecompenseerd zouden worden door bepaalde zaken (zoals kinderbijslagen of medische kosten) uit de sociale bijdragen te halen om er zo voor te zorgen dat, vooral voor de laagste lonen, de ‘sociale lasten’ niet stijgen.

Het laatste deel van het boek staat vol met concrete beleidssuggesties. Voor een deel zijn dat gekende vakbondsstandpunten: uitfilteren van de lastenverlagingen, afschaffing van de notionele interestaftrek, betere inning van de belastingen … Toch is er één beleidsaanbeveling mij bijgebleven, wegens enigszins ‘gewaagd’. De auteur heeft het zo over het Matteüseffect in de kinderbijslag. Gezinnen met een hoog inkomen halen relatief veel profijt uit deze socialezekerheidstak, aangezien hun kinderen langer thuis blijven wonen. Jef Maes stelt daarom een fiscalisering van de kinderbijslagen voor. Nu worden deze niet opgeteld bij het belastbare inkomen. In zijn voorstel wordt er dus niet echt gekozen voor een selectieve kinderbijslag, maar wordt het stelsel toch ‘performanter’ gemaakt. Deze maatregelen zou ongeveer twee miljard euro opleveren voor de staatskas.

Kortom, het boek is mij bijgebleven als een aanrader dat heel wat voer voor discussie bevat. Toch blijf ik wat op mijn honger zitten. Allereerst is er de kwestie van werkgelegenheid, in het bijzonder voor kansengroepen (laaggeschoolden, allochtonen, ouderen …). Hoewel de auteur expliciet verwijst naar deze problematiek, blijft hij naar mijn mening wat te veel op de vlakte. De vakbonden zijn terecht kritisch voor de piste van ‘flexibele’ lonen en arbeidsvoorwaarden, maar hebben ook weinig andere concrete beleidsvoorstellen. Wellicht ligt een deel van de oplossing in gerichte subsidiëring en selectieve verlaging van de sociale bijdragen voor de laagste lonen, maar daar staat dan weer een kostenplaatje tegenover. Ten tweede zijn de voorstellen op het vlak van de uitkeringen voor mij onvoldoende. Het huidig systeem van welvaartaanpassingen, sinds het Generatiepact in voege, is ontoereikend om de uitkeringen op peil te houden. Simulaties van het Planbureau tonen aan dat in de toekomst de kloof tussen lonen en uitkeringen alleen maar zal toenemen. Ten slotte heb je de vergrijzingsproblematiek. De voorgestelde maatregelen zijn mogelijk (waarschijnlijk) onvoldoende om de volledige kost van de vergrijzing op te kunnen vangen. Tegen 2030 moeten we immers rekenen op een extra kost van 3% van het BNP, tegen 2050 mogelijk zelfs 6%. Maar zoals de auteur zelf zegt: “niets was of is onmogelijk, het is een kwestie van maatschappijkeuze”.

Dus als de bliksem naar de betere boekhandel, de betere bibliotheek of online bestellen op EPO.be
Voor de freaks: isbn: 9789064457593 · 2011 · paperback (12,5 x 20 cm) - 160p. · prijs: € 15.00

the 4th of July

meer lezen?



Untold Truths About the American Revolution

Native American on the Zinn Education Project

de Moord op Julius Caesar

Kameraden en vrienden, ik hoef het u niet te zeggen, het was een stralende dag.

Omdat uw kameraad de maandag (vrijwel steeds) congé heeft, was de dag gevuld met achterstallig kuiswerk, in het park liggen met Jolanda en vooral achterstallige lectuur.

Buiten de reeks nieuwe boeken van de bib, was er ook tijd om een 'oude' favoriet boven te halen, de Moord op Julius Caesar van Michael Parenti. Dat boek kreeg ik bijna vijf jaar geleden van mijn VVS-vriendjes (met een prachtig tekstje van Nele) en haal ik regelmatig nog eens boven.
Michael Parenti, doctor in de politicologie en auteur van zeer interessante boeken:

• Zwarthemden & Roden
• Het Vierde Rijk
• Democratie voor de elite
• God en zijn demonen

Meer over Michael Parenti: wikipedia, uitgeverij EPO en zijn homepage.

We kennen Julius Caesar uit de geschiedenis als voorloper van de keizers en we kennen hem uit films zoals deze:







Zijn verhaal en zijn moord lijken scenes uit een bizar verleden van verleidelijke Egyptische prinsessen, stoere generaals en een prachtige beschaving van monumentenbouwers en geniale speechschrijvers.

Maar Parenti brengt op een heel toegankelijke wijze de walgelijke uitbuiting in de Romeinse maatschappij naar boven en hij toont de lezer de keiharde klassenstrijd die woedde.

"Dit is een boek over grootgrondbezit en doodseskaders, over meesters en slaven, over stamvaders en onderdrukte vrouwen, over kapitalisten die zich verrijken en over leeggeroofde provincies, over woekerende huisjesmelkers en stedelijke oproerkraaiers. Dit boek is het relaas van de strijd tussen een kleine kliek superrijken en een grote massa paupers. Het verhaalt de strijd tussen de bevoorrechten en het proletariaat en focust daarbij op corrupte politici, verkiezingen uit geldbejag en politieke moorden op leiders die de kant kozen van het volk. Ik laat het aan de lezer over uit te maken of er uit dit alles lessen te trekken zijn voor de wereld van vandaag."

Ik zou zeggen stante pede naar uw bibliotheek of naar EPO.

Je kan ook vanuit je luie zetel de auteur zelve beluisteren:

Nijn Eleven

Kameraden en vrienden,

vandaag is het de 11de september.


Een datum die is uitgegroeid tot een begrip, een symbool. Aanslagen op kantoortoren met gekaapte vliegtuigen, een goeie reden voor Bush om aan een gruwelijke oorlogstocht te beginnen, met een hallucinant aantal doden en vernielingen als resultaat.

Voor meer over de aanslagen en de gevolgen:
de geniale film Fahrenheit 9/11 van Michael Moore
het wel wat gedateerde boek van Peter Franssen en Pol de Vos 'Waarom de kapers vrij spel kregen'. Vooral zeer lezenswaardig omwille van de voorgeschiedenis en de achtergrondinformatie.

11 september is sedertdien ook de ideale dag voor extreem-rechts om aan serieuze islambashing te doen. Zoals peroxidemafkees Geert Wilders en een hele bende collega-racisten die vandaag een uitgebreide hatespeechrally houden in New York.


Daarnaast is 11 september ook symbolisch omwille van het bloederige begin van de extreemrechtse staatsgreep in Chili in 1973.

Tenslotte is er dit jaar vooral de Wachtnacht. Maar daarover later meer.

de beschavingsmachine

Omdat het boekenbeurs is, extra aandacht voor een aantal interessante publicaties.
Eerst en vooral Ico Maly.

In 'De beschavingsmachine. Wij en de islam' maakt Ico een diepgaande analyse van 'de beschavingsmachine'.
“Het discours over de islam als een monolithisch blok dat onze cultuur zou bedreigen heeft als doel bij de bevolking een draagvlak op te bouwen om een nieuwe beschavingsmachine op te zetten, zoals in het koloniale tijdperk”.

In zijn analyse gaat hij dieper in op 'de beschavingsmachine' zelf en haar aanstokers. Daarbij gaat hij vooral in op de vraag waarom het discours over moslims en hun 'andere normen en waarden' zo dominant is geworden.
Hij gaat ook dieper in op de linkerflank van die machine.

Wie nog zou twijfelen kan ik aanraden op meer te lezen op de EPO-website. Wie dan nog niet tevreden is kan ik zeker mijn interview met Ico aanraden op indymedia.be. Daarin gaat hij dieper in op de rol van het Vlaams Belang die 'het volk' heeft 'leren spreken' over moslims, op Lucas Vander Taelen en Benno Barnard, Dedecker en Keulen, maar heeft hij ook over wat we kunnen doen om die machine te stoppen.

Voor wie het liever eens wil horen ipv het te lezen, zijn er heel wat momenten op Ico aan het werk te zien.
Of wie in zijn luie zetel wie blijven, op youtube staat een hele reeks filmpjes, een opname van een debat tussen Ico en Wim Van Rooy.

Grote Arabische Veroveringen

Kameraden en vrienden,

vandaag aandacht voor alweer een nieuw boek, deze keer van uitgeverij Bulaaq. 'De grote Arabische veroveringen. Het ontstaan van het islamitische rijk, van Afghanistan tot Spanje (632-750)', door Hugh Kennedy.

Het ontstaan van het Islamitische wereldrijk een veelbesproken onderwerp, maar helaas ook weinig bestudeerd. De auteur beschrijft het als volgt in de inleiding:

"Een zo snelle en grootscheepse verandering vraagt uiteraard om historisch onderzoek, maar de hoeveelheid toegankelijke literatuur erover is zeer beperkt. Dat is deels een gevolg van territoriale afbakeningen binnen de historische wetenschap. De kloof wordt nog sterker weerspiegeld in de wijze waarop het historisch onderwijs en onderzoek op moderne universiteiten plaatsvindt: de klassieke en oude geschiedenis staan los van de middeleeuwse en islamitische geschiedenis. Dat is deels een gevolg van een linguïstische scheidslijn: historici zijn geneigd een grens te trekken tussen enerzijds diegenen die met Latijnse en Griekse bronnen overweg kunnen en anderzijds diegenen die Arabische en Perzische bronnen hanteren; slechts een kleine groep, waartoe ik beslist niet behoor, kan in gelijke mate met alle bronnen overweg.

De aard van de bronnen heeft historici er ook van weerhouden om helder en duidelijk verslag van deze wereldschokkende gebeurtenissen te doen. Historici zijn weliswaar dol op controversen over interpretaties en benaderingen, maar ten aanzien van de dateringen en de volgorde van belangrijke gebeurtenissen verlangt iedereen zekerheid. Het verhaal over de Arabische veroveringen brengt fundamentele feitelijke vragen met zich mee, bijvoorbeeld over de volgorde waarin de gebeurtenissen tijdens de verovering van Syrië hebben plaatsgevonden en over de datering van de slag bij Qādisiya in Irak; daarover hebben we simpelweg geen zekerheid. Ik heb gepoogd in dit boek een plausibele weergave van de voornaamste gebeurtenissen te geven, maar het zou onjuist zijn om te beweren dat dit de enig mogelijke reconstructie is, of om het feit te verhullen dat ik tot keuzen en oordelen ben gekomen die soms evenzeer op waarschijnlijkheden als op harde bewijzen berusten.

Ook speelt mee dat het onderwerp zo omvangrijk en voor de hand liggend is dat wetenschappers zich er liever niet aan wagen en verwante, kleinere projecten aanvatten die zich beperken tot hun eigen vertrouwde vakgebied. Misschien is het onmogelijk en misschien getuigt het van onbezonnenheid en dwaasheid, maar dit boek wil niettemin juist dit enorme historische thema beschrijven en onderzoeken."

Het boek verscheen in 2007 in het Engels. Daardoor kunnen we al heel wat reviews lezen, hier enkele van de meest toegankelijke: blogcritics, encyclopedia, curled up with a book, newstatesman, Max Rodenbeck in de NYTimes Sunday Book Review, James Buchan 'Children of empire', in The Guardian en Stephan Fidler 'Onward Muslim Soldiers' in de Financial Times.
Beluister zeker ook deze uitzending van BBC 4, Laurie Taylor interviewt er Hugh Kennedy en Ziauddin Sardar.

Hendrik Jan Bakker schreef een eerste review op Wijblijvenhier.nl

Voor de liefhebbers: isbn: 9789064455001 · 2008 - uitgeverij EPO in co-editie met Bulaaq · paperback (15 x 23,5 cm) - 490p. - geïllustreerd met kaarten en vierkleurenillustraties - oorspr.titel: The Great Arab Conquests. How the Spread of Islam Changed the World We Live In - uit het Engels vertaald door Guus Houtzager · prijs: € 34.50

Lucas Catherine brengt inzicht in het Gazaconflict

Voor al wie het ook eens van een ander wil horen:

Met het boekje Gaza legt Lucas Catherine in de toegankelijke stijl hem eigen de politieke en historische mechanismen achter dit conflict bloot.

Een conflict als Gaza maakt de modale nieuwsconsument moedeloos. Want wie meer wil weten dan de juiste dodencijfers, wie achtergronden en oorzaken wil kennen, raakt verstrikt in een van de ingewikkeldste kwesties die de naoorlogse internationale politieke bepalen: het Israëlisch-Palestijnse conflict. En toch kan een mens in amper een paar uur tijd weer grotendeels 'mee' zijn met dit behapbare boekje van veelschrijver Lucas Catherine. De auteur concentreert zich immers op de wezensvragen: waarom staan Israëli's en Palestijnen tegenover elkaar? Hoe evolueert het conflict? Wat zijn de uitgangspunten? Het is een helder maar niet objectief exposé - Catherine is een notoir verdediger van de Palestijnse zaak, een bestrijder ook van de zionistische ideologie en de zionistische lobby. Maar Catherine stopt nooit met argumenteren en uitleggen. Dat maakt dat je af en toe ook helder weet wanneer je het níét met hem eens bent.

Walter Pauli brengt in De Morgen vandaag een kritische bespreking van Gaza, Geschiedenis van Palestijnse Tragedie, het nieuwste boek van Lucas Catherine.

Gaza, Geschiedenis van de Palestijnse tragedie

Kameraden en vrienden, hoogtijd voor een vleugje reclame.

Een brandend actueel boek, van de hand van Lucas Catherine, Gaza, Geschiedenis van de Palestijnse tragedie. Het boek is doorspekt met zeer aangegrijpende gedichten van Charles Ducal.
Op zich is goed geïnformeerd zijn op zich al reden genoeg om dit boek te kopen, maar voor wie een extra argument nodig heeft, de opbrengst van het boek (de winst zo u wil) gaat integraal naar het Al Awda ziekenhuis in Gaza en de Palestijnse ngo, UHWC. Alle informatie over deze ngo en het ziekenhuis in kwestie vind je bij intal.

Geïnteresseerden kunnen de inhoudtafel en het woord vooraf online lezen.
Een fragment kun je hier nalezen.

Radio 1 bracht vandaag een intervieuw met Lucas Catherine. Dit kun je hier en hier beluisteren.

Tot slot een prachtig gedicht uit het boek:

LAAT ONS PRATEN

Eerst zullen wij u in het zand begraven,
het hoofd vrij zodat het kan spreken
over wederzijds begrip, over vrede,

eerst zullen wij uw akker tot de onze maken,
soldaten plaatsen tussen mijn en dijn,
de camera op ons standpunt plaatsen,

eerst zullen wij al onze doden tellen
van de afgelopen tweeduizend jaar,
u daarmee om de oren slaan

en dan het spuug van onze handen vegen
en besluiten: het is duidelijk,
u wil geen vrede.

Voor de freaks onder ons de gegevens: isbn: 9789064451331 · 2009 · paperback (12,5 x 20 cm) - 168p.
En dan nog de melding dat het boek te koop ligt in de betere boekhandel (maar ongetwijfeld ook in de fnac) voor de prijs van € 15.

Ik zou zeggen veel leesplezier en laat mij weten wat je ervan vond.

democratie voor de elite

Kameraden en vrienden,
Lazy Sunday, altijd goed om wat achterstallige lectuur in te halen. Op de leestafel van in het bijzonder de nieuwste uitgave van Michael Parenti ‘Democratie voor de Elite’. Een prachtwerk moet ik zeggen.

In dit boek maakt Parenti brandhout van de mythe van de democratie. Hij stelt onomwonden dat er onder het kapitalisme geen democratie is of kan zijn.
Deze professor politicologie maakt een rake analyse van de Amerikaanse maatschappij en hij stelt klaar en duidelijk wie er in de VS de touwtjes in handen heeft. Daarbij geeft hij wijze raad mee aan politicologen: ‘Politiek bestuderen betekent politiek bedrijven, want het is een activiteit waarbij je nauwelijks onpartijdig kunt blijven. Natuurlijk bestaat er weinig verschil van mening over objectief waarneembare feiten zoals de structuur van een regering. Wie zich niet verder waagt dan een beschrijving van dergelijke feiten zal weinig aanstoot geven, maar zal ook niet veel lezers kunnen boeien. Als we echter gaan onderzoeken hoe en waarom dingen gebeuren, komen we al snel op uiterst controversieel terrein. De meeste handboeken politicologie wekken de indruk dat ze geen partij kiezen, ten onrechte. Ze zouden zich neutraal opstellen, maar meestal conformeren ze zich gewoon aan de heersende opvattingen en wagen ze zich niet aan een analyse van de meer discutabele en duistere kanten van het politieke leven in de VS.’

Voor de liefhebbers, de inhoudstafel:
Voorwoord
1. Politiek en engagement
2. Rijkdom en armoede in de VS
3. De plutocratische cultuur: instellingen en ideologieën
4. Een grondwet voor de elite
5. De opkomst van de ‘corporate state’
6. Politiek: wie krijgt wat?
7. Het militaire wereldrijk van de VS
8. Gezondheidszorg en openbare dienstverlening? Het mes erin!
9. Het einde van de natuur
10. Ongelijk voor de wet
11. Politieke repressie en nationale onveiligheid
12. Wie regeert? Elite, arbeidersklasse en globalisering
13. De massamedia: voor de massa, door de elite
14. Kiezers, partijen en gestolen verkiezingen
15. Het Congres: de macht onder elkaar verdelen
16. De president: de hoeder van het systeem
17. De politieke economie van de bureaucratie
18. Het hoogpolitieke gerechtshof
19. Democratie voor de elite

EPO zou EPO niet zijn moest ze geen fragment online zetten, en een zeer raak gekozen fragment moet ik zeggen, uit hoofdstuk 14, Parentis analyse van het tweepartijenstelsel.

De geëerde professor was in het land om zijn boek te promoten, onder andere op Het Andere Boek. Er werden toen enkele zeer interessante interviews met hem gemaakt:
voor Solidair, het enige linkse weekblad dat België nog rest: 'Tegen wie moeten we ons eigenlijk beschermen', 'Democratie is onverzoenbaar met het moderne kapitalisme' en 'Inspirerend Latijns-Amerika'.
voor Indymedia

Wie Parenti beter wil lezen kennen, zou ik ten zeerste aanraden om diens site te bezoeken. Lees daarbij zeker enkele van zijn artikels. Ik kan u verzekeren ze zijn zeer de moeite.
Meer informatie uiteraard op wikipedia.

Andere boeken van Michael Parenti verkrijgbaar in het Nederlands:
De moord op Julius Caesar
Het Vierde Rijk
Zwarthemden & Roden